Nước sạch là nhu cầu thiết yếu trong đời sống sinh hoạt hàng ngày và có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sức khỏe con người. Theo nghiên cứu của tổ chức Y tế Thế giới, có tới 80% các loại bệnh tật liên quan đến việc sử dụng nguồn nước không hợp vệ sinh.

Ở tỉnh Thanh Hóa, tại các vùng đô thị cơ bản đã đảm bảo nguồn nước sạch từ các công trình cấp nước tập trung cho người dân sử dụng, nhưng tại các vùng nông thôn người dân chủ yếu khai thác nguồn nước ngầm để phục vụ cho ăn uống và sinh hoạt (giếng đào, giếng khoan...). Đối với nước ngầm khai thác ở tầng sâu thường bị ô nhiễm bởi các yếu tố kim loại như: Sắt, Mangan… đặc biệt là nguyên tố kim loại nặng Asen - một nguyên tố rất nguy hại đối với sức khỏe con người (có thể gây ung thư); đối với các công trình khai thác nước ở tầng nông, có nguy cơ ô nhiễm bởi chất thải, nước thải từ các nhà máy công nghiệp, nước thải sinh hoạt hoặc dư lượng thuốc bảo vệ thực vật…

leftcenterrightdel
 Nước khoan nhiễm nhiều Asen gây ung thư

Theo thống kê, tỷ lệ người dân sử dụng nước hợp vệ sinh đến hết năm 2018 của tỉnh Thanh Hóa đạt được 94,4%; tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch đạt QCVN 02:2009/BYT đạt 50,3% nhưng chủ yếu là nước sạch qua hệ thống lọc nước R.O quy mô hộ gia đình, chỉ đủ sử dụng cho nhu cầu ăn, uống, các nhu cầu sinh hoạt khác vẫn sử dụng nước giếng khoan, giếng đào, nước mưa,...

Trong điều kiện kinh tế của vùng nông thôn ngày càng đi lên, nhu cầu sử dụng nước cho sinh hoạt không còn là chỉ sử dụng nước hợp vệ sinh mà dần chuyển sang sử dụng nước sạch đạt QCVN 02:2009/BYT.

Chính vì vậy, trong những năm qua, được sự quan tâm của Chính phủ, đã có nhiều chủ trương, chính sách đối với lĩnh vực nước sạch và VSMT nông thôn nhằm bảo vệ, cải thiện đời sống, sức khỏe của cư dân khu vực nông thôn.

Tuy nhiên, việc đầu tư các công trình nước sạch nông thôn còn gặp nhiều khó khăn về vốn đầu tư bởi ngân sách dành cho đầu tư nước sạch còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu; một số công trình cấp nước sạch được đầu tư chủ yếu là từ nguồn vốn ODA. Công tác xã hội hóa cũng đã thu hút được một số các doanh nghiệp đầu tư các công trình cấp nước nhưng chủ yếu là các vùng nông thôn có điều kiện kinh tế khá, khu vực nông thôn có điều kiện kinh tế chưa cao chưa thu hút, kêu gọi doanh nghiệp đầu tư công trình nước sạch tập trung.

Trước thực trạng đó, hàng năm, Trung tâm nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh đã đẩy mạnh việc truyền thông, nâng cao nhận thức về nước sạch và vệ sinh môi trường thông qua nhiều kênh thông tin khác nhau như Đài phát thanh truyền hình Thanh Hóa, Báo Thanh Hóa..., tổ chức phát động Tuần lễ Quốc gia nước sạch và VSMT; tại các huyện, xã tổ chức các lớp tập huấn truyền thông, tập huấn quản lý vận hành công trình cấp nước tập trung nhằm cung cấp những nội dung cơ bản liên quan đến việc khai thác sản xuất, sử dụng nước sinh hoạt; giữ gìn vệ sinh môi trường như: Tầm quan trọng của nước đối với sinh hoạt, sản xuất và sức khỏe con người; hiện trạng tài nguyên nước; các nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước; ảnh hưởng của các tạp chất trong nước đối với chất lượng nước, sức khỏe con người; các bệnh liên quan đến việc sử dụng nước không hợp vệ sinh…, hướng dẫn người dân biện pháp xử lý, trữ nước và cách sử dụng nước an toàn cho gia đình. Thông qua các lớp truyền thông, sẽ khiến người dân thay đổi nhận thức về sử dụng nước sạch, vệ sinh môi trường. Cũng qua đó, chính quyền địa phương hiểu được nhu cầu của người dân về sử dụng nước sạch, vệ sinh môi trường nông thôn. Từ đó, tư vấn, khuyến cáo người dân về nước sạch, vệ sinh môi trường, cách nhận biết nước sạch nhằm góp phần nâng cao chất lượng đời sống nông thôn…

leftcenterrightdel
 Phát động Tuần lễ Quốc gia nước sạch và VSMT

Xác định việc nhận thức, thay đổi hành vi cần kiên trì và lâu dài, vì vậy bên cạnh việc truyền thông của đơn vị chuyên môn, hàng năm các cấp chính quyền địa phương cần tiếp tục quan tâm, đẩy mạnh công tác tuyên truyền trong nhân dân để người dân dần hiểu và biết về tầm quan trọng của nước sạch đối với sức khỏe và cuộc sống.

Tất cả những việc làm này sẽ từng bước nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo vệ môi trường, nguồn nước; bảo vệ công trình cấp nước và quản lý sử dụng công trình nước tập trung có hiệu quả, bền vững, góp phần cùng địa phương đạt tiêu chí về nước sạch trong quá trình xây dựng nông thôn mới.

PV