Kết luận thanh tra nêu rõ, Sở Y tế tỉnh Hậu Giang và tỉnh Kon Tum đã thực hiện công tác quản lý nhà nước về Dân số; thực hiện các hoạt động tầm soát dị dạng, bệnh, dị tật bẩm sinh và kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh trong 2 năm (2016 và 2017) đã đem lại một số kết quả tích cực.

Hậu Giang – quan tâm, đầu tư cho công tác dân số còn hạn chế

Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước về dân số tại tỉnh Hậu Giang vẫn còn một số hạn chế. Kho hậu cần phương tiện tránh thai chưa được củng cố, trang thiết bị và điều kiện bảo quản kho tuyến tỉnh chưa có máy hút ẩm, nhiệt kế, ẩm kế, quạt trần, quạt thông gió, bình chữa cháy, giá. Tổ chức đào tạo chuyên môn, kỹ thuật về sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh cho các cơ sở cung cấp dịch vụ trong phạm vi tỉnh; chỉ đạo, giám sát và hỗ trợ kỹ thuật cho tuyến dưới kết quả còn hạn chế.

Định mức dự phòng an toàn phương tiện tránh thai chưa đảm bảo đủ số lượng theo Điều 5 Quyết định 199/QĐ-BYT ngày 20/01/2019 quy định tuyến tỉnh định mức dự phòng an toàn: Dụng cụ tử cung 03 tháng, thuốc tiếm 03 tháng, thuốc cấy 03 tháng, thuốc viên tránh thai 02 đến 03 tháng, bao cao su 02 đến 03 tháng.

Đồng thời, tuyên truyền về bình đẳng giới để nam giới có trách nhiệm thực hiện kế hoạch hóa gia đình còn hạn chế (tính đến cuối năm 2017 nam giới áp dụng biện pháp tránh thai hiện đại 22,4% và nữ giới chiếm 77,6%). Năm 2017, tỷ số giới tính khi sinh là 112 bé trai/100 bé gái (Kế hoạch là 106,32 bé trai/100 bé gái).

Nguyên nhân của tình trạng trên do Hậu Giang là một tỉnh thuần nông, kinh tế của người dân chủ yếu từ làm nông, một bộ phận người dân có tư tưởng trọng nam khinh nữ. Những khó khăn trong tình hình kinh tế - xã hội đã làm cho sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền đối với công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình bị chi phối. Kinh phí Chương trình mục tiêu Y tế - Dân số được phân bổ chậm và hạn hẹp.

leftcenterrightdel
Một bộ phận người dân vẫn có tư tưởng trọng nam, khinh nữ (ảnh minh họa, nguồn internet)

Bên cạnh đó, việc quan tâm đầu tư ngân sách cho công tác dân số có nơi, có lúc ở các địa phương chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đề ra. Công tác phối hợp chỉ đạo liên ngành chưa chặt chẽ, thiếu đồng bộ. Một số cán bộ, đảng viên vi phạm chính sách dân số, đã ảnh hưởng xấu tới tư tưởng và việc chấp hành của nhân dân.

Hệ thống cơ quan chuyên trách dân số - kế hoạch hóa gia đình chậm được củng cố và kiện toàn, có mặt còn bất cập so với yêu cầu nhiệm vụ, ở cấp xã và thôn bản, đội ngũ cán bộ chuyên trách và cộng tác viên dân số chưa ổn định, chính sách đãi ngộ chưa thỏa đáng, ít được đào tạo; làm cho đội ngũ cán bộ này chưa an tâm và nhiệt tình với công việc, năng lực tham mưu, tổ chức thực hiện còn hạn chế.

Nguồn nhân lực chưa đáp ứng được nhu cầu

Đối với tỉnh Kon Tum, kho hậu cần phương tiện tránh thai chưa được củng cố, trang thiết bị và điều kiện bảo quản kho tuyến tỉnh chưa có máy hút ẩm. Tổ chức đào tạo chuyên môn, kỹ thuật về sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sàng lọc sơ sinh cho các cơ sở cung cấp dịch vụ trong phạm vi tỉnh; chỉ đạo, giám sát và hỗ trợ kỹ thuật cho tuyến dưới kết quả còn hạn chế.

Định mức dự phòng an toàn phương tiện tránh thai chưa đảm bảo theo quy định.

Báo cáo phương tiện tránh thai chưa theo mẫu M1 (Quyết định 199/QĐ-BYT). Tuyên truyền về bình đẳng giới để nam giới có trách nhiệm thực hiện kế hoạch hóa gia đình còn hạn chế. Một số chỉ tiêu (mức giảm tỷ lệ sinh; tỷ lệ sàng lọc trước sinh; số người mới sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại năm 2017) thực hiện chưa đạt kế hoạch.

Những tồn tại, hạn chế nêu trên là do nguồn nhân lực đầu tư cho công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình của tỉnh Kon Tum chưa đáp ứng nhu cầu. Việc giao chỉ tiêu kế hoạch, dự toán ngân sách quá chậm nên địa phương bị đồng vào việc giao chỉ tiêu và dự toán ngân sách từ Trung ương; kinh phí Chương trình mục tiêu Y tế - Dân số được phân bổ chậm và hạn hẹp (đến tháng 11 mới được phân bổ).

Mặt khác, công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục thay đổi hành vi về dân số - kế hoạch hóa gia đình chưa phong phú, đa dạng phù hợp với từng đối tượng, kinh phí hoạt động tại địa phương còn thiếu; nguồn lực đầu tư cho sàng lọc chẩn đoán trước sinh và sàng lọc sơ sinh còn hạn hẹp lại cấp muộn. Trong 2 năm 2016, 2017 do nguồn phương tiện tránh thai từ Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình cấp giảm mạnh nên định mức dự phòng phương tiện tránh thái không đảm bảo theo quy định.

Ngoài ra, nguyên nhân của tình trạng trên ở Kon Tum còn do một số cấp ủy, chính quyền chưa nhận thức đầy đủ về tính chất phức tạp, khó khăn, lâu dài của công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình, thiếu tập trung lãnh đạo. Công tác phối hợp chỉ đạo liên ngành có nơi, có lúc chưa chặt chẽ, thiếu đồng bộ.

Hơn nữa, hệ thống cơ quan chuyên trách dân số - kế hoạch hóa gia đình chậm được củng cố và kiện toàn, có mặt còn bất cập so với yêu cầu nhiệm vụ, ở cấp xã và thôn bản, đội ngũ cán bộ chuyên trách và cộng tác viên dân số chưa ổn định, chính sách đãi ngộ chưa thỏa đáng, nhất là đội ngũ cộng tác viên dân số, làm cho đội ngũ cán bộ này chưa an tâm và nhiệt tình với công việc.

Trong quá trình thanh tra, Đoàn thanh tra đã hướng dẫn cụ thể địa phương, các đơn vị khắc phục những tồn tại, không có hành vi vi phạm phải xử lý. Đồng thời, Đoàn cũng có những kiến nghị đối với Sở Y tế hai tỉnh Hậu Giang và Kon Tum nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế nêu trên, như: Xây dựng cơ chế chính sách, huy động nhân lực, tài chính để thực hiện công tác dân số ở địa phương; đào tạo chuyên môn, kỹ thuật về sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh; tăng cường tuyên truyền về bình đẳng giới.../.

Minh Nguyệt