Thành phố Hà Nội là trung tâm chính trị, văn hoá và khoa học kỹ thuật, đồng thời là trung tâm lớn về giao dịch kinh tế và quốc tế của cả nước. Hà Nội hiện nay được mở rộng địa giới hành chính theo kết luận Hội nghị Trung ương 6 (khóa X) và Nghị quyết của Quốc hội khóa XII, kỳ họp thứ 3, số 15/2008/NQ-QH12, ngày 29 tháng 05 năm 2008 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2008) bao gồm: Thành phố Hà Nội cũ, tỉnh Hà Tây cũ, huyện Mê Linh - tỉnh Vĩnh Phúc và bốn xã thuộc huyện Lương Sơn - tỉnh Hòa Bình. Thủ đô Hà Nội hiện có diện tích tự nhiên hơn 334.470 ha, lớn gấp hơn 3 lần trước đây và đứng vào tốp 17 thủ đô trên thế giới có diện tích rộng nhất; dân số hơn 7 triệu người; gồm 30 đơn vị hành chính cấp huyện: 12 quận, 17 huyện, 1 thị xã và 584 đơn vị hành chính cấp xã: 386 xã, 177 phường và 21 thị trấn.

Trong những năm gần đây, mặc dù tỷ lệ giải quyết khiếu nại tố cáo của thành phố đạt cao, nhưng thực tế tình hình khiếu nại, tố cáo trên địa bàn còn diễn biến phức tạp; số lượng vụ việc và số người lợi dụng quyền khiếu nại tố cáo để kích động, xúi giục, lôi kéo tập trung đông người, gây sức ép với các cơ quan chính quyền, gây mất an ninh, trật tự công cộng không giảm. Một số ý kiến cho rằng, điều này còn có nguyên nhân từ việc tiếp nhận giải quyết khiếu nại, tố cáo có lúc, có nơi, đặc biệt là ở cấp huyện còn nhiều bất cập. Thực tiễn cho thấy, cán bộ Thanh tra huyện tại thành phố Hà Nội đa số chưa đủ số lượng biên chế theo chỉ tiêu biên chế (biên chế rất hạn hẹp - biên chế tối thiểu) vì nhiều lý do khác nhau, nhiều Thanh tra huyện còn phải sử dụng cán bộ thanh tra hợp đồng lao động, trong khi yêu cầu để giải quyết khối lượng công việc được giao trên cả 3 lĩnh vực: Tiến hành các cuộc thanh tra; tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo; phòng, chống tham nhũng. Không những thế, đội ngũ cán bộ Thanh tra huyện thường không ổn định, hay bị điều động, luân chuyển sang lĩnh vực công tác khác. Do vậy, trong hoạt động thanh tra chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu của cấp ủy, chính quyền và của nhân dân, chưa ngăn chặn, xử lý kịp thời được các sai phạm, các hành vi vi phạm pháp luật trên địa bàn dẫn đến phát sinh khiếu kiện, các đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân chậm được giải quyết, các vi phạm trong quản lý, đầu tư xây dựng cơ bản chậm được phát hiện, khắc phục, tài sản của Nhà nước, của nhân dân bị thất thoát chưa được ngăn chặn kịp thời và có hiệu quả. Chính vì thế, việc đưa ra những giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thanh tra cấp huyện là một trong những vấn đề được thành phố đặc biệt quan tâm.

leftcenterrightdel
 Ảnh minh họa

Qua nghiên cứu về chất lượng cán bộ Thanh tra huyện thông qua các báo cáo, các thông tin thực tiễn về kết quả các hoạt động thanh tra, chúng tôi thấy còn một số tồn tại sau đây:

Thứ nhất,cán bộ Thanh tra huyện có trình độ chuyên môn không đồng đều, năng lực phát hiện các sai phạm, những hành vi vi phạm pháp luật còn hạn chế, những vụ việc mà thanh tra phát hiện ra chưa nhiều; xử lý vi phạm chưa triệt để nên xảy ra tình trạng dây dưa kéo dài.

Thứ hai, còn hạn chế về trình độ lý luận, chuyên môn nghiệp vụ và thiếu kinh nghiệm, phát hiện sai phạm mới chỉ ở mức thông thường, phổ biến, chưa nâng lên thành nhận định đánh giá để dự báo chính xác tình hình; kiến nghị đề ra các phương án tối ưu về quản lý chưa nhiều; nghiệp vụ, chuyên môn phần lớn còn hạn chế về ngoại ngữ, ít tiếp cận, sử dụng thành thạo được các kỹ thuật hiện đại trong các hoạt động chuyên môn, kỹ thuật nhất là trong lĩnh vực thanh tra xây dựng cơ bản.

Thứ ba, trình độ hiểu biết pháp luật để vận dụng trong thực tiễn của một số cán bộ Thanh tra huyện về giải quyết khiếu nại, tố cáo còn hạn chế, năng lực tổ chức điều hành hoạt động thanh tra và xử lý vi phạm còn lúng túng, chưa khoa học; khả năng giao tiếp, ứng xử của cán bộ Thanh tra huyện đối với dân chưa thật sự làm cho “dân tin, dân cậy, dân yêu”; hoạt động thanh tra chưa nổi bật, chưa gắn được với phong trào quần chúng; chưa làm nổi bật vai trò xung kích của cán bộ thanh tra huyện.

Thứ tư, công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, chuyên môn chưa được quan tâm thích đáng; việc tự học tập, nghiên cứu, rèn luyện nâng cao trình độ chuyên môn, nhận thức chính trị của cán bộ Thanh tra huyện chưa được chú trọng và chưa được tạo điều kiện thuận lợi.

Nguyên nhân của tồn tại nêu trên có cả khách quan và chủ quan, nhưng nguyên nhân cơ bản nhất theo nhận định của tác giả đó là hoạt động khi thực thi công vụ: Nhiều cán bộ Thanh tra huyện chưa bám sát thực tiễn, còn thụ động. Chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ thanh tra huyện nhìn chung chưa cao, kinh nghiệm thực tiễn trong hoạt động thanh tra chưa có nhiều; cán bộ Thanh tra huyện chưa thật sự kiên quyết, còn cả nể trong đấu tranh với các sai phạm, các hành vi vi phạm pháp luật; phong cách làm việc chưa khoa học, chưa có sự phối hợp chặt chẽ để thực thi tốt nhiệm vụ được giao. Một số cán bộ Thanh tra huyện chưa biết dựa vào quần chúng, các tổ chức Đảng để tăng cường tính hiệu quả nên kết quả đạt được còn khiêm tốn.

Để khắc phục những tồn tại nêu trên, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Thanh tra huyện, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong hoạt động thanh tra, thiết nghĩ trong thời gian tới cần thực hiện một số giải pháp sau:

1. Trước hết, phải tăng cường đề xuất bổ sung đủ biên chế tối thiểu cho Thanh tra huyện theo chỉ tiêu biên chế, đồng thời giữ ổn định số cán bộ Thanh tra huyện hiện có và có chính sách đãi ngộ, khuyến khích để họ yên tâm công tác lâu dài.

2. Làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ Thanh tra huyện, để cán bộ Thanh tra huyện nhận thức sâu sắc hơn về vị trí, vai trò trách nhiệm của mình, thực sự là người chiến sĩ xung kích trên mặt trận đấu tranh chống tiêu cực, sai phạm, chống các hành vi vi phạm pháp luật, tổ chức và hướng dẫn cho nhân dân thực hiện đúng kỷ cương, chấp hành pháp luật của Nhà nước. Đổi mới công tác giáo dục chính trị tư tưởng, phải biết dựa vào Tổ chức Đảng, nêu cao vai trò tiên phong gương mẫu của đảng viên, phát động phong trào thi đua yêu nước, nhân rộng điển hình tiên tiến, tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống, gắn liền với khuyến khích lợi ích vật chất, tinh thần cho cán bộ Thanh tra huyện. Khuyến khích động viên quần chúng nhân dân trên địa bàn phát huy, thực hiện tốt vai trò giám sát, phản biện xã hội mà đối tượng trực tiếp là cán bộ Thanh tra huyện.

3. Tích cực, bồi dưỡng, đào tạo, đào tạo lại đội ngũ cán bộ Thanh tra huyện hiện có và cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Thanh tra huyện kế cận để sử dụng lâu dài. Cần đổi mới phương thức đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng theo phương châm bám sát yêu cầu nhiệm vụ, rèn luyện thử thách qua hoạt động thực tiễn, nâng cao trình độ lý luận chính trị, giác ngộ đạo đức cách mạng, hiểu biết pháp luật, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, gắn lý thuyết với thực tiễn công tác thanh tra trên địa bàn.

4. Đổi mới công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo phương châm kịp thời, dân chủ, công khai, đúng pháp luật và cơ chế tự chịu trách nhiệm gắn liền với kiểm tra, giám sát của nhân dân; qua phản ánh của nhân dân để tiến hành rà soát lại đội ngũ cán bộ Thanh tra huyện.

5. Tăng cường phối hợp giữa các bộ phận, các phòng, ban trên địa bàn, giữa các Đoàn thanh tra, các tổ chức thanh tra với các cơ quan bảo vệ pháp luật, trao đổi phổ biến kinh nghiệm hoạt động, xây dựng cơ chế phối hợp trong hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng.

6. Gắn kết hoạt động thanh tra với công tác đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực, làm trong sạch đội ngũ cán bộ Thanh tra huyện; lựa chọn người có đủ đức, đủ tài vào phụ trách công việc chủ chốt, mũi nhọn để phát huy ảnh hưởng tích cực trong cơ quan thanh tra nói chung và Thanh tra huyện nói riêng.

7. Tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ Thanh tra huyện được tự học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và nhận thức chính trị, nghệ thuật ứng xử, giao tiếp với công dân, trình độ hiểu biết xã hội, nhận thức pháp luật nói chung và các văn bản quy định của ngành Thanh tra, hướng dẫn nghiệp vụ, tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật, để cán bộ Thanh tra huyện tự tin khi giao tiếp với nhân dân…

Ngoài ra, để nâng cao chất lượng cán bộ Thanh tra huyện còn cần các giải pháp khác, như: Áp dụng các hình thức khen thưởng, kỷ luật phù hợp nhằm tạo động lực để cán bộ Thanh tra huyện phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ; kiểm tra, thanh tra thường xuyên trình độ, kỹ năng của cán bộ Thanh tra huyện; xử lý nghiêm minh những hành vi vi phạm của cán bộ Thanh tra huyện; tránh tình trạng gửi gắm vào làm việc dù không có trình độ. Ngoài ra, còn có thể tổ chức các cuộc thi về kiến thức và kỹ năng cho cán bộ Thanh tra huyện để tạo môi trường làm việc hòa đồng, năng động, vui vẻ đồng thời kiểm tra được năng lực của cán bộ thanh tra. Để nâng cao chất lượng cán bộ Thanh tra huyện chúng ta không thể nói suông hoặc kêu gọi trong khi đời sống vật chất của họ còn quá nhiều khó khăn. Chính vì vậy, các giải pháp cần gắn liền với các chính sách đãi ngộ, cải thiện tiền lương… có như vậy mới tạo động lực cho đội ngũ cán bộ Thanh tra huyện phấn đấu không ngừng nâng cao chất lượng để hoàn thành tốt nhiệm vụ./.

Lê Thị Hương Ly

Học viên lớp cao học Quản lý công 21B2 - HVHCQG