Trong sự phát triển của đất nước, thủy điện có vai trò quan trọng, đảm bảo cung ứng điện, tạo nguồn lực phát triển kinh thế - xã hội tại nhiều địa phương. Đây là nguồn năng lượng sạch, có khả năng tái tạo và được ưu tiên phát triển, đặc biệt trong bối cảnh sản lượng điện từ than, dầu mỏ… đang cạn kiệt. Thủy điện chiếm khoảng 15 – 20% tổng sản lượng điện thế giới. Ở việt nam, thủy điện chiếm khoảng 35% tổng sản lượng toàn hệ thống.

    Những công trình thủy điện đã làm tốt sứ mệnh của mình là khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên nước, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Bên cạnh đó, các dự án còn mang lại hiệu ích kinh tế tổng hợp, chống lũ, chống hạn, cung cấp nước tưới cho nông nghiệp cũng như sinh hoạt của nhân dân, đóng góp nguồn ngân sách to lớn cho nhà  nước và địa phương.

    Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, Đắk Nông có tiềm năng lớn để phát triển các công trình thủy điện. Hơn 15 năm qua, trên địa bàn tỉnh đã phát triển nhiều công trình thủy điện lớn, vừa và nhỏ, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội của đất nước, góp phần tạo nên diện mạo mới của vùng nông thôn cao nguyên .

    Tỉnh Đắk Nông nằm ở địa hình cao so với mặt biển từ 500 đến trên 1000 mét, nhiều vùng  tương đối dốc, lượng mưa hàng năm cao. Toàn vùng nằm trong lưu vực của sông Sê Rê Pôk và lưu vực thượng nguồn sông Đồng Nai. Đây là điều kiện thuận lợi để khai thác nguồn nước phục vụ sản xuất nông lâm nghiệp và xây dựng các công trình thủy điện.

    Tháng 5/2008 UBND tỉnh Đắk Nông cấp phép cho Công ty cổ phần thủy điện Đắk Nông nhà máy thủy điện Đắk R’kéh có công suất 5 MWh. Dự án có tổng vốn đầu tư gần 130 tỷ đồng và sử dụng diện tích đất 268 ha, thời gian thực hiện trong các năm 2009 - 2011. Sau nhiều lần gia hạn chủ trương đầu tư do gặp khó khăn về tài chính, đến tháng 10/2015, UBND tỉnh Đắk Nông chấp thuận Công ty Cổ phần thủy điện Đại An làm chủ đầu tư thay cho Công ty cổ phần thủy điện Đắk Nông.

    Sau khi được UBND tỉnh Đăk Nông chấp thuận đầu tư và từ quá trình tiếp nhận, nghiên cứu hồ sơ dự án, trên cơ sở chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 191/TB-VPCP ngày 22/7/2016; Kế hoạch hành động thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về các giải pháp khôi phục rừng bền vững vùng Tây Nguyên nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2016-2020 của UBND tỉnh Đăk Nông tại Quyết định số 1616/QĐ-UBND ngày 19/9/2016.

    Công ty Cổ phần thủy điện Đại An, đơn vị tư vấn đã chủ động nghiên cứu và nhận thấy việc điều chỉnh dự án đầu tư theo phương án một nhà máy có công suất 5MW sẽ có hiệu quả hơn, đồng thời giảm thiểu tối đa việc chiếm đất từ 268 ha xuống khoảng 24 ha; loại bỏ hoàn toàn ảnh hưởng đến rừng, không có di dân tái định cư, nằm ngoài quy hoạch 3 loại rừng của tỉnh.

    Phương án điều chỉnh quy hoạch và dự án từ diện tích 268 ha xuống khoảng 24 ha đã được UBND tỉnh Đăk Nông thống nhất và ngày 23/04/2018 đã được Bộ Công thương đã phê duyệt.

    Phía hạ nguồn thủy điện Đắk R’kéh có thác 5 tầng có tiềm năng phát triển du lịch. Mặc dù thác 5 tầng chưa được UBND tỉnh Đăk Nông quy hoạch phát triển du lịch nhưng để duy trì nguồn nước bảo vệ thác 5 tầng, dự án sử dụng phương án thiết kế đập tràn trên đập Đăk RKeh dạng tràn có cửa van điều chỉnh (van phẳng bằng thép tấm có hệ thống điều chỉnh đóng, mở van)  với 3 khoang tràn chiều rộng 15m, cao trình đáy cửa van là 541,5m bằng với cao trình mực nước chết. Sử dụng cửa van để điều chỉnh nguồn nước phù hợp cho vận hành nhà máy thủy điện Đăk RKeh và cho thác 5 tầng để khai thác du lịch sau này. Khi 3 cửa van mở hoàn toàn sẽ trả lại nguyên trạng dòng chảy cho thác 5 tầng như ban đầu.

    Trường hợp khi chưa có thủy điện Đăk RKeh, lượng nước đổ về thác chỉ có lưu vực suối Đăk RKeh. Khi thủy điện Đăk RKeh đi vào hoạt động, ngoài lượng nước trên suối Đăk RKeh còn có lượng nước bổ sung từ suối Da Anh Kông chảy sang thông qua kênh thông hồ (Kênh thông từ hồ Da Anh Kông sang hồ Đăk RKeh) nên lượng nước sẽ dồi dào hơn, đặc biệt là trong mùa khô.

    Bên cạnh đó, để chủ động hơn trong việc vừa vận hành Nhà máy thủy điện Đăk RKeh đảm bảo và hiệu quả, vừa giữ gìn, bảo vệ thác 5 tầng để phát triển du lịch. Công ty Cổ phần thủy điện Đại An đã chủ động lập hồ sơ xin UBND tỉnh Đăk Nông chấp thuận cho công ty thực hiện dự án Du lịch Sinh thái thác 5 tầng Đắk R’keh. Tuy nhiên, UBND tỉnh Đăk Nông chưa đồng ý chấp thuận chủ trương đầu tư cho công ty vì thác 5 tầng chưa được quy hoạch phát triển du lịch của tỉnh và năng lực tài chính chưa đảm bảo. Nay Công ty Cổ phần thủy điện Đại An cam kết đảm bảo đủ năng lực tài chính để thực hiện dự án.

    Mặt khác trong quá trình vận hành Nhà máy thủy điện Đăk RKeh, Công ty tuân thủ theo Quy trình vận hành hồ chứa được cấp có thẩm quyền phê duyệt và theo sự giám sát của các cơ quan chuyên ngành của tỉnh.

    Quá trình thực hiện hiệu chỉnh dự án nhằm bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng và bảo vệ thác nước đồng thời giảm ảnh hưởng đến đời sống, kinh tế của người dân nên dẫn đến tiến độ thực hiện dự án chậm hơn so với chủ trương đầu tư dự án đã được UBND tỉnh chấp thuận nên Công ty Cổ phần thủy điện Đại An đã lập hồ sơ xin gia hạn tiến độ đầu tư sang các năm từ đầu 2019 đến cuối 2020 và đã được Sở Kế hoạch và Đầu tư Đăk Nông chấp thuận.

    Trong quá trình triển khai dự án xây dựng dự án thủy điện Đắk R’kéh, công ty luôn đền bù GPMB thỏa đáng đúng theo chính sách của nhà nước.  Công ty cam kết “Thời điểm thác Năm Tầng có nhiều khách tham quan, chúng tôi sẽ ưu tiên nguồn nước cho thác, buổi tối hoặc những lúc vắng khách sẽ ưu tiên phát điện.

    Công ty cổ phần thủy điện Đại An  và dự án thủy điện Đắk R’kéh luôn cam kết “Không đánh đổi môi trường vì lợi ích kinh tế”. Công ty luôn chú trọng vấn đề gìn giữ nguồn nước, khung cảnh tự nhiên của thác Năm Tầng và đảm bảo nguồn nước phục vụ nhu cầu tưới tiêu của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số trồng lúa nước./.