Qua thanh tra, điểm nổi bật không chỉ là việc phát hiện, thu hồi tài sản bị thất thoát cho ngân sách nhà nước, mà quan trọng hơn là kịp thời phát hiện những sơ hở trong công tác quản lý để kiến nghị việc điều chỉnh, bổ sung cơ chế, chính sách phù hợp với quá trình phát triển của thành phố nói riêng, của đất nước nói chung, hạn chế đến mức thấp nhất các hành vi vi phạm có thể phát sinh. Để có kết quả này, thời gian qua, Thanh tra Thành phố luôn quan tâm, chú trọng đến công tác theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra, nhất là từ sau khi có Thông tư số 01/2013/TT-TTCP ngày 12 tháng 3 năm 2013 của Thanh tra Chính phủ quy định về hoạt động theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra và Nghị định 33/2015/NĐ-CP ngày 27 tháng 3 năm 2015 của Chính phủ  quy định việc thực hiện kết luận thanh tra.

leftcenterrightdel
 Ảnh minh họa

Nhằm phát huy hiệu quả cao nhất trong công tác thực hiện Kết luận thanh tra, Thanh tra TPHCM đặc biệt chú trọng việc nâng cao chất lượng Kết luận thanh tra. Lãnh đạo Thanh tra Thành phố cũng cho rằng “đây là yếu tố quyết định sự thành công của việc tổ chức, thực hiện kết luận, kiến nghị thanh tra và là cơ sở để thực hiện triệt để các biện pháp xử lý của cơ quan nhà nước đối với những cá nhân, tổ chức có hành vi sai phạm”.Để làm tốt điều đó, Thanh tra Thành phố cũng xác định rõ vai trò của người đứng đầu là yếu tố quyết định hiệu quả các mặt công tác của đơn vị. Vì vậy, thời gian qua, lãnh đạo Thanh tra Thành phố luôn nghiêm túc chấp hành, quán triệt và triển khai kịp thời các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ, Ban Thường vụ Thành ủy và Thường trực UBND Thành phố trong tất cả hoạt động. Từ đó, tạo tiền đề quan trọng trong tự hoàn thiện, đẩy mạnh hoạt động và nâng cao chất lượng công tác thanh tra, góp phần tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, hành động trong thực hiện nhiệm vụ, nâng cao tính kỉ cương, kỷ luật hành chính của đội ngũ công chức, viên chức tại cơ quan Thanh tra Thành phố.

Bên cạnh đó, năm 2016, Chánh Thanh tra Thành phố đã ban hành Quy định về hoạt động thanh tra tại cơ quan Thanh tra Thành phố. Theo đó, cùng với việc đề ra các quy định chặt chẽ về công tác khảo sát xây dựng Kế hoạch thanh tra, công tác giám sát, trách nhiệm của Phó Chánh Thanh tra và Trưởng phòng trong chỉ đạo, điều hành, kiểm tra, đôn đốc hoạt động Đoàn Thanh tra, trách nhiệm của Trưởng đoàn, thành viên Đoàn, Chánh Thanh tra TP còn chỉ đạo Chánh Văn phòng định kỳ báo cáo tiến độ thực hiện Đoàn Thanh tra (trước khi kết thúc thanh tra tại đơn vị 15 ngày), báo cáo kết quả thanh tra cho tập thể lãnh đạo Thanh tra Thành phố (sau khi kết thúc thanh tra tại đơn vị 15 ngày) ngay khi Đoàn thanh tra tiến hành công bố quyết định thanh tra nhằm đảm bảo thực hiện thường xuyên công tác giám sát, kiểm tra, đôn đốc, đẩy mạnh việc thực hiện đúng quy định hoạt động Đoàn Thanh tra. Việc chú trọng thực hiện nền nếp, đúng quy định, quy chế về báo cáo tiến độ, báo cáo kết quả thanh tra đã góp phần nâng cao trách nhiệm của Trưởng đoàn và từng thành viên Đoàn Thanh tra. Trong trường hợp phát sinh nhiều tình tiết, nội dung phức tạp (qua tiếp nhận đơn thư tố cáo, phản ánh, tin báo…), việc định kì báo cáo tiến độ đã giúp cho Đoàn thanh tra và lãnh đạo Thanh tra thành phố chủ động dự báo được tình hình để thực hiện đúng quy định về gia hạn thời gian thanh tra, gắn kết chặt chẽ giữa nội dung thanh tra với việc làm rõ nội dung tố cáo, phản ánh để kết quả thanh tra và kết luận thanh tra đảm bảo toàn diện. Đồng thời, từ những kết luận chỉ đạo của Chánh Thanh tra trên cơ sở tổng hợp các ý kiến nhận xét, các yêu cầu của tập thể lãnh đạo Thanh tra thành phố tại các buổi họp định kì đã định hướng kịp thời, góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho Đoàn Thanh tra, giúp Đoàn Thanh tra thực hiện tốt kế hoạch thanh tra và đề xuất nội dung kết luận thanh tra phản ánh đầy đủ tình hình, thực trạng và tổ chức hoạt động của đối tượng thanh tra.

Đối với việc thực hiện các Đoàn thanh tra đột xuất theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND thành phố, Thanh tra Thành phố chú trọng việc thành lập Đoàn thanh tra liên ngành với sự tham gia của đại diện các sở, ngành để việc đánh giá, nhận xét vấn đề qua quá trình thanh tra đạt yêu cầu về mặt chuyên môn, kỹ thuật, góp phần nâng cao chất lượng của Kết luận Thanh tra.

Ngoài ra, việc gửi dự thảo Kết luận Thanh tra cho đối tượng thanh tra và các cơ quan, tổ chức có liên quan nghiên cứu, giải trình đều được thực hiện nghiêm túc. Các Đoàn thanh tra cũng đề cao trách nhiệm trong việc xem xét kỹ, căn cứ kết quả thanh tra và đối chiếu quy định pháp luật để đánh giá nội dung giải trình, tiếp thu đầy đủ các giải trình hợp lý của đối tượng thanh tra và các cơ quan, tổ chức có liên quan, ý kiến của người giám sát. Đồng thời, các Kết luận thanh tra trước khi Chánh Thanh tra ban hành đều được tập thể lãnh đạo Thanh tra Thành phố thảo luận, góp ý. Chính vì vậy, chất lượng Kết luận các Đoàn Thanh tra của Thanh tra TPHCM ngày càng được nâng lên, kiến nghị xử lý chính xác, đúng quy định, vừa đề xuất các giải pháp cụ thể, hỗ trợ tích cực cho đối tượng thanh tra khắc phục kịp thời những thiếu sót, sai phạm, vừa chú trọng kiến nghị các giải pháp tổng thể sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách cho phù hợp tình hình thực tế, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa người dân, các đơn vị, tổ chức, Nhà nước. Đối với những vụ việc phức tạp, liên quan đếntrách nhiệm nhiều cơ quan, sở-ngành, quận-huyện, Thanh tra Thành phố luôn chủ động xin ý kiến của Chủ tịch UBND thành phố đối với các dự thảo kết luận thanh tra. Do đó Kết luận thanh tra khi ban hành không chỉ nhận được sự đánh giá cao của lãnh đạo UBND thành phố mà còn nhận được sự đồng thuận của đối tượng thanh tra và các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Chia sẻ về những bất cập, khó khăn trong thực tiễn hoạt độngtại một cuộc Hội thảo gần đây của Thanh tra Chính phủ, đại diện lãnh đạo Thanh tra Thành phố cho biết, hiện nay, vẫn còn sự lúng túng trong việc xác định thời gian thực hiện đôn đốc, giám sát sau thanh tra theo Nghị định số 33/2015/NĐ-CPngày 27 tháng 03 năm 2015 quy định việc thực hiện kết luận thanh tra do sau khi kết luận thanh tra được công khai, UBND thành phố chưa xem xét xử lý trong thời hạn quy định. Ngoài ra, mối quan hệ phối hợp giữa cơ quan thanh tra, cơ quan điều tra và Viện Kiểm sát nhân dân trong việc phát hiện điều tra, xử lý các vụ việc có dấu hiệu tội phạm do cơ quan thanh tra kiến nghị khởi tố trên thực tế vẫn còn tồn tại, vướng mắc. Ví dụ như: Những vụ việc chuyển cơ quan điều tra (theo Kết luận chỉ đạo của UBND thành phố), khi cơ quan điều tra kết luận không đủ cơ sở khởi tố hình sự và gửi trả hồ sơ cho cơ quan thanh tra để xem xét xử lý hành chính thì hầu hết vụ việc đều không còn thời hiệu xử lý hoặc đa số các vụ việc sai phạm qua phát hiện của thanh tra có liên quan đến trách nhiệm thực thi nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ, công chức đều không xử lý kỷ luật được do “đã hết thời hiệu 24 tháng”, thực tế tại thành phố HCM, chỉ xử lý về mặt Đảng (đối với những trường hợp cán bộ, công chức là Đảng viên)… Những bất cập này cần sớm được các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu khắc phục, có như vậy, mới góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện các Kết luận Thanh tra trong thời gian tới./.

Đỗ Quyên