Trong năm 2019, BHXH các cấp đã nghiêm túc thi hành quy định của Luật Tiếp công dân và các văn bản hướng dẫn Luật; thực hiện tốt chế độ tiếp công dân thường xuyên, định kỳ và đột xuất của Thủ trưởng đơn vị. Đồng thời, cải thiện chất lượng tiếp công dân, chỉnh đốn tinh thần, thái độ phục vụ, bố trí viên chức tiếp công dân có trình độ, kinh nghiệm, phẩm chất đạo đức đáp ứng sự hài lòng của người dân; quan tâm việc tiếp xúc, đối thoại trực tiếp với công dân để hạn chế phát sinh KNTC ngay từ cơ sở.

Công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC ở BHXH các địa phương đã có nhiều chuyển biến tích cực, các vụ việc mới phát sinh được giải quyết kịp thời. Thủ trưởng các cấp đã tăng cường công tác tiếp công dân, tổ chức đối thoại để giải quyết các vụ việc KN thuộc thẩm quyền theo quy định của pháp luật, hầu hết các vụ, việc phát sinh đều được giải quyết kịp thời, không để xảy ra phức tạp. Việc tổ chức thi hành quyết định giải quyết KN, quyết định xử lý TC đã có hiệu lực phát luật đạt được kết quả nhất định.

Cụ thể, năm 2019, ngành BHXH tiếp 9.463 lượt người, giảm 1.933 lượt so với cùng kỳ năm 2018. Nội dung KN chủ yếu về việc giải quyết các chế độ BHXH; TC đối tượng khai man hồ sơ và thời gian công tác để hưởng chế độ BHXH; KN không đạt mục đích chuyển sang TC người giải quyết. Các kiến nghị, phản ánh chủ yếu hỏi về việc giải quyết chế độ ngắn hạn; trợ cấp tuất hàng tháng; cộng nối thời gian công tác tính hưởng BHXH; thủ tục cấp lại sổ BHXH; thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT; kiến nghị sửa đổi bổ sung một số nội dung về chính sách BHYT…

Toàn ngành tiếp nhận 2.822 đơn, giảm 340 đơn so với cùng kỳ năm 2018. Nhận thức về công tác giải quyết đơn KNTC là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm góp phần thực hiện tốt các chế độ, chính sách BHXH, BHYT cho người lao động, cơ quan BHXH các cấp đã tập trung chỉ đạo giải quyết kịp thời, chặt chẽ, khách quan, dứt điểm, có tình có lý và đúng quy định của pháp luật, đảm bảo quyền lợi chính đáng của công dân. Đối với hầu hết các vụ việc KNTC, cơ quan BHXH đề tổ chức đối thoại, hướng dẫn, giải thích, công khai kết luận nội dung TC và quyết định giải quyết KN để công dân nắm được, hạn chế KNTC vượt cấp, kéo dài.

leftcenterrightdel
 Tổng Giám đốc BHXH Nguyễn Thị Minh tiếp công dân (ảnh internet)

BHXH Việt Nam đánh giá, mặc dù đã đạt được nhiều kết quả song vẫn còn một số trường hợp chưa tuân thủ đúng trình tự, thời hạn giải quyết KNTC. Đáng chú ý, tình hình KNTC kéo dài, vượt cấp vẫn còn diễn ra, nội dung chủ yếu về việc chi trả BHXH hàng tháng đối với người chấp hành hình phạt tù, cộng nối thời gian công tác hưởng BHXH, truy thu đóng BHXH, khai man, làm giả hồ sơ tham gia BHXH…

Nguyên nhân của tình trạng trên là do nhận thức pháp luật của người lao động, người KNTC còn chưa đầy đủ hoặc hiểu chưa đúng về chính sách, chế độ, quyền lợi, thẩm quyền giải quyết nên có những thắc mắc, đòi hỏi không phù hợp hoặc đã được cơ quan BHXH và các cơ quan có thẩm quyền giải quyết nhiều lần, đúng quy định của pháp luật nhưng vẫn tiếp tục KNTC.

Một số quy định về chính sách BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp còn vướng mắc, thường xuyên có sự điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung dẫn đến việc áp dụng để giải quyết của cơ quan BHXH gặp nhiều khó khăn. Các quy định mới thường có xu hướng ngày càng mở rộng hơn về quyền lợi cũng như đơn giản hóa về thủ tục hồ sơ, dẫn đến sự so sánh về quyền lợi giữa người hưởng trước với người hưởng sau dẫn đến thắc mắc.

Với những đặc thù và vị trí pháp lý của BHXH Việt Nam, việc vận dụng một số quy định về giải quyết KNTC theo Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo và Luật BHXH còn gặp một số vướng mắc.

Nội dung KN về cơ quan BHXH chủ yếu về thời gian công tác tính đóng BHXH giai đoạn trước năm 1995, cần có sự phối hợp với đơn vị sử dụng lao động nhưng khi phát sinh KN, người lao động không thể cung cấp đầy đủ hồ sơ, các giấy tờ tài liệu chứng minh, đơn vị sử dụng lao động không còn tồn tại hoặc không phối hợp nên cơ quan BHXH gặp nhiều khó khăn khi tiếp công dân và xem xét, giải quyết KN.

BHXH Việt Nam dự báo tình hình KNTC về chính sách BHXH, BHYT, liên quan đến quyền thụ hưởng của người lao động và công dân trong thời gian tới vẫn còn phức tạp. Do đó, BHXH Việt Nam tiếp tục tăng cường phối hợp với các Bộ, ngành hữu quan, các tổ chức chính trị - xã hội trong hoạt động thanh tra, kiểm tra và công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC về lĩnh vực BHXH, BHYT. Nắm chắc tình hình, chủ động giải quyết kịp thời, dứt điểm, đúng pháp luật các vụ việc KNTC. Nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân kết hợp với giải quyết KNTC, đặc biệt coi trọng đối thoại trực tiếp đối với công dân.

Trong thời gian tới, BHXH Việt Nam tiếp tục hoàn thiện và ban hành Quyết định thay thế Quyết định số 868/QĐ-BHXH quy định về tiếp công dân, KNTC của ngành để phù hợp với Luật Tố cáo năm 2018 và các văn bản hướng dẫn; chỉ đạo BHXH các tỉnh, thành phố thường xuyên rà soát những vụ việc KNTC còn tồn đọng, kể cả các vụ việc đã giải quyết nhưng công dân vẫn KNTC tiếp; có biện pháp giải quyết dứt điểm; tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về KNTC cũng như pháp luật về BHXH, BHYT trong nhân dân nhằm nâng cao hiểu biết pháp luật, tôn trọng và thực hiện đúng quy định của pháp luật./.

Minh Nguyệt