Tổng thống Klaus Iohannis đã kêu gọi tiến hành cuộc trưng cầu ý dân cùng thời điểm người dân Romania tiến hành bỏ phiếu bầu cử Nghị viện châu Âu (EP), theo đó cho phép các cử tri cơ hội thể hiện quan điểm về những cải cách tư pháp của đảng Xã hội dân chủ (PSD) cầm quyền.

Cuộc trưng cầu ý dân được coi là hợp lệ nếu có ít nhất 30% số cử tri tham gia. Trước khi sự kiện này được tiến hành, giới quan sát đã cho rằng người dân không mấy quan tâm tới việc đi bỏ phiếu, nhưng thực tế diễn ra cho thấy họ đã nhầm. Không chỉ những người sống tại Romania, rất đông công dân nước này sống xa xứ cũng đã tham gia trưng cầu, với hàng dài người xếp hàng tại các cơ quan đại diện ngoại giao của Romania ở các nước Pháp, Anh, Đức và Italy. Các cử tri được hỏi liệu họ có chấp thuận ân xá cho các phạm nhân liên quan tham nhũng và ủng hộ việc chính phủ sử dụng các sắc lệnh khẩn cấp để thay đổi các hình phạt với các tội danh hình sự hay không.
 
Tổng thống Romania - Klaus Iohannis 

Theo Tổng thống Iohannis, chính phủ muốn tận dụng cả 2 biện pháp trên để làm suy yếu cuộc chiến chống tham nhũng tại Romania - vốn đang là một trong những quốc gia có tình trạng tham nhũng tồi tệ nhất tại Liên minh châu Âu (EU). Các nhà phân tích cho rằng số đông người Romania sẽ nói "Không" đối với cả hai vấn đề nêu trên, đồng thời nhận định rằng việc số cử tri tham gia bỏ phiếu đông hơn dự kiến là một minh chứng cho thấy tham nhũng vẫn là một mối quan tâm lớn đối với người dân Romania.
Tuy cuộc trưng cầu ý dân này không có hiệu lực về mặt pháp lý, nhưng sự ủng hộ của người dân đối với sự kiện vẫn được xem là một sự khích lệ đối ông Klaus Iohannis trước thềm cuộc bầu cử tổng thống vào cuối năm nay, khi ông sẽ ra tranh cử nhiệm kỳ tiếp theo. Điều này cũng sẽ là một trở ngại lớn đối với PSD - vốn đã kêu gọi cử tri tẩy chay cuộc trưng cầu ý kiến này.
Từ nhiều năm nay, cải cách tư pháp đã trở thành vấn đề nổi cộm gây nhiều tranh cãi tại Romania. Các ý kiến phản đối lo ngại chủ trương cải cách có nguy cơ làm suy yếu nỗ lực chống tham nhũng, thậm chí chỉ nhằm mục tiêu duy nhất là bảo vệ các quan chức tham nhũng. Vấn đề này cũng làm nảy sinh bất đồng giữa Chính phủ Romania và EU, bởi EU cho rằng những cải cách mà Romania đưa ra là bước thụt lùi trong cuộc chiến chống tham nhũng - điều mà liên minh này vẫn quan ngại trong hơn 11 năm qua kể từ khi Romania gia nhập EU./.

Dương Thái

(Theo AFP)