Điệp khúc “không” tại các doanh nghiệp

Bên cạnh đó, theo Thanh tra Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, các sai phạm thường gặp tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện tử nữa là các doanh nghiệp thường không thống kê số lao động làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động (54 doanh nghiệp vi phạm); không tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động hoặc huấn luyện không đầy đủ (74 doanh nghiệp vi phạm); không lập kế hoạch an toàn, vệ sinh lao động hoặc xây dựng không đầy đủ nội dung (56 doanh nghiệp vi phạm)

Thêm nữa, các doanh nghiệp cũng không quan trắc môi trường lao động (50 doanh nghiệp vi phạm); không xây dựng nội quy, quy trình làm việc bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh lao động phù hợp với từng loại máy, thiết bị, nơi làm việc (49 doanh nghiệp vi phạm); không khám sức khỏe cho người lao động (44 doanh nghiệp vi phạm); không đặt bảng chỉ dẫn về an toàn, vệ sinh lao động đối với máy, thiết bị, nơi làm việc (47 doanh nghiệp vi phạm) hay không xây dựng thang lương, bảng lương (31 doanh nghiệp vi phạm).

Ngoài hành vi vi phạm của người sử dụng lao động, người lao động làm việc tại 26 doanh nghiệp trong tổng số 216 doanh nghiệp được thanh tra (chiếm 12%) chưa sử dụng đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân được cấp phát khi thực hiện công việc.

Những con số biết nói ở trên được phát hiện qua thanh tra tại 216 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện tử, phát hiện 1.794 sai phạm, bình quân 8,3 sai phạm/doanh nghiệp. Đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật lao động, đoàn thanh tra đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với 27 doanh nghiệp và báo cáo người có thẩm quyền ban hành Quyết định xử phạt hành chính, tổng số tiền xử phạt hành chính là 1.418,2 triệu đồng (một tỷ bốn trăm mười tám triệu hai trăm nghìn đồng), trong đó Trung ương xử phạt 401,5 triệu đồng, các địa phương xử phạt 1.016,7 triệu đồng.

leftcenterrightdel
Ảnh minh họa - Internet 

Nguyên nhân của những sai phạm?

Một là, người sử dụng lao động, người lao động chưa nhận thức hết được vai trò, trách nhiệm của mình trong việc thực hiện pháp luật lao động, công tác an toàn, vệ sinh lao động tại doanh nghiệp.

Hai là, trình độ chuyên môn của cán bộ nhân sự, cán bộ an toàn, vệ sinh lao động còn hạn chế, nhiều cán bộ an toàn, vệ sinh lao động cho rằng môi trường làm việc trong lĩnh vực điện tử là sạch, không có nguy cơ nào gây mất an toàn, vệ sinh lao động.

Ba là, người sử dụng lao động không thực hiện công tác an toàn, vệ sinh lao động để giảm chi phí sản xuất.

Bốn là, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về lao động lớn, nhiều quy định có nội dung không cụ thể, văn bản được thay đổi liên tục nên các doanh nghiệp không nắm bắt được kịp thời để thực hiện theo đúng quy định.

Năm là, chế tài xử lý vi phạm hành chính của cơ quan quản lý nhà nước chưa đủ sức răn đe.

Sáu là, lực lượng thanh tra lao động quá mỏng để kịp thời phát hiện những sai phạm trong việc chấp hành pháp luật về lao động, về an toàn, vệ sinh lao động để kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định.

Bảy là, Đặc thù của ngành sản xuất, lắp ráp điện tử là làm việc theo đơn đặt hàng, tại thời điểm cao điểm sản xuất, đơn hàng nhiều, doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tuyển dụng nên huy động người lao động làm thêm giờ quá thời gian quy định.

Có thể nói, việc số lượng doanh nghiệp điện tử cần thanh tra, giám sát không đạt kế hoạch do các nguyên nhân chủ yếu như các doanh nghiệp điện tử phân bố chủ yếu tại một số tỉnh, thành phố như Hà Nội, Vĩnh Phúc, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hải Dương, Bình Dương, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh với số lượng lớn, trong khi đó lực lượng thanh tra lao động tại các tỉnh, thành phố kể trên không nhiều (trừ Thành phố Hồ Chí Minh), do đó thanh tra Sở Lao động Thương binh và Xã hội ở các địa phương không thể thực hiện thanh tra được hết các doanh nghiệp điện tử tại địa bàn phụ trách.

Cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp chung tay vào cuộc

Đối với cơ quan quản lý nhà nước cần phối hợp các cơ quan, đơn vị có liên quan tăng cường, đẩy mạnh việc tuyên truyền, giáo dục bằng nhiều hình thức, nội dung phong phú nhằm nâng cao nhận thức của người sử dụng lao động, người lao động về pháp luật lao động, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động; rà soát bổ sung, sửa đổi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật lao động để loại bỏ những quy định chồng chéo, bất cập và cụ thể hóa các nội dung còn chưa rõ, gây nhiều cách hiểu khác nhau.

Các cơ quan quản lý nhà nước cũng cần có đề án nghiên cứu sâu, tổng thể về các yếu tố có hại trong nghề sản xuất, lắp ráp điện tử: các yếu tố bức xạ điện tử trường; bụi, hơi khí độc...; các hóa chất như axit, kiềm, khí đông lạnh, xyanua, chất phụ gia, chất oxy hóa, nhựa, dung môi chất bán dẫn, hạt nano...; yếu tố sinh lý lao động, với các tư thế làm việc tĩnh tại đứng hoặc ngồi trong dây chuyền lắp ráp với cường độ cao cùng các chi tiết nhỏ, màn hình, âm thanh yêu cầu độ chính xác…Và ảnh hưởng của các yếu tố này đến các bệnh như: giảm thị giác, thính giác, căng thẳng thần kinh,viêm da, bệnh tuyến giáp, rối loạn, co cứng cơ bắp, dị ứng, hen suyễn, dị tật bẩm sinh và một số bệnh ung thư. Từ đó có các biện pháp để giảm thiểu tác hại của các yếu tố đó, bổ sung vào danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, bổ sung danh mục bệnh nghề nghiệp, cũng như hỗ trợ, động viên kịp thời người lao động.

Đặc biệt, cần xây dựng khung pháp lý xử phạt vi phạm hành chính đủ mạnh có tính chất răn đe đối với hành vi vi phạm chế độ, chính sách của người lao động, vi phạm pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, phát phiếu tự kiểm tra tới các doanh nghiệp điện tử còn lại để kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh, xử lý các doanh nghiệp có hành vi vi phạm, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật lao động, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động của người sử dụng lao động, người lao động. Đồng thời, tăng cường tập huấn, đào tạo nhằm nâng cao nghiệp vụ cho công chức thanh tra lao động.

Còn đối với các doanh nghiệp cần nhận thức đúng đắn về vai trò, trách nhiệm trong việc đảm bảo chế độ, chính sách cho người lao động, đảm bảo công tác an toàn, vệ sinh lao động; Chủ động bồi dưỡng, tập huấn, nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ nhân sự, cán bộ làm công tác an toàn, vệ sinh lao động; Nghiêm túc chấp hành, tuân thủ các quy định của pháp luật lao động, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.

Ngoài ra, cần chủ động huấn luyện, bồi dưỡng kiến thức pháp luật lao động, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động cho người lao động, đồng thời có biện pháp quản lý phù hợp để người lao động đặc biệt là lao động thời vụ chấp hành các quy định của pháp luật lao động, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động cũng như nội quy, quy trình làm việc đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động của doanh nghiệp.

Trong quá trình làm việc, các doanh nghiệp cần thường xuyên kiểm tra, giám sát, đôn đốc, nhắc nhở người lao động thực hiện nội quy, quy trình làm việc đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động nhằm giảm thiểu nguy cơ gây mất an toàn lao động./.

Lan Anh