Tại Điều 2 Luật Tố cáo quy định: “Tố cáo là việc công dân theo thủ tục do Luật Tố cáo quy định báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức”.

         Đồng thời, giải quyết tố cáo là việc tiếp nhận, xác minh, kết luận về nội dung tố cáo và việc xử lý tố cáo của người giải quyết tố cáo. Điều 18 Luật Tố cáo quy định, trình tự giải quyết tố cáo gồm 05 bước:

          1.Tiếp nhận, xử lý thông tin tố cáo;

          2. Xác minh nội dung tố cáo;

          3. Kết luận nội dung tố cáo;

          4. Xử lý tố cáo của người giải quyết tố cáo;

          5. Công khai kết luận nội dung tố cáo; quyết định xử lý hành vi vi phạm bị tố cáo.

          Để giải quyết tố cáo, sau khi tiếp nhận, xử lý thông tin do người tố cáo cung cấp, cơ quan chức năng sẽ tiến hành “xác minh” để làm rõ nội dung tố cáo, quá trình “xác minh” phải đảm bảo tính khách quan, pháp lý theo quy định của pháp luật. Qua đó mới có cơ sở kết luận nội dung tố cáo đúng hay không? Từ kết luận xác minh, cơ quan chức năng đề xuất biện pháp xử lý người có sai phạm (nếu có).

          Trước hết, để hiểu rõ tầm quan trọng của “xác minh” trong trình tự giải quyết tố cáo, chúng ta sẽ tìm hiểu khái niệm “Xác minh” là gì? Theo từ điển Việt Nam, “xác minh” có nghĩa là “làm cho rõ sự thật qua thực tế và chứng cứ cụ thể”. Như vậy “xác minh” là tìm hiểu, thu thập các thông tin, tài liệu, chứng cứ từ những sự việc, hiện tượng xảy ra trong thực tế bằng những cách khác nhau để làm sáng tỏ sự thật về một vấn đề nào đó. Xác minh trong giải quyết tố cáo là một biện pháp nghiệp vụ do Thanh tra viên hoặc cán bộ làm công tác thanh tra của Thanh tra Công an nhân dân thực hiện nhằm mục đích thu thập được các thông tin, tài liệu từ các đối tượng xác minh có liên quan đến nội dung tố cáo, làm cơ sở cho việc phân tích, đánh giá và kết luận về một hoặc một số vấn đề liên quan đến nội dung tố cáo cần làm sáng tỏ. Có thể hiểu rằng, xác minh là một phần việc bắt buộc trong quá trình tiến hành giải quyết tố cáo. Đối tượng xác minh ở đây có thể là cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức có những thông tin liên quan đến vấn đề cần xác minh.

          Trong hoạt động giải quyết tố cáo, công tác xác minh, thu thập chứng cứ, đánh giá chứng cứ là yếu tố quan trọng quyết định đến việc kết luận đúng, sai. Trong đó, chứng cứ trong quá trình xác minh, nắm tình hình cần phải được thu thập, tìm hiểu trong công tác xác minh là những sự việc có thật có liên quan đến nội dung cần làm rõ được cơ quan thanh tra thu thập dùng làm căn cứ để đánh giá, kết luận đúng sai theo nội dung đơn tố cáo đã nêu.

          Bước “Xác minh” đóng vai trò quan trọng trong công tác xác minh, nắm tình hình, giải quyết nội dung tố cáo vì việc xác minh có thể quyết định hiệu quả của công tác xác minh, nắm tình hình: xác minh tốt, đầy đủ sẽ thu được những chứng cứ sát thực, có giá trị, làm cơ sở cho việc kết luận đảm bảo tính pháp lý; ngược lại, nếu việc xác minh được tiến hành qua loa, chiếu lệ hoặc xác minh nhưng không chính xác về một vấn đề nào đó sẽ ảnh hưởng đến nhận xét, đánh giá của cơ quan thanh tra, kết luận không đúng sự thật khách quan, gây thiệt hại về nhiều mặt như ảnh hưởng đến tinh thần làm việc của CBCS, gây mâu thuẫn nội bộ kéo dài (thậm chí có thể gây hậu quả khó lường).

          Qua công tác xác minh, có thể chỉ ra, kết luận rõ những thiếu sót, khuyết điểm, sai phạm mang tính chủ quan của các tập thể, cá nhân được xác minh, cũng như thấy được nguyên nhân khách quan giúp minh oan cho nhiều tập thể, cá nhân; góp phần củng cố, xây dựng đoàn kết nội bộ, thúc đẩy các mặt công tác tại các đơn vị, địa phương có đơn thư tố cáo được tốt hơn, để xây dựng lực lượng CAND đủ “tâm” và “tầm” trong sạch vững mạnh, từng bước tiến lên chính quy hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong tình hình mới.

          Như vậy, có thể kết luận rằng “xác minh” là bước quan trọng nhất trong trình tự giải quyết tố cáo của lực lượng CAND nói riêng và giải quyết tố cáo nói chung, qua đó xác định rằng khi tiến hành giải quyết đơn thư tố cáo trong lực lượng CAND, cơ quan chức năng cần chú ý đến vai trò của công tác xác minh, giúp phát hiện sai phạm (nếu có), kịp thời minh oan cho những cá nhân và tập thể có đơn thư tố cáo không đúng.

 

 

                                                                               Trần Thị Thủy Hà

                                                                   Phòng 2/Thanh tra Bộ Công an