Chiều 12/11, Viện Chiến lược và Khoa học thanh tra (CL&KHTT) đã tổ chức Toạ đàm khoa học "Sự nghiệp khoa học thanh tra trước yêu cầu đổi mới" nhân dịp chào mừng 74 năm ngày thành lập ngành Thanh tra Việt Nam và 16 năm ngày thành lập Viện CL&KHTT. TS. Trần Văn Minh, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ tham dự và chủ trì Toạ đàm. Buổi Tọa đàm còn có sự tham dự của các nguyên Phó Tổng Thanh tra Chính phủ: Lê Tiến Hào và Trần Đức Lượng; TS. Nguyễn Quốc Văn, Viện trưởng Viện CL&KHTT; cùng đại diện thanh tra các bộ, ngành, địa phương; đại diện lãnh đạo các cục, vụ, đơn vị của Thanh tra Chính phủ...

leftcenterrightdel
 TS. Trần Văn Minh, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ phát biểu chỉ đạo. Ảnh: L.A

Phát biểu đề dẫn Toạ đàm, TS. Nguyễn Quốc Văn cho biết, từ năm 1993 đến nay, Thanh tra Chính phủ đã triển khai nghiên cứu 07 đề tài khoa học cấp nhà nước, 107 đề tài khoa học cấp bộ, 132 đề tài khoa học cấp cơ sở, hành trăm chuyên đề khoa học; đã tổ chức nhiều nghiên cứu khảo sát thực tiễn trên các mặt công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, PCTN và nhiều nội dung khác như tổ chức cán bộ, đào tạo bồi dưỡng, quản lý nhà nước,… Các sản phẩm khoa học trên đã có những đóng góp tích cực trên các phương diện như: Xây dựng cơ sở khoa học cho việc ban hành, bổ sung, hoàn thiện các văn bản chính sách, pháp luật quan trọng của ngành Thanh tra (Chiến lược quốc gia về PCTN đến năm 2020; Chiến lược phát triển Ngành thanh tra đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030; Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, Luật Tiếp công dân, Luật PCTN, Luật Tố tụng hành chính, Luật Hình sự… và các văn bản hướng dẫn thi hành). "Trong đó, rất nhiều vấn đề khoa học mà cách đây hơn chục năm còn rất mới mẻ nhưng công tác nghiên cứu khoa họa của TTCP đã đi tiên phong; các sản phẩm đã được chuyển hóa ở mức độ nhất định vào các văn bản chính sách, pháp luật", Viện trưởng Viện CL&KHTT cho biết thêm.

leftcenterrightdel
 TS. Nguyễn Quốc Văn, Viện trưởng Viện CL&KHTT phát biểu. Ảnh: L.A

Đặc biệt, trong những năm gần đây, hoạt động hợp tác nghiên cứu đã được mở rộng thông qua việc liên kết, phối hợp nghiên cứu, đào tạo, tổ chức các tọa đàm, hội thảo khoa học, khảo sát với các cơ sở đào tạo, cơ quan, tổ chức có liên quan (như UNDP, Khoa Luật, ĐHQG Hà Nội, Học viện Hành chính Quốc gia, Tổ chức Hướng tới minh bạch, Viện KAS, Đại sứ quán Ai Len, Phần Lan, Tổ chức Bảo vệ động vật hoang dã…) và thanh tra và pháp chế các bộ, ngành, địa phương như Ninh Bình, Thái Nguyên, Yên Bái, Quảng Ninh, Lào Cai, Lai Châu… Trong đó, tính thực tiễn, khả thi của vấn đề nghiên cứu và các giải pháp, kiến nghị nghiên cứu đã được tăng lên rõ rệt.

Chia sẻ, thảo luận tại Toạ đàm, các đại biểu đã tập trung vào các vấn đề: Lịch sử phát triển và những đóng góp của sự nghiệp Khoa học Thanh tra đối với sự phát triển của ngành Thanh tra trong sự phát triển đất nước – những giá trị và kinh nghiệm tiêu biểu cần kế thừa, phát huy; những hạn chế, bất cập trong công tác nghiên cứu khoa học của ngành Thanh tra, của Viện CL&KHTT thời gian qua; những yêu cầu, thách thức và thời cơ mới đối với sự nghiệp Khoa học của ngành thanh tra, đối với Viện CL&KHTT trong thời gian tới. 

Đặc biệt, những định hướng về các nội dung, trụ cột nghiên cứu trọng tâm của ngành thanh tra và Viện CL&KHTT trong thời gian tới được các đại biểu tập trung thảo luận. Đây là vấn đề hết sức quan trọng thể hiện tầm nhìn và chiến lược nghiên cứu của TTCP, ngành thanh tra và Viện CL&KHTT.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đưa ra các giải pháp nhằm phát triển sự nghiệp khoa học thanh tra thời gian tới trên các mặt như: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý điều hành; nguồn lực tài chính và hỗ trợ kỹ thuật cho công tác nghiên cứu khoa học, bao gồm từ ngân sách nhà nước, trong đó có nguồn kinh phí thu hồi sau hoạt động thanh tra; nguồn lực từ các đối tác phát triển trong và ngoài nước và các nguồn kinh phí xã hội hóa khác; sự chủ động trước những thách thức khi Chính phủ giao hoàn toàn quyền tự chủ tài chính cho các đơn vị sự nghiệp công lập…; tăng cường hợp tác phát triển mối quan hệ với các đối tác là cơ quan, đơn vị, cá nhân trong và ngoài ngành thanh tra nhằm chia sẻ năng lực, nguồn lực, đội ngũ nghiên cứu và chia sẻ, phát huy giá trị của sản phẩm nghiên cứu...

Ông Nguyễn Danh Tú, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu khoa học, Viện Nghiên cứu Lập pháp, Văn phòng Quốc hội cho rằng, các kết quả nghiên cứu khoa học của ngành Thanh tra đã trở thành nguồn tài liệu quan trọng, có giá trị tham khảo cho đội ngũ cán bộ, công chức ngành Thanh tra, giảng viên, học viên của Trường Cán bộ Thanh tra, cán bộ các cơ quan nhà nước, các nhà khoa học, đơn vị nghiên cứu. Nhiều kết quả nghiên cứu được đưa vào nội dung các tài liệu tuyên truyền, phổ biến pháp luật, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức. Một số kết quả nghiên cứu khoa học đã được biên tập, phát hành trên toàn quốc, góp phần nâng cao kiến thức của cán bộ, công chức, người dân; nội dung nghiên cứu của đề tài đã được xuất bản thành sách hay chuyển hóa thành các bài viết chia sẻ trên Trang tin điện tử của Viện, tạp chí và trang tin của các cơ quan, đơn vị khác, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tiếp cận nghiên cứu, tham khảo.

Ông Tú cũng định hướng thêm, thời gian tới, Viện CL&KHTT có thể tổng kết, xuất bản cuốn sách, cẩm nang liên quan tới các công trình nghiên cứu của ngành thanh tra qua các năm; đồng thời, làm rõ chiến lược nghiên cứu khoa học của ngành thanh tra, nghiên cứu như thế nào, nội dung gì trong 5 năm, 10 năm tới để có tính xuyên suốt, đảm bảo thống nhất, liên thông giữa các đề tài nghiên cứu. 

leftcenterrightdel
Toàn cảnh Toạ đàm. Ảnh: L.A 

Chánh Thanh tra tỉnh Lào Cai, ông Phan Đăng Toàn chia sẻ, trong thời gian qua, Thanh tra tỉnh Lào Cai đã có một số công trình khoa học liên quan tới ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tiếp dân, xử lý đơn thư; Dự án cơ sở dữ liệu về hồ sơ đơn thư; Đề tài về thực trạng về công tác thanh tra và đưa ra một số giải pháp nhằm quản lý các cuộc thanh tra, đôn đốc các cuộc thanh tra và theo dõi trong cả quá trình...

Đánh giá về tác động của công tác nghiên cứu khoa học, ông Toàn cho hay, qua quá trình nghiên cứu các công trình khoa học nêu trên, tư duy, khả năng của các đồng chí nâng lên đáng kể. Có thể nói, công tác nghiên cứu đối với các đồng chí làm công tác thực tiễn có ý nghĩa hết sức thiết thực, to lớn. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, thời gian không nhiều nên việc tư duy các ý tưởng mới trong công tác nghiên cứu cũng bị hạn chế. Chính vì lẽ đó, Thanh tra tỉnh cũng đã xác định việc cập nhật thường xuyên các nội dung, tư liệu nghiên cứu của các đồng nghiệp trong toàn ngành để cán bộ, công chức trong đơn vị nâng cao hơn nữa kiến thức khoa học thanh tra trong thời kỳ đổi mới. 

Đóng góp một số kiến nghị trong thời gian tới, ông Toàn nhấn mạnh về nội hàm chiến lược của ngành thanh tra cho các địa phương để hạn chế tình trạng trùng lắp trong hoạt động thanh tra. "Gần đây, Thanh tra tỉnh Lào Cai và Kiểm toán khu vực 7 cũng đã ký kết bản ghi nhớ, quy định một số nguyên tắc nhất định nhằm hạn chế tình trạng chồng chéo này", ông Toàn thông tin thêm.

"Thanh tra Chính phủ cần tăng cường các hoạt động nghiên cứu; Viện CL&KHTT có thể hướng dẫn, gợi ý, đào tạo, tập huấn để thanh tra các địa phương nói chung và Thanh tra tỉnh Lào Cai nói riêng nâng cao hơn nữa khả năng nghiên cứu khoa học thanh tra", ông Toàn đưa ý kiến.

Phát biểu tại Toạ đàm, TS. Lê Tiến Hào, nguyên Phó Tổng Thanh tra Chính phủ nhận định và đánh giá cao về thành tựu khoa học của TTCP và Viện CL&KHTT càng ngày càng hoạt động hiệu quả, phát triển, có nhiều đóng góp; lực lượng cán bộ thì đông đảo, là bộ phận chủ lực trong ngành thanh tra. Viện CL&KHTT cần nghiên cứu, xây dựng pháp luật, chính sách, nâng tầm cao hơn nữa, đóng góp những vấn đề lớn hơn cho ngành, cho Chính phủ.

"Công tác quản lý khoa học như thế nào để nâng cao chất lượng nghiên cứu, sát thực tiễn, cần có những định hướng cụ thể, ứng dụng các công trình khoa học vào thực tiễn nhiều hơn nữa; khuyến khích, huy động lực lượng nghiên cứu tại các địa phương", TS. Lê Tiến Hào nhấn mạnh.

Kết luận Toạ đàm, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Minh khẳng định, nghiên cứu khoa học là công tác hết sức quan trọng, giúp cung cấp cơ sở tin cậy cho việc hoàn thiện chính sách, pháp luật, quản lý điều hành, hoạt động chuyên môn nghiệp vụ và phục vụ nhân dân. Hiện, các mặt công tác như tổ chức nghiên cứu khoa học, tham mưu xây dựng chính sách, chiến lược và quản lý khoa học đã được tổ chức theo hướng chuyên nghiệp, mang tính thực tiễn ứng dụng và ngày càng hỗ trợ tốt hơn, nhiều hơn cho nhiệm vụ chính trị của ngành; hỗ trợ thông tin, tư liệu ngày càng phong phú và chuyên sâu cho các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng, các cán bộ, công chức, thanh tra viên, nghiên cứu viên, học viên, sinh viên và các tầng lớp nhân dân.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Minh yêu cầu lãnh đạo Viện CL&KHTT tổng hợp, tiếp thu tất cả các ý kiến của đại biểu. Đồng thời, tiếp tục kế thừa, phát huy, tiếp bước của nhiều thế hệ đi trước, có nhiều đóng góp thiết thực vào sự phát triển của toàn ngành trên các phương diện hoàn thiện thể chế, chính sách, quản lý nước, quản trị nội bộ, xây dựng lực lượng và công tác nghiệp vụ thanh tra.

"Đứng trước những thách thức, công cuộc đổi mới đang đặt ra rất nhiều vấn đề đòi hỏi phải tăng cường công tác nghiên cứu lý luận, phát triển sự nghiệp khoa học góp phần tạo lập cơ sở khoa học tin cậy làm nền tảng cho việc xây dựng và hoàn thiện chiến lược, chính sách, thể chế của Ngành trong thời gian tới để có thể vươn tới những giá trị cao hơn", Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Minh yêu cầu./.

Lan Anh