Trả lời chất vấn dài dòng, chưa đầy đủ, chưa đúng trọng tâm câu hỏi đặt ra

Tại đề tài khoa học cấp bộ “Giám sát công tác giải quyết KNTC hành chính ở nước ta hiện nay – Thực trạng và giải pháp”  TS. Trần Văn Long nhận định, thực trạng giám sát công tác giải quyết KNTC hành chính còn nhiều tồn tại, hạn chế như: hoạt động xem xét báo cáo về công tác giải quyết KNTC của Quốc hội tại kỳ họp chưa thực sự chất lượng; các đại biểu Quốc hội chưa xem xét, đánh giá báo cáo trên cơ sở chuẩn mực chung về yêu cầu, nội dung bắt buộc phải báo cáo về công tác giải quyết KNTC.

Hiện nay, việc thảo luận thường tập trung vào việc nêu thực trạng về tồn tại, hạn chế trong hoạt động giải quyết KNTC, mà chưa đánh giá sâu việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn về giải quyết KNTC của các cá nhân, cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật; chất lượng của hoạt động giám sát chuyên đề về công tác giải quyết KNTC chưa đảm bảo. Nghị quyết sau giám sát vẫn có chỗ chưa thể hiện rõ trách nhiệm, nội dung, thời gian yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát giải quyết, xử lý, khắc phục dứt điểm những hạn chế, bất cập đã phát hiện trong quá trình giám sát để có điều kiện theo dõi đôn đốc, giám sát việc thực hiện. Nhiều đoàn giám sát chuyên đề chưa có những kiến nghị cụ thể về ban hành hoặc sửa đổi chính sách về giải quyết KNTC hoặc báo cáo Quốc hội việc xử lý cá nhân, tập thể có sai phạm trong quá trình thực hiện quản lý nhà nước về công tác giải quyết KNTC và thực hiện hoạt động giải quyết KNTC.

Ngoài ra, kết quả của hoạt động chất vấn liên quan đến giải quyết KNTC hiện nay chủ yếu mới chỉ dừng ở việc tạo ra sức ép dư luận mà chưa có chế tài bắt buộc thực hiện lời hứa sau khi chất vấn. Một số câu hỏi chất vấn còn dài, không có trọng tâm, chưa đáp ứng đúng mục đích của chất vấn là để làm rõ được trách nhiệm trong quản lý nhà nước về công tác giải quyết KNTC và thực hiện hoạt động giải quyết KNTC.

Bên cạnh việc trả lời chất vấn đôi khi còn dài dòng, chung chung, chưa đầy đủ, chưa đúng trọng tâm câu hỏi đặt ra; thời gian dành cho việc chất vấn đến cùng về một số nội dung phức tạp, bức xúc còn chưa thỏa đáng; việc theo dõi, giám sát các vấn đề đã chất vấn chưa được thực hiện triệt để, nên giảm hiệu quả hoạt động giám sát tại nghị trường.

leftcenterrightdel
TS. Trần Văn Long trình bày tại Hội đồng nghiệm thu. Ảnh: PV 

Số vụ việc KNTC cụ thể được tiến hành giám sát có tỷ lệ thấp

Trong giám sát hoạt động giải quyết KNTC, việc xử lý đơn thư chủ yếu vẫn là xem xét, chuyển đơn đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết; công tác theo dõi đôn đốc, giám sát việc giải quyết chưa thực hiện được nhiều; chưa chú trọng đến việc đánh giá kết quả giải quyết, trả lời để yêu cầu giải quyết lại hoặc tiến hành giám sát theo quy định của pháp luật; vẫn còn những trường hợp chuyển đơn không đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết hoặc vụ việc đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết có căn cứ, đúng pháp luật những vẫn chuyển đơn đè nghị xem xét, giải quyết lại vụ việc.

Công tác đôn đốc, theo dõi, giám sát việc giải quyết KNTC của các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội chưa thực hiện được nhiều; số vụ việc KNTC cụ thể được tiến hành giám sát có tỷ lệ thấp (chiếm 1,7% số vụ việc đã chuyển), chất lượng còn hạn chế; công tác phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chex, chưa thực sự phát huy hết vai trò trách nhiệm của của cơ quan dân cử, đại biểu daan cử trong việc bảo vệ quyền lợi và lợi chính chính đáng của công dân.

Bên cạnh đó, hoạt động giám sát được Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ban pháp chế Hội đồng nhân dân và các đại biểu hội đồng nhân dân thực hiện khá toàn diện, đầy đủ nhưng một số hình thức giám sát hiệu quả chưa coa như hình thức xem xét, thẩm tra báo cáo UBND tại kỳ hợp giữa năm và cuối năm; hình thức giám sát chuyên đề còn hạn chế về số lượng, chưa đi sau đánh giá hiệu lực của các quyết định giải quyết KN có hiệu lực pháp luật và quyết định xử lý TC.

Kết quả hoạt động giám sát công tác giải quyết KNTC chỉ mới dừng lại ở việc đôn đốc thực hiện, mà chưa mạnh dạn trong việc đề xuất, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét cử lý trách nhiệm đối với các tâp thể và cá nhân không nghiêm túc thực hiện kết luận giám sát; việc chỉ đạo, đôn đốc, phối hợp thực hiện các kiến nghị sau giám sát trong công tác giải quyết KNTC chưa hiệu quả; việc phối hợp giữa HĐND với UBND các cấp trong việc chỉ đạo, đôn đốc các cơ quan có liên quan thực hiện các kiến nghị sau giám sát chưa sâu sat, tiến độ thực hiện kiến nghị sau giám sát   chưa thực hiện thường xuyên, ráo riết; một số lãnh đạo cơ quan, tổ chức còn có những biểu hiện cho rằng giám sát là tìm tòi khuyết điểm, cá biệt, còn cho là gây khó khăn trong công tác chỉ đạo điều hành của cơ quan liên quan. Từ đó, phát sinh tâm tư không cỏi mở, không báo báo theo yêu cầu, làm cho việc xem xét, đánh giá thiếu cơ sở khách quan. Khi nhận được những kiến nghị của Hội đồng nhân, sau giám sát thì chưa tập trung xem xét, giải quyết một cách nghiêm túc...

Xuất phát từ nguyên nhân hạn chế trên, TS, Long đã  đưa ra nhưng giải pháp nâng cao hiệu quả quả hoạt động  giám sát công tác giải quyết KNTC hành chính. Theo đó, việc hoạt động giám sát của Quốc hội, các ủy ban của Quốc hội phải quy định cụ thể các chức danh trả lời chất vấn, việc ủy quyền cho cấp phó thực hiện việc trả lời chất vấn; nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát; gắn công tác tiếp công dân của các cơ quan thuộc Quốc hội, Đoàn Đại biểu Quốc hội với tổ chức các hoạt đôngj giám sát  công tác giải quyết KNTC; tăng cường hoạt đông giám sát các vụ việc KNTC tồn đọng, bức xúc, kéo dài, những vụ việc được xem xét, giải quyết lại.

Các hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần tập trung vào giám sát các vụ việc cụ thể được dư luận quan tâm; tăng cường sự phối hợ giữa hoạt động giám sát của MTTQ Việt Nam với hoạt đôngj của Quốc hội và HĐND các cấp.

Đặc biệt, cần phải đa dạng hóa các hình thức giám sát, tập trung vào trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có trách nhiệm giải quyết KNTC. Đồng thời, nâng cao vị thế của chủ thể giám sát, tăng cường thanh tra, kiểm tra trách nhiệm của người đúng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị về thực hiện pháp luật KNTC và nâng cao năng lực, trách nhiệm của các chủ thể hoạt động giải quyết KNTC.

Lan Anh