Những năm gần đây, tình hình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh có nhiều bước đột phá. Quảng Ninh luôn hoàn thành và hoàn thành vượt mức thu ngân sách nhà nước do Trung ương giao, nằm trong tốp 05 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước. Tuy nhiên, cùng với việc phát triển kinh tế, rất nhiều dự án lớn được triển khai thực hiện, dẫn đến nhu cầu thu hồi đất giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư nên Quảng Ninh cũng là địa phương “nóng” về đơn thư KNTC (chủ yếu liên quan đến lĩnh vực đất đai, giải phóng mặt bằng).

Theo báo cáo của UBND tỉnh Quảng Ninh, 06 tháng đầu năm 2018, các cơ quan hành chính nhà nước các cấp trong tỉnh đã tiếp 4.123 lượt công dân (số công dân đến trụ sở tiếp công dân giảm 11% so với cùng kỳ năm 2017) với 2.739 vụ việc, số vụ việc giảm 10% so với cùng kỳ năm 2017; có 105 đoàn đông người với 105 vụ việc công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh (tăng 17,9% so với cùng kỳ).

Tổng số đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phản ánh đã tiếp nhận, xử lý là 5.073 đơn (tăng 11,4% so với cùng kỳ năm 2017). Qua phân loại, thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính các cấp có 488 đơn khiếu nại (trong đó có 287 đơn chuyển từ năm 2017 chuyển sang) với 488 vụ việc (giảm 6,5% so với cùng kỳ năm 2017) và có 14 đơn tố cáo với 14 vụ việc (tăng 16% so với cùng kỳ năm 2017), còn lại là các đơn kiến nghị, phản ánh, đơn trùng lắp, đơn nặc danh, đơn không rõ nội dung và địa chỉ người khiếu nại, tố cáo.

Những nỗ lực, cố gắng của hệ thống chính trị tỉnh Quảng Ninh trong triển khai công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư KNTC luôn được Trung ương, công dân ghi nhận và đánh giá cao.  

leftcenterrightdel
 Công tác giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp kéo dài trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh có nhiều chuyển biến tích cực. (Ảnh internet)

Để có được chuyển biến tích cực nêu trên, Thanh tra tỉnh đã chủ động tham mưu, đề xuất các biện pháp, giải pháp để Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo trên toàn tỉnh một số nội dung sau:

Một là, đổi mới, quyết liệt trong chỉ đạo điều hành: Ngay từ đầu năm 2018, công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC đã được Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo rất quyết liệt. Ngày 03/1/2018, UBND tỉnh đã ban hành văn bản số 14/UBND-TD về một số chỉ đạo đối với công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC năm 2018. Theo đó, Tỉnh ủy, UBND tỉnh yêu cầu các cấp, các ngành cần nhận thức đầy đủ, sâu sắc mục đích, ý nghĩa của công tác tiếp công dân; đề cao trách nhiệm người đứng đầu của mỗi đơn vị trong công tác tiếp công dân và giải quyết đơn thư KNTC, đảm bảo quyền KNTC của công dân. Đối với các vụ việc, phải được giải quyết đến cùng; theo hướng có lợi nhất cho công dân trên cơ sở vận dụng tối đa các quy định của pháp luật; không để những vụ việc phát sinh thuộc thẩm quyền giải quyết từ cơ sở phải kéo dài; không làm thay việc của cơ sở; các địa phương phải lồng ghép việc tiếp công dân với giải quyết kiến nghị của cử tri, phản ánh của người dân và doanh nghiệp...

Để thực hiện được mục tiêu nêu trên, cũng từ năm 2018, UBND tỉnh đã có những đổi mới rõ nét trong công tác chỉ đạo, điều hành. Ngoài việc theo dõi đơn thư bằng cách mã hóa để xác định đúng số lượng đơn thư gửi đến, đơn thư trùng lặp, công tác kiểm tra, giám sát cũng được tăng cường. Hàng tháng, tổ tham mưu, giúp việc phải rà soát, báo cáo, tham mưu cụ thể hướng giải quyết cũng như kết quả giải quyết đối với những vụ việc tồn đọng, phức tạp. Trước mỗi tháng, mỗi quý tổ tham mưu, giúp việc đều tổ chức đợt kiểm tra đột xuất công tác tiếp công dân tại cơ sở; tiến hành rà soát kết quả, giải quyết đơn thư KNTC ở từng địa phương, sở, ngành. Trên cơ sở đó, trong báo cáo sơ kết quý, 6 tháng đầu năm của UBND tỉnh đều thể hiện rõ những đánh giá kết quả thực hiện theo từng đầu việc, từng chỉ đạo cụ thể của lãnh đạo tỉnh; kết quả khắc phục những tồn tại hạn chế và những chuyển biến căn bản, thực chất trong công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC của người đứng đầu; đội ngũ công chức làm công tác tiếp công dân và giải quyết KNTC của địa phương... Trong báo cáo, các địa phương cũng phải chỉ rõ những chuyển biến ở địa phương; những hạn chế còn tồn tại cần khắc phục trong thời gian tới.

Hai là, kiện toàn hội đồng tiếp công dân tỉnh và huyện, thị xã, thành phố. Đối với cấp tỉnh, hội đồng tiếp công dân được kiện toàn, gồm: Lãnh đạo UBND tỉnh và lãnh đạo các sở, ngành quản lý các lĩnh vực thường xuyên phát sinh kiến nghị, khiếu nại, tố cáo; mời lãnh đạo các ban đảng, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Hội nông dân, Hội phụ nữ. Các buổi tiếp công dân định kỳ hàng tháng, hội đồng mời lãnh đạo HĐND tỉnh và lãnh đạo Đoàn Đại biểu Quốc hội tham dự. Đối với cấp huyện, hội đồng gồm các thành phần giống như cấp tỉnh. Các buổi tiếp công dân định kỳ hàng tháng, hội đồng mời lãnh đạo HĐND tham dự.

Ba là, các sở, ngành, địa phương rà soát và chủ động triển khai thực hiện các nội dung đã chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh về công tác tiếp công dân và giải quyết KNTC.

Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các địa phương đã thể hiện nghiêm túc trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo trong công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC; đặc biệt đối với những vụ việc khiếu kiện đông người, phức tạp, Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương đã trực tiếp gặp, đối thoại với nhân dân, thường xuyên sâu sát chỉ đạo giải quyết kịp thời không để phát sinh thành “điểm nóng” gây phức tạp về an ninh, trật tự. Nề nếp công tác tiếp công dân tiếp tục được duy trì trên địa bàn toàn tỉnh; kỷ luật, kỷ cương trong công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC ở các cấp tiếp tục được tăng cường.  

Hầu hết các địa phương đều phân công các đồng chí Thường vụ cấp ủy phụ trách địa bàn có trách nhiệm theo dõi, chỉ đạo công tác tiếp công dân và giải KNTC. Ở một số địa phương phát sinh nhiều KNTC, Bí thư cấp ủy thường xuyên dự tiếp công dân định kỳ tại Trụ sở tiếp công dân địa phương để nắm bắt cụ thể nội dung vụ việc và có chỉ đạo sát sao với chính quyền; phối hợp với chính quyền tổ chức nghe phản ánh, kiến nghị của các Bí thư, khu trưởng các khu phố về tình hình kiến nghị của cử tri, các đề nghị, kiến nghị phản ánh của công dân phát sinh trong khu dân cư mỗi quý một lần, qua đó trực tiếp giải đáp hoặc giao cho các ban, ngành có liên quan củ a địa phương để tập hợp hồ sơ và tập trung xử lý, giải quyết ngay tại cơ sở.

Đặc biệt, các cơ quan tham mưu giúp việc chung khối Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tỉnh đã rất chủ động trong việc tiếp nhận hồ sơ các vụ việc KNTC có tính phức tạp, kéo dài để giám sát, rà soát và phản biện có hiệu quả như Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Hội Nông dân tỉnh, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Hội Cựu chiến binh tỉnh.

Bốn là, chủ động xác định cụ thể danh sách các vụ việc KNTC phức tạp kéo dài ngay tại cơ sở. Ngày 03/10/2017, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 45/KH-UBND về “Tiếp tục kiểm tra, rà soát giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phức tạp, kéo dài”, giao Thanh tra tỉnh cùng với Chủ tịch UBND các huyện, thị xã, thành phố trực tiếp nghe, kiểm tra, rà soát để xác định cụ thể danh sách các vụ việc kiến nghị, khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài. Trên cơ sở đó, Thanh tra tỉnh cùng với các địa phương và các sở, ngành kiểm tra và báo cáo, kiến nghị UBND tỉnh giải quyết kịp thời, triệt để, không để phát sinh tiếp khiếu đến UBND tỉnh.

Năm là, công tác kiểm tra việc tiếp công dân và giải quyết KNTC, kiến nghị tại đại phương. Chủ tịch UBND các huyện, thị xã, thành phố chịu trách nhiệm về việc chỉ đạo kiểm tra việc tiếp công dân và giải quyết KNTC, kiến nghị tại cơ sở. Ban Tiếp công dân tỉnh phối hợp cùng Thanh tra tỉnh và các cơ quan tham mưu giúp việc chung khối Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tỉnh để chủ động kiểm tra đột xuất việc tiếp công dân và thực hiện giải quyết KNTC, kiến nghị của công dân tại địa phương.

Sáu là, sự chủ động từ cơ sở: Với sự chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy và UBND tỉnh, Thanh tra tỉnh và các sở, ngành, các ban Đảng, khối Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội cùng với các địa phương chủ động vào cuộc, tập trung rà soát, giải quyết dứt điểm các vụ việc tồn đọng, phức tạp, kéo dài từ năm 2015. Đến nay, nhiều vụ việc đã được tỉnh tổ chức đối thoại; chấm dứt giải quyết theo đúng quy định của pháp luật. Qua đó, tính chủ động, trách nhiệm trong giải quyết các vụ việc đơn thư, KNTC của các sở, ngành, địa phương đã nâng lên rất nhiều. Hơn nữa, điều này cũng đã tạo chuyển biến lớn trong nhận thức của cấp ủy, chính quyền các cấp trong triển khai công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các địa phương đã thể hiện nghiêm túc trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo trong công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC. Đặc biệt, đối với những vụ việc khiếu kiện đông người, phức tạp, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, địa phương đã trực tiếp gặp, đối thoại với nhân dân; thường xuyên sâu sát chỉ đạo giải quyết kịp thời không để phát sinh thành “điểm nóng” gây phức tạp về an ninh, trật tự. Nề nếp công tác tiếp công dân tiếp tục được duy trì trên địa bàn toàn tỉnh; kỷ luật, kỷ cương trong công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo ở các cấp tiếp tục được tăng cường.

Nhờ làm tốt các công việc nêu trên nên phần lớn các vụ việc KNTC đông người, phức tạp được tỉnh giải quyết. Tiêu biểu là việc giải quyết xong 14 vụ việc phức tạp, kéo dài mà thời gian vừa qua công dân thường xuyên tụ tập kéo lên Trụ sở Tiếp công dân Trung ương và kỳ họp của Quốc hội. Điển hình như vụ việc của bà Tống Thị Lan, tổ 3 Hồng Phong, phường Ninh Dương, thành phố Móng Cái; vụ việc của bà Nguyễn Thị Thành, tổ 8, khu 5B, phường Cẩm Trung, thành phố Cẩm Phả; vụ việc của ông Nguyễn Văn Lấm, tổ 68, khu Diêm Thủy, phường Cẩm Đông, thành phốCẩm Phả... Đây đều là những vụ việc phức tạp, kéo dài đã được tỉnh nhiều lần xem xét, giải quyết; nhiều lần đối thoại và đã vận dụng linh hoạt trên cơ sở quy định của pháp luật để bảo đảm tối đa quyền lợi của công dân nhưng công dân vẫn không đồng thuận và tiếp tục khiếu nại. Thậm chí, một số đối tượng còn quá khích, lợi dụng KNTC đông người để kích động người khiếu kiện có hành vi gây rối, bôi xấu lãnh đạo Đảng, Nhà nước; làm mất an ninh trật tự, an toàn xã hội, nhằm tạo áp lực cho chính quyền, cơ quan các cấp của tỉnh và Trung ương.

Đối với những vụ việc công dân cố tình không hợp tác; những vụ việc tiềm ẩn nguy cơ kéo dài, khiếu nại đông người, tỉnh đã yêu cầu các địa phương thống kê, rà soát đưa vào kế hoạch 45/KH-UBND của tỉnh. Đồng thời, tiếp tục giải quyết theo hướng mở (sẽ tiếp tục xem xét, giải quyết nếu công dân có những nội dung kiến nghị mới hoặc đưa ra được những căn cứ, chứng cứ, tình tiết mới).

Với cách làm như trên, đến nay tỉnh Quảng Ninh đã giải quyết dứt điểm được 90% các vụ việc tồn đọng, phức tạp, kéo dài phát sinh từ những năm trước đây; đồng thời chỉ đạo giải quyết ngay tại cơ sở các vụ việc phức tạp mới phát sinh đã giúp kéo giảm số lượng vụ việc có nguy cơ trở thành các vụ việc phức tạp, kéo dài trên địa bàn tỉnh.

Có thể thấy, đây chính là bài học, kinh nghiệm quý báu để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC trên địa bàn tỉnh, góp phần giữ vững an ninh trật tự, an toàn xã hội, tạo điều kiện để nền kinh tế địa phương tiếp tục tăng trưởng ổn định./.

PV