Kết luận Thanh tra số 972/KL-TTr của Thanh tra tỉnh Thái Nguyên về việc chấp hành các quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng và quyết toán dự án hoàn thành đối với gói thầu số 09 và gói thầu số 16 thuộc Dự án Cải tạo, nâng cấp đường ĐT 268 cho thấy toàn bộ dự án gồm 16 gói thầu xây lắp; 02 gói thầu di chuyển đường điện và 01 gói thầu di rời tuyến ống cấp nước đề phục vụ công tác giải phóng mặt bằng. 

Trong số 16 gói thầu xây lắp thì có 12 gói thầu có hạng mục thảm bê tông nhựa với hình thức hợp đồng xây lắp giữa chủ đầu tư (Ban Quản lý Dự án) và nhà thầu trúng thầu đều là hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh. Quy mô của dự án là nâng cấp nền mặt đường theo tiêu chuẩn đường giao thông cấp IV miền núi (TCVN 4054-85) có châm trước một số chỉ tiêu kỹ thuật từ Km0 - Km34 và 02 tuyến nhánh: Tuyến Phú Tiến - Ôn Lương; tuyến từ ĐT 268 vào Khu di tích Nhà tù Chợ Chu và Chùa Hang, huyện Định Hóa.

leftcenterrightdel
 Ảnh minh họa: NC.st 

Vi phạm hàng loạt

Từ ngày 13/11/2017 đến ngày 11/12/2017, đoàn thanh tra đã tiến hành thanh tra đối với các đơn vị: Sở Tài chính; Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh; Công ty Cổ phần Hải Đăng (Công ty Hải Đăng); Công ty TNHH Sản xuất thương mại và dịch vụ Hồng Hà (Công ty Hồng Hà).

Đoàn thanh tra phát hiện các nhà thầu trúng thầu đã không thực hiện đúng cam kết trong hợp đồng xây dựng. Thực hiện thuê doanh nghiệp khác để thực hiện 1 phần công việc (gói thầu số 09) và thực hiện toàn bộ công việc (gói thầu số 16) nhưng không có báo cáo và có văn bản đề nghị chủ đầu tư chấp thuận cho phép ký hợp đồng giao nhận với nhà thầu phụ khác.

Công ty Hồng Hà đã vi phạm Luật Đấu thầu số 61/2005/QH/l 1 vì đã thuê Công ty Hải Đăng thực hiện các công việc xây lắp của hợp đồng đã ký với chủ đầu tư. Công ty Hồng Hà vẫn chịu trách nhiệm về chất lượng công trình; các biên bản nghiệm thu hoàn thành giai đoạn thi công xây dựng giữa các bên là đúng thực tế, không gây thiệt hại về tài sản của nhà nước vì vẫn đảm bảo được khối lượng, chất lượng công trình.

Chủ đầu tư thực hiện công tác quản lý chất lượng khảo sát xây dựng dự án còn chưa tốt, cụ thể: Công tác điều tra khảo sát ban đầu của dự án còn chưa kỹ, thiếu chính xác dẫn đến phát sinh tăng giá trị dự toán ban đầu. Kết quả khảo sát của đơn vị tư vấn thiết kế, lập dự toán đã không dự tính được đầy đủ các chi phí, dẫn đến có những công việc mới phát sinh không được lường trước trong dự toán. Giá trị khối lượng công việc phát sinh ngoài hợp đồng đề nghị quyết toán lớn (gói số 09 là 215.029.000 đồng; gói số 16 là 3.024.862.300 đồng).

Bộ phận tư vấn giám sát của chủ đầu tư chưa thực hiện đầy đủ quy trình giám sát trong việc nghiệm thu vật liệu đầu vào trạm trộn bê tông nhựa Asphal. Thực hiện việc nghiệm thu đưa trạm trộn bê tông nhựa tại mỏ đá Núi Voi vào ngày 10/11/2012 có yếu tố chưa phù hợp với thực tiễn, vì ngày 13/11/2012, nhà thầu lại xin đổi vị trí đặt trạm trộn tại Km61 QL3 (trong 02 ngày nếu di chuyển vị trí đặt trạm trộn từ Mỏ đá Núi Voi về Km61 QL3 gây ra lãng phí lớn đối với nhà thầu, không phù hợp thực tế, tuy nhiên việc nghiệm thu trên không gây ra thiệt hại về ngân sách Nhà nước).

Trong công tác nghiệm thu khối lượng thi công hoàn thành của chủ đầu tư mới chỉ thực hiện theo phân khai khối lượng theo tháng, chưa thường xuyên thực hiện công tác kiểm tra nghiệm thu trong quá trình thi công, do vậy chưa kịp thời thực hiện chấn chỉnh công tác giám sát và công tác thi công của nhà thầu theo đúng nguyên tắc về nhà thầu phụ thể hiện trong hợp đồng xây lắp đã ký.

Về công tác thực hiện thẩm định của cán bộ Sở Tài chính: Việc áp giá thẩm định quyết toán hạng mục sản xuất và thảm bê tông nhựa hạt trung dày 5cm, tưới bám dính mặt đường nhựa đường TC 1kg/m2 đối với gói thầu số 09 và gói thầu số 16 khi căn cứ vào giá thanh toán ghi trong hóa đơn GTGT do các đơn vị thi công cung cấp là chưa phù hợp tại Điều 53 Nghị định 85/2009/NĐ-CP.

Vệc đồng ý quyết toán giá trị phần bù giá nguyên vật liệu hạng mục sản xuất và thảm bê tông nhựa hạt trung dày 5cm, tưới bám dính mặt đường nhựa đường TC 1kg/m2 của gói thầu số 16 theo quyết toán A-B đề nghị khi xác định chủ đầu tư và nhà thầu thi công không cung cấp được nguồn gốc xuất xứ chủng loại vật liệu đưa vào thi công không có căn cứ pháp lý.

Ngoài ra, việc thực hiện giao nhận các tài liệu, hồ sơ bổ sung có liên quan đến quyết toán dự án hoàn thành giữa Sở Tài chính và chủ đầu tư còn chưa được thực hiện theo đúng quy định tại Điều 6, Thông tư 04/2014/TT-BTC ngày 02/01/2014 của Bộ Tài chính (không thực hiện giao nhận qua Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của Sở Tài chính, giao nhận cho cán bộ thẩm định không được lập thành biên bản).

Không thực hiện đối chiếu nội dung báo cáo kết quả kiểm toán của dự án với nội dung Kiểm tra báo cáo quyết toán vốn đầu tư hoàn thành quy định tại Chuẩn mực kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư hoàn thành số 1000 ban hành kèm theo Quyết định số 03/2005/QĐ-BTC ngày 18/01/2005 của Bộ trưởng Bộ Tài chính tại Báo cáo kiểm toán số 181/2013/BCKT/KT/CIMEICO ngày 15/11/2013 của nhà thầu kiểm toán là Công ty TNHH Kiểm toán tư vấn xây dụng Việt Nam, để yêu cầu nhà thầu kiếm toán thực hiện kiểm toán lại hoặc kiểm toán bổ sung khi phát hiện nhà thầu kiểm toán chưa có nhận xét về việc chấp hành các quy định pháp luật việc thực hiện hợp đồng kinh tế giữa chủ đầu tư ký với nhà thầu xây dựng theo quy định tại Điều 15 Thông tư số 19/2011/TT-BTC ngày 14/02/2011 của Bộ Tài chính quy định về quyết toán dự án hoàn thành thuộc nguồn vốn Nhà nước và tại Điều 9 Thông tư 04/2014/TT-BTC ngày 02/01/2014. 

Bên cạnh đó, không thực hiện việc nhận xét, kiến nghị theo quy định tại Điều 13 Thông tư 04/2014/TT-BTC ngày 02/01/2014 khi trình phê duyệt quyết toán. Việc áp dụng Thông tư 09/2008/TT-BXD ngày 17/4/2008 để thực hiện thẩm định hạng mục mặt đường bê tông nhựa Asphal dày 5cm của gói thầu số 16 không đúng đối tượng và phạm vi điều chỉnh của văn bản.

Công tác giám sát của chủ đầu tư chưa thực sự sâu sát công việc, còn sơ sài, thiếu trách nhiệm

Qua những sai phạm, thiếu sót nêu trên, Chánh Thanh tra tỉnh Thái Nguyên đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Giám đốc Sở Tài chính tham mưu, trình Chủ tịch UBND tỉnh ký ban hành quyết định phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành đối với gói thầu số 09 và gói thầu số 16 theo kết quả tính toán của đoàn thanh tra đã được các sở, ngành: Giao thông; Xây dựng; Kế hoạch và Đầu tư; Tài chính; Kho bạc nhất trí về căn cứ và nguyên tắc tính toán, đã được chủ đầu tư, Sở Tài chính, nhà thầu trúng thầu xác nhận số liệu. Chỉ đạo Sở Tài chính, Ban Quản lý Dự án các công trình giao thông tỉnh tổ chức kiểm điểm đối với những hạn chế, tồn tại đã nêu trên.

Chánh Thanh tra tỉnh cũng đề nghị Giám đốc Sở Tài chính chỉ đạo công tác thẩm tra quyết toán dự án hoàn thành đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước phải căn cứ vào hồ sơ, tài liệu do chủ đầu tư cung cấp, thực hiện đúng các quy định về Quy trình thẩm tra quyết toán theo Thông tư số 04/2014/TT-BTC ngày 02/01/2014 của Bộ Tài chính. 

Khi thẩm tra quyết toán đối với các dự án hoàn thành có hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh thực hiện theo quy định của Nghị định 85/2009/NĐ-CP, Nghị định 63/2014/NĐ-CP, Thông tư số 04/2014/TT-BTC ngày 02/01/2014 và Thông tư 09/2016/TT-BTC ngày 18/01/2016 của Bộ Tài chính. 

Thực hiện nguyên tắc điều chỉnh đơn giá phải theo quy định ghi trong hợp đồng đã được ký giữa chủ đầu tư và nhà thầu. Trong trường hợp cần thiết, yêu cầu chủ đầu tư cung cấp tài liệu, hóa đơn, chứng từ chỉ nhằm xác định xuất xứ vật liệu và các thông tin liên quan khác, không căn cứ đơn giá ghi trong hóa đơn đầu vào của nhà thầu đế thực hiện điều chỉnh hoặc tính lại đơn giá thanh toán cho nhà thầu, trừ trường hợp điều khoản điều chỉnh giá hợp đồng quy định rõ chủ đầu tư và nhà thầu thoả thuận áp dụng đơn giá ghi trong hóa đơn đầu vào…/.

Lan Anh