Theo báo cáo của UBND tỉnh Hậu Giang, Luật Thanh tra năm 2010 là cơ sở rất quan trọng để Tỉnh ủy, UBND tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo ngành Thanh tra trong thời gian qua thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao, cụ thể trong công tác quản lý nhà nước về thanh tra hành chính, đầu tư xây dựng cơ bản, mua sắm tài sản, trang thiết bị, khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng... Bên cạnh đó, Thanh tra tỉnh tập trung nghiên cứu, tham mưu UBND tỉnh xây dựng Định hướng chương trình kế hoạch thanh tra hàng năm, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương; đồng thời, hướng dẫn Thanh tra các sở, ban, ngành tỉnh và Thanh tra huyện, thị xã, thành phố kịp thời tham mưu cho Giám đốc Sở, Thủ trưởng cơ quan, ban, ngành tỉnh và Chủ tịch UBND huyện, thị xã, thành phố trong công tác quản lý nhà nước. Qua đó, các cuộc thanh tra hàng năm được thực hiện đều hoàn thành và vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra, chất lượng thanh tra ngày càng được chú trọng, hiệu quả trong quản lý nhà nước được nâng cao, cụ thể trong 6 năm thực hiện Luật Thanh tra, toàn tỉnh đã triển khai tổng số 520 cuộc thanh tra. Qua thanh tra đã phát hiện sai phạm và kiến nghị thu hồi hơn 60 tỷ đồng.

Về kiện toàn tổ chức bộ máy, Luật Thanh tra năm 2010 quy định cụ thể hơn về cơ cấu, tổ chức, bộ máy thanh tra từ Trung ương đến địa phương. Thực hiện Thông tư liên tịch số 03/2014/TTLT-TTCP-BNV ngày 08 tháng 9 năm 2014 của Tổng Thanh tra Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Nội vụ hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Thanh tra huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, cơ cấu tổ chức, bộ máy của ngành Thanh tra có sự thay đổi theo hướng tăng số lượng Phòng chuyên môn nghiệp vụ, tăng thẩm quyền và chức năng của thanh tra toàn ngành. Bên cạnh đó, Luật Thanh tra năm 2010 cũng thay đổi lại tổ chức và hoạt động của thanh tra chuyên ngành theo hướng giao chức năng thanh tra chuyên ngành cho các cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực (Tổng cục, Cục thuộc Bộ, Chi cục thuộc Sở) trực tiếp thực hiện để tiến hành thanh tra và quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với những hành vi vi phạm pháp luật.

Hoạt động thanh tra đã giúp chấn chỉnh những hạn chế, thiếu sót trong công tác quản lý nhà nước tại các đơn vị được thanh tra trên địa bàn tỉnh Hậu Giang, cụ thể trên các lĩnh vực: Thanh tra hành chính, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng. Tuy nhiên, trong hoạt động thanh tra thời gian qua vẫn còn có những hạn chế nhất định, chưa đáp ứng được mục đích, yêu cầu của việc thanh tra, nhất là về năng lực của cán bộ ngành Thanh tra.

leftcenterrightdel
Trao Bằng khen của UBND tỉnh cho các tập thể có thành tích xuất sắc trong thực hiện Luật Thanh tra. Ảnh: CN

 

Có thể khẳng định, thời gian qua, ngành Thanh tra đã làm tốt vai trò trong việc tham mưu thực hiện chức năng quản lý nhà nước nhất là trong công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, giúp cấp ủy, chính quyền chỉ đạo, giải quyết kịp thời các vấn đề đặt ra trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật; cũng như phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền các biện pháp khắc phục; phát huy nhân tố tích cực, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước; bảo vệ lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, việc thực hiện Luật Thanh tra tại Hậu Giang vẫn còn tồn tại một số hạn chế, như: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện các quy định của Luật Thanh tra năm 2010 tại một số đơn vị chưa thật sự quan tâm đúng mức. Nguyên nhân là do quy định chức năng, nhiệm vụ của từng ngành, từng lĩnh vực khác nhau và khá độc lập, nên đa phần các cơ quan, đơn vị chỉ tập trung đến công tác quản lý nhà nước thuộc về chuyên ngành, lĩnh vực mình quản lý, chưa quan tâm đúng mức đến công tác thanh tra; Công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về thanh tra đối với các sở, ngành và UBND huyện, thị xã, thành phố đạt hiệu quả chưa cao.

Mặt khác, những năm gần đây, tình hình tinh giản biên chế được thực hiện trong phạm vi cả nước ngày càng quyết liệt, số lượng biên chế giảm đáng kể, song khối lượng công việc cũng như chất lượng yêu cầu đặt ra ngày càng cao, trong khi hệ thống văn bản pháp luật hướng dẫn thường xuyên thay đổi, đòi hỏi phải liên tục được cập nhật. Do đó, việc nghiên cứu, học tập các quy định của pháp luật nói chung, Luật Thanh tra nói riêng gặp không ít khó khăn. Ngoài ra, việc thường xuyên luân chuyển, điều động cán bộ, công chức giữ chức vụ lãnh đạo tại Thanh tra các sở, ngành và Thanh tra huyện, thị xã, thành phố cũng  gây không ít khó khăn cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo cả về mặt chuyên môn nghiệp vụ lẫn công tác quản lý trong đơn vị. Đặc biệt, tính hiệu quả trong hoạt động thanh tra thời gian qua vẫn còn những hạn chế nhất định, chưa đáp ứng được mục đích, yêu cầu của việc thanh tra, nhất là tính bao quát trong hoạt động quản lý hành chính.

Trên cơ sở đánh giá những mặt đạt được, nhất là những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân trong quá trình thực hiện Luật Thanh tra, UBND tỉnh Hậu Giang đề xuất các kiến nghị và đưa ra các giải pháp thực hiện cụ thể sau:

Một là, trước khi ban hành Luật, các cơ quan tham mưu cần xây dựng và chuẩn bị đầy đủ các văn bản hướng dẫn thực hiện để khi ban hành và có hiệu lực sẽ được áp dụng thuận lợi. Hình thức khác có thể quy định cụ thể, chi tiết trong Luật để trực tiếp áp dụng mà không cần chờ đến các văn bản hướng dẫn thi hành.

Hai là, quy định rõ ràng, cụ thể hơn về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của Thủ trưởng các cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp với cơ quan thanh tra trong việc phê duyệt chương trình thanh tra, ra quyết định thanh tra, kết luận, kiến nghị thanh tra cũng như việc kiểm tra, đôn đốc thực hiện kết luận, kiến nghị; đồng thời, phải tôn trọng, bảo đảm cho cơ quan thanh tra hoạt động đúng pháp luật.

Ba là, quy định về quyền và nghĩa vụ của các cơ quan thanh tra cần mang tính độc lập hơn so với quy định hiện hành trong Luật Thanh tra năm 2010 để tránh việc cơ quan thanh tra phụ thuộc quá nhiều vào Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp (nhất là ở cơ sở).

Bốn là, điều chỉnh quy định về đối tượng có trách nhiệm công khai Kết luận thanh tra, theo đó Trưởng Đoàn thanh tra có thể thực hiện công khai Kết luận thanh tra thay cho người ra Quyết định thanh tra.

Năm là, pháp luật cần có những quy định cụ thể mang tính cưỡng chế, bắt buộc nhằm áp dụng trong công tác xử lý sau thanh tra, góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong công tác thanh tra trong thời gian tới.

Sáu là, tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành về tuyên truyền pháp luật về thanh tra và đẩy mạnh hoạt động thực thi pháp luật thanh tra nhằm nâng cao nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của hoạt động thanh tra và xử lý sau thanh tra; đẩy mạnh công tác theo dõi thi hành pháp luật về thanh tra để kịp thời kiến nghị cơ quan có thẩm quyền tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn; xây dựng cơ chế thẩm định dự thảo Kết luận thanh tra và cơ chế theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra và đề ra những quy định chế tài phù hợp./.

Đình Thuyết