9 tháng đầu năm 2021, các cấp, các ngành tỉnh Lai Châu đã phê duyệt chương trình, kế hoạch công tác thanh tra với tổng số 130 cuộc, trong đó thanh tra, kiểm tra hành chính, thanh tra chuyên ngành 105 cuộc, thanh tra doanh nghiệp 25 cuộc.

Đến 20/9/2021 đã có 5 tổ chức dừng triển khai đối với 7 cuộc thanh tra (gồm: Thanh tra tỉnh 2 cuộc, Ban Dân tộc 1 cuộc, Sở Tài nguyên và Môi trường 2 cuộc, Sở Tài chính 1 cuộc, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội 1 cuộc).

Các Sở Giáo dục và Đào tạo, Kế hoạch và Đầu tư, Y tế đã thực hiện điều chỉnh giảm 5 cuộc thanh tra.

49 cuộc thanh tra đã triển khai trong 9 tháng tập trung vào các lĩnh vực quản lý và sử dụng tài chính, ngân sách nhà nước, quản lý, sử dụng đất đai, thanh tra việc quản lý, sử dụng vốn đầu tư, vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư. Đã ban hành kết luận thanh tra 30/49 cuộc.

Các đoàn thanh tra đã phát hiện sai phạm gần 5 tỷ đồng, kiến nghị thu hồi cho ngân sách nhà nước 4,206 tỷ đồng, xử lý khác về kinh tế 791 triệu đồng; các cấp có thẩm quyền đã xem xét xử lý hành chính đối với 38 tập thể, 80 cá nhân.

Vi phạm chủ yếu được phát hiện qua thanh tra như: chi sai chính sách, chế độ; hồ sơ dự án đầu tư xây dựng dự toán còn áp sai đơn giá, sai mã hiệu, tính sai khối lượng, số kết dư Chương trình mục tiêu quốc gia, số dư kinh phí hết nhiệm vụ chi chưa nộp trả ngân sách nhà nước, tính sai tiền phí cấp quyền khai thác, tiền thẩm định đánh giá tác động môi trường, các khoản phí và lệ phí, truy thu tiền sử dụng đất…

Đáng chú ý, qua công tác thanh tra đã phát hiện một số hạn chế trong công tác quản lý, bất cập trong thực hiện cơ chế, chính sách để kiến nghị sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách, văn bản quản lý, điều hành, đề xuất các giải pháp phòng ngừa, tăng cường, chú trọng việc phát hiện các hành vi tham nhũng để chấn chỉnh, kiến nghị xử lý theo quy định của pháp luật.

Cụ thể, đã kiến nghị UBND tỉnh sửa đổi Quyết định số 55/2016/QĐ-UBND ngày 22/12/2016 phù hợp với các quy định của Luật Đầu tư công năm 2019 và Nghị định 10/2021/NĐ-CP ngày 9/2/2021 của Chính phủ về quản lý chi phí đầu tư xây dựng; ban hành văn bản hướng dẫn các đơn vị khi thực hiện dự án thủy điện trên địa bàn; việc xác định giá trị tài sản hình thành sau đầu tư của UBND xã khi phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành tại một số dự án chưa chính xác; sửa đổi một số nội dung trong quy chế chi tiêu nội bộ; bố trí dự phòng ngân sách cấp huyện, cấp xã đảm bảo theo Điều 10 Luật Ngân sách nhà nước; UBND các huyện, xã cần bổ sung thực hiện chế độ cho người làm công tác tiếp dân theo Quyết định 39/2017/QĐ-UBND ngày 24/8/2017 của UBND tỉnh; kiến nghị các chủ đầu tư xây dựng phương án ứng phó thiên tai, lắp đặt các thiết bị an toàn hồ đập thủy điện theo quy định và gải quyết bồi thường cho 70 hộ dân bị ảnh hưởng khi thực hiện dự án.  

Qua thanh tra, kiểm tra trách nhiệm việc thực hiện các quy định của pháp luật về thanh tra, tiêp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng (thực hiện 20 cuộc tại 30 đơn vị) đã chỉ ra những tồn tại, hạn chế như: thực hiện chế độ báo cáo công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo nội dung chưa đầy đủ; sổ tiếp công dân chưa đúng mẫu; một số đơn vị cấp xã chưa bố trí phòng tiếp công dân riêng, việc sắp xếp hồ sơ giải quyết đơn còn chưa đảm bảo, việc thanh toán chế độ tiếp công dân có đơn vị chưa kịp thời, lịch trực tiếp công dân của Chủ tịch UBND xã chưa đảm bảo tối thiểu 1 ngày/tuần; kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia về phòng, chống tham nhũng chưa bám sát kế hoạch của huyện; một số xã chưa niêm yết công khai dự toán, quyết toán ngân sách theo quy định.

Các nội dung kết luận, kiến nghị tại 14 kết luận thanh tra phải thực hiện trong kỳ (kiến nghị xem xét xác định trách nhiệm 7 tập thể, 20 cá nhân) đã được các cơ quan, đơn vị thực hiện nghiêm túc.

Trong kỳ, các cơ quan chức năng đã triển khai thực hiện 47 cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành; đã ban hành kết luận 30 cuộc. Qua đó, phát hiện 68 tổ chức, 125 cá nhân vi phạm; kiến nghị thu hồi hơn 1 tỷ đồng; xử phạt vi phạm hành chính hơn 1,36 tỷ đồng. Nội dung vi phạm chủ yếu là: không cắm mốc chỉ giới phạm vi vùng phụ cận bảo vệ đập thủy điện; vi phạm trong lĩnh vực giao thông đường bộ; khai không đúng bệnh, tật để hưởng chế độ chất độc hóa học…

UBND tỉnh Lai Châu đánh giá, các cơ quan, đơn vị đã bám sát định hướng của Thanh tra Chính phủ và yêu cầu quản lý nhà nước của tỉnh để xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra năm 2021 có trọng tâm, trọng điểm, phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị của địa phương, tập trung vào vấn đề bức xúc được dư luận xã hội quan tâm.

Hoạt động thanh tra được đổi mới cả về phương pháp và nội dung; việc giám sát đoàn thanh tra và kiểm tra, đôn đốc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra được tăng cường. Các kết luận thanh tra được ban hành có căn cứ và khả thi, chỉ ra những sai phạm, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân và kiến nghị khắc phục sai phạm, sơ hở, yếu kém, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật.

Ngày 8/9/2021, Thanh tra tỉnh đã ban hành văn bản đề nghị các sở, ban, ngành, UBND cấp huyện…chỉ đạo các tổ chức thanh tra thực hiện nghiêm Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 17/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ về chấn chỉnh hoạt động thanh tra, kiểm tra đối với doanh nghiệp và không thanh tra, kiểm tra ngoài kế hoạch đã được phê duyệt.

Đăng Tân