Để chế định vấn đề này, TS. Trần Văn Long, Trưởng Phòng Nghiên cứu Khoa học, Viện Chiến lược và Khoa học Thanh tra chia sẻ tại buổi đánh giá chuyên đề nghiên cứu khoa học độc lập “Tạm đình chỉ và đình chỉ việc giải quyết khiếu nại”, cần nghiên cứu toàn diện về cách tiếp cận giải quyết các khiếu nại hiện nay, nghiên cứu so sánh với các quy trình tố tụng trong giải quyết các vụ án hình sự, dân sự. Trên cơ sở đó kết hợp với những đánh giá, tổng kết thực tiễn để thấy rõ những bất cập từ việc thiếu vắng các quy định về đình chỉ/tạm đình chỉ trong giải quyết khiếu nại, dẫn đến khó khăn trong giải quyết các vụ việc, không giải quyết triệt để các vụ việc, làm phát sinh các vụ việc khiếu nại vượt cấp, kéo dài, không bảo vệ được quyền, lợi ích hợp pháp của người khiếu nại.

Theo TS. Trần Văn Long, đình chỉ và tạm đình chỉ là những thủ tục cần thiết, quan trọng trong quá trình giải quyết các vụ việc, nhất là những vụ việc có tính “tố tụng” bởi những quy trình chặt chẽ, ảnh hưởng trực tiếp đến các quyền cơ bản của người dân. Trong giải quyết các vụ việc khiếu nại, đình chỉ và tạm đình chỉ có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, giúp xử lý được những vấn đề đang đặt ra mà hiện tại không có cơ sở pháp lý trực tiếp để điều chỉnh. Điều đó đã khiến cho việc giải quyết nhiều vụ việc khiếu nại trở nên khó khăn hơn, thậm chí gây ra vượt cấp, kéo dài.

leftcenterrightdel
TS. Trần Văn Long chia sẻ tại buổi đánh giá chuyên đề. Ảnh: L.A 

Việc chế định đầy đủ các quy định về đình chỉ/tạm đình chỉ trong Luật Khiếu nại và các văn bản hướng dẫn thi hành là những điều kiện tiên quyết. Các quy định đầy đủ về vấn đề này là các điều kiện cần, nhằm có cơ sở áp dụng trong giải quyết các vụ việc khiếu nại cụ thể.

Tuy nhiên, do đây là một vấn đề mới, ông Long bày tỏ quan điểm về việc cần thiết đẩy mạnh việc tổ chức thực hiện trên thực tế như quán triệt, phổ biến các quy định về đình chỉ/tạm đình chỉ giải quyết khiếu nại: Trên cơ sở các quy định về vấn đề này, cần tổ chức phổ biến các quy định mới đến các cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại nói chung và đông đảo các cán bộ, công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước nói riêng. Việc phổ biến ngoài các quy định cụ thể, cần làm rõ vai trò, ý nghĩa của các quy định mới này trong giải quyết khiếu nại.

Trả lời câu hỏi về việc làm thế nào để quán triệt, phổ biến có hiệu quả, ông Long khẳng định, cần chuẩn bị các tài liệu hướng dẫn cụ thể các quy định này, nhằm làm tư liệu tra cứu khi cần thiết, trong quá trình áp dụng pháp luật. Mỗi cán bộ, công chức, nhất là các cán bộ, công chức trong các cơ quan thanh tra cần chủ động, trách nhiệm trong việc tiếp cận các quy định mới về vấn đề này, để có trách nhiệm thực hiện có hiệu quả cũng như hướng dẫn, giải đáp khi cần thiết nhằm thực hiện trách nhiệm giúp thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp quản lý nhà nước về công tác giải quyết khiếu nại. Cùng với các quy định khác, Thanh tra Chính phủ cần xây dựng các cuốn cẩm nang hướng dẫn áp dụng pháp luật trong quản lý nhà nước về khiếu nại nói chung và giải quyết khiếu nại nói riêng. Đây sẽ là tài liệu quan trọng, có giá trị trong việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật về vấn đề này, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về giải quyết khiếu nại. Bên cạnh việc phổ biến đến đông đảo đội ngũ cán bộ, công chức, cần thông qua các phương tiện truyền thông, các tổ chức đoàn thể xã hội thực hiện tuyên truyền, phổ biến pháp luật về vấn đề này đến quần chúng nhân dân. Nâng cao sự hiểu biết pháp luật về khiếu nại giúp người dân thực hiện có hiệu quả hơn quyền và nghĩa vụ của mình trong các vụ việc khiếu nại.

leftcenterrightdel
Toàn cảnh buổi đánh giá chuyên đề nghiên cứu khoa học độc lập “Tạm đình chỉ và đình chỉ việc giải quyết khiếu nại”. Ảnh: L.A

Đồng thời, ông Long cũng nhấn mạnh việc nâng cao ý thức, năng lực đối với các cán bộ, công chức làm công tác giải quyết khiếu nại. Ngoài các nội dung pháp luật có liên quan, cần thiết nâng cao ý thức, năng lực giải quyết khiếu nại đối với các cán bộ, công chức làm công tác này. Ý thức, năng lực giải quyết các vụ việc có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện áp dụng pháp luật trong giải quyết các vụ việc cụ thể. Pháp luật có thể hoàn thiện nhưng sẽ kém hiệu quả trong điều chỉnh các quan hệ xã hội khi việc áp dụng không đúng đắn, kịp thời, không chính xác, khách quan. Bên cạnh đó còn có các khả năng khác như vòi vĩnh, nhũng nhiêu, tham nhũng, tiêu cực trong giải quyết khiếu nại. Các hiện tượng này làm ảnh hưởng đến kết quả giải quyết khiếu nại của người dân, ảnh hưởng đến trật tự pháp luật mà Luật khiếu nại bảo vệ. Chính vì vậy, cần thiết nâng cao năng lực, ý thức của các cán bộ làm công tác khiếu nại, để việc giải quyết khiếu nại được đúng đắn, khách quan, bảo vệ được các quyền và lợi ích của người dân.

Để nâng cao hiệu quả thực hiện đình chỉ/tạm đình chỉ giải quyết vụ việc khiếu nại không thể thiếu được việc hực hiện giám sát có hiệu quả pháp luật về giải quyết khiếu nại nói chung và các quy định về đình chỉ/tạm đình chỉ việc giải quyết khiếu nại nói riêng. Bên cạnh năng lực, ý thức trách nhiệm của các cán bộ, công chức trong giải quyết khiếu nại, các thiết chế giám sát, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện pháp luật về khiếu nại cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện đúng đắn các quy định trên thực tế.

Việc giám sát có thể thực hiện thông qua giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân, của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể xã hội và người dân đối với hoạt động giải quyết khiếu nại nói chung và việc thực hiện pháp luật về vấn đề này nói riêng. Bên cạnh việc giám sát, công tác kiểm tra của cơ quan cấp trên với cơ quan cấp dưới trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ cũng góp phần quan trọng nhằm bảo đảm thực hiện đúng đắn pháp luật. Việc kiểm tra có thể qua các vụ việc cụ thể hoặc kiểm tra chung. Ngoài giám sát, kiểm tra, thủ trưởng các cơ quan quản lý nhà nước, thủ trưởng các cơ quan thanh tra còn thực hiện việc thanh tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về khiếu nại. Việc thanh tra sẽ đánh giá tổng thể trách nhiệm chung, trong đó có việc giải quyết các vụ việc cụ thể. Thông qua hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát, các cơ quan có thẩm quyền đánh giá được những bất cập, hạn chế từ thực tiễn giải quyết khiếu nại, để chấn chỉnh kịp thời cũng như có thay đổi, hoàn thiện chính sách, pháp luật về vấn đề này.

Trong thời gian tới cần nghiên cứu, quy định đầy đủ về vấn đề này trong các văn bản pháp luật về khiếu nại sửa đổi. “Trên cơ sở đó thực hiện việc tuyên truyền, phổ biến, nâng cao ý thức, trách nhiệm trong tổ chức thực hiện của các cán bộ, công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước. Chế định và thực hiện có hiệu quả các quy định về đình chỉ/tạm đình chỉ trong giải quyết khiếu nại sẽ mang ý nghĩa to lớn, trong đó có việc góp phần giải quyết hiệu quả các khiếu nại hành chính trong thời gian tới”, TS. Trần Văn Long nhấn mạnh./.

Lan Anh