Vào năm 2015 và 2016, chiến dịch thanh tra lao động đã được thực hiện thành công trong lĩnh vực may mặc và xây dựng trên cả nước. Kết quả cho thấy việc thực hiện chiến dịch thanh tra lao động theo lĩnh vực trong từng năm là hoàn toàn phù hợp. Tiếp tục phát huy thành công của những năm trước, năm 2017, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã phối hợp với các đối tác ba bên (Tổng liên đoàn lao động Việt Nam, phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) triển khai thành công chiến dịch thanh tra lao động trong ngành điện tử với chủ đề “Thúc đẩy tuân thủ pháp luật lao động vì sự phát triển bền vững của doanh nghiệp điện tử”.

leftcenterrightdel

Ngày 18/4/2017, Thanh tra Bộ LĐTB&XH đã tổ chức Lễ phát động chiến dịch tại tỉnh Vĩnh Phúc. (Ảnh: Dương Nguyễn)

 

Trong chiến dịch thanh tra lao động năm 2017, hoạt động thanh tra đã được tập trung vào 06 nội dung trọng điểm: Giao kết và thực hiện hợp đồng lao động; đối thoại, thương lượng, thỏa ước lao động tập thể; thời giờ làm việc, làm thêm gi; tiền lương; bảo hiểm xã hội; an toàn, vệ sinh lao động. Tại trung ương, trong năm 2017, Thanh tra Bộ đã triển khai 67 cuộc thanh tra tại 67 doanh nghiệp điện tử trên địa bàn 10 tỉnh, thành phố, đạt 100%. Các đoàn thanh tra được thành lập trên cơ sở Thanh tra Bộ chủ trì, triển khai phối hợp của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội và Liên đoàn lao động các tỉnh, thành phố. 

Tuy nhiên, tại các địa phương, số lượng các doanh nghiệp điện tử được thanh tra, giám sát chưa đạt kế hoạch đề ra. Theo Thanh tra Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do các doanh nghiệp điện tử phân bố chủ yếu tại một số tỉnh, thành phố như Hà Nội, Vĩnh Phúc, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hải Dương, Bình Dương, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh với số lượng lớn, trong khi đó lực lượng thanh tra lao động tại các tỉnh, thành phố kể trên không nhiều (trừ Thành phố Hồ Chí Minh), do đó thanh tra Sở không thể thực hiện thanh tra được hết các doanh nghiệp điện tử tại địa phương. Ngoài ra, năm 2017, ngành Lao động - Thương binh và Xã hội kỷ niệm 70 năm ngày thương binh – liệt sĩ, toàn ngành tập trung giải quyết hồ sơ người có công còn tồn đọng, Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cũng tập trung giải quyết nghiệp vụ về thanh tra chính sách người có công, do đó không đủ nguồn lực thực hiện thanh tra hết các doanh nghiệp điện tử...

Theo kết quả chiến dịch thanh tra lao động ngành điện tử, Thanh tra Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội cho biết, qua thanh tra tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện tử, phát hiện 1.794 sai phạm, bình quân 8,3 sai phạm/doanh nghiệp. Đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật lao động, đoàn thanh tra đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với 27 doanh nghiệp và báo cáo người có thẩm quyền ban hành Quyết định xử phạt hành chính, tổng số tiền xử phạt hành chính là 1.418,2 triệu đồng.

Những sai phạm trên chủ yếu xuất phát từ việc người sử dụng lao động, người lao động chưa nhận thức hết được vai trò, trách nhiệm của mình trong việc thực hiện pháp luật lao động, công tác an toàn, vệ sinh lao động tại doanh nghiệp. Trình độ chuyên môn của cán bộ nhân sự, cán bộ an toàn, vệ sinh lao động còn hạn chế, nhiều cán bộ an toàn, vệ sinh lao động cho rằng môi trường làm việc trong lĩnh vực điện tử là sạch, không có nguy cơ nào gây mất an toàn, vệ sinh lao động. Bên cạnh đó, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về lao động lớn, nhiều quy định có nội dung không cụ thể, văn bản được thay đổi liên tục nên các doanh nghiệp không nắm bắt được kịp thời để thực hiện theo đúng quy định. Chế tài xử lý vi phạm hành chính của cơ quan quản lý nhà nước chưa đủ sức răn đe. Đồng thời, lực lượng thanh tra lao động quá mỏng để kịp thời phát hiện những sai phạm trong việc chấp hành pháp luật về lao động, về an toàn, vệ sinh lao động để kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định...

Nhằm hạn chế rủi ro và tăng cường sự tuân thủ phát luật của doanh nghiệp điện tử, Thanh tra Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội kiến nghị cơ quan quản lý nhà nước cần rà soát bổ sung, sửa đổi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật lao động để loại bỏ những quy định chồng chéo, bất cập và cụ thể hóa các nội dung còn chưa rõ, gây nhiều cách hiểu khác nhau; xây dựng khung pháp lý xử phạt vi phạm hành chính đủ mạnh có tính chất răn đe đối với hành vi vi phạm chế độ, chính sách của người lao động, vi phạm pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động... Đối với các doanh nghiệp, Thanh tra Bộ yêu cầu chủ động huấn luyện, bồi dưỡng kiến thức pháp luật lao động, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động cho người lao động, đồng thời có biện pháp quản lý phù hợp để người lao động đặc biệt là lao động thời vụ chấp hành các quy định của pháp luật lao động, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động cũng như nội quy, quy trình làm việc đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động của doanh nghiệp. Trong quá trình làm việc, thường xuyên kiểm tra, giám sát, đôn đốc, nhắc nhở người lao động thực hiện nội quy, quy trình làm việc đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động nhằm giảm thiểu nguy cơ gây mất an toàn lao động.

Dương Nguyễn