Luật Thanh tra 2010 được ban hành tạo ra hành lang pháp lý quan trọng cho hoạt động thanh tra, nhất là hoạt động thanh tra chuyên ngành, trong đó có các lĩnh vực thuộc thanh tra chuyên ngành VHTTDL.

Hàng năm, Thanh tra Bộ căn cứ định hướng chương trình thanh tra của Thanh tra Chính phủ và yêu cầu công tác quản lý nhà nước trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ để xây dựng dự thảo kế hoạch thanh tra trình Bộ trưởng phê duyệt. Kế hoạch công tác thanh tra, kiểm tra chú trọng triển khai các cuộc thanh tra, kiểm tra đảm bảo đúng theo yêu cầu, nhiệm vụ trọng tâm và định hướng của Thanh tra Chính phủ.

Trong 6 năm thực hiện Luật, Thanh tra Bộ VHTTDL và các cục, vụ có chức năng thanh tra chuyên ngành đã tiến hành 1.328 cuộc thanh tra (có 55 cuộc thanh tra hành chính và 1.273 cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành). Qua các cuộc thanh tra hành chính phát hiện 08 đơn vị có vi phạm; kiến nghị xử lý thu hồi về cho ngân sách Nhà nước và đơn vị thanh tra 6.396.453.686 đồng; yêu cầu giảm trừ quyết toán 3.143.868.604 đồng; kiến nghị xử lý kỷ luật đối với 03 cán bộ.

Hoạt động thanh tra, kiểm tra chuyên ngành phát hiện 840 tổ chức và cá nhân vi phạm trên tổng số 2.360 tổ chức và cá nhân được kiểm tra. Từ đó, xử phạt vi phạm hành chính là 15.061.400.000 đồng; cảnh cáo 39 cơ sở; tịch thu để tiêu hủy 5.692 đĩa, tước 02 giấy phép kinh doanh. Tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh có thời hạn đối với 04 cơ sở. Đề nghị Cục Xuất nhập cảnh - Bộ Công an xem xét trục xuất, hạn chế nhập cảnh đối với 66 trường hợp người Trung Quốc vào Việt Nam hoạt động du lịch trái phép.

Có thể khẳng định, Luật Thanh tra 2010 được ban hành là căn cứ quan trọng để hoạt động thanh tra ngành VHTTDL hiệu quả, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước. Song Luật Thanh tra 2010 cũng còn những tồn tại, hạn chế.

leftcenterrightdel
 Ảnh minh họa, nguồn internet

Theo Thanh tra Bộ VHTTDL, việc quy định về trình tự, thủ tục hoạt động thanh tra chuyên ngành hiện chỉ phù hợp với hoạt động thanh tra hành chính, thanh tra kinh tế - xã hội. Quy định về trình tự, thủ tục hoạt động thanh tra chuyên ngành hiện nay chưa phù hợp với thực tế đa dạng, chuyên sâu của hoạt động này. Trong một số hoạt động thanh tra chuyên ngành theo kế hoạch, quy định về việc phải gửi quyết định thanh tra đến đối tượng thanh tra trước khi tiến hành thanh tra, điều này có thể khiến đối tượng thanh tra xóa dấu vết vi phạm, gây khó khăn cho hoạt động thanh tra.

Hiện nay, chưa có quy định hoặc các mẫu văn bản hướng dẫn cụ thể về thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, do đó cần phải rà soát và ban hành mẫu văn bản để đảm bảo cho hoạt động thanh tra chuyên ngành được thống nhất.

Đồng thời, theo quy định của Luật Thanh tra, thời gian để tiến hành một cuộc thanh tra chuyên ngành diễn ra nhanh, đối với nhiều lĩnh vực thời gian thanh tra tại đơn vị chỉ khoảng chưa đến ½ ngày, dó đó thủ tục tiến hành công bố quyết định thanh tra không cần thiết phải lập thành biên bản công bố riêng, kể cả biên bản công bố kết luật thanh tra. Không nên áp dụng việc ghi nhật ký thanh tra đối với hoạt động thanh tra chuyên ngành, trừ một số ngành đặc thù thấy cần thiết thì phải có quy định cụ thể.

Đối với ngành VHTTDL, lĩnh vực du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, dó đó chịu sự quản lý của rất nhiều ngành. Vì vậy, cần quy định rõ ngành chủ quản và các ngành liên quan được thanh tra kiểm tra những gì, đơn vị nào chủ trì, đơn vị nào phối hợp để giảm bớt áp lực cho doanh nghiệp.

Theo quy định của Luật Thanh tra, người ra quyết định thanh tra, trưởng đoàn thanh tra có quyền yêu cầu tổ chức tín dụng phong tỏa tài khoản của đối tượng vi phạm khi xét thấy cần thiết. Tuy nhiên, việc áp dụng quy định này là rất khó khăn vì chưa có hướng dẫn cụ thể giữa Thanh tra Chính phủ, Bộ Tài chính và Ngân hàng nhà nước Việt Nam.

Những bất cập, hạn chế nêu trên đã có ảnh hưởng tới hiệu quả, hiệu lực của hoạt động thanh tra VHTTDL. Để khắc phục những bất cập và hạn chế trên đây, nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động thanh tra, Thanh tra Bộ VHTTDL đề nghị sửa đổi, bổ sung Luật Thanh tra và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật theo hướng quy định rõ ràng, cụ thể hơn về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của Thủ trưởng các cơ quan hành chính nhà nước cùng cấp với cơ quan thanh tra trong việc phê duyệt kế hoạch thanh tra hàng năm, ra quyết định thanh tra, kết luận, kiến nghị thanh tra cũng như việc kiểm tra, đôn đốc thực hiện kết luận, kiến nghị.

Bên cạnh đó, cần quy định về tổ chức, quyền và nghĩa vụ của các cơ quan thanh tra có tính độc lập cao hơn so với quy định hiện hành trong Luật Thanh tra năm 2010; ban hành những quy định về hoạt động thanh tra chuyên ngành theo hướng rút gọn, phù hợp với thực tiễn của hoạt động thanh tra chuyên ngành./.

Hoàng Minh