Xuất phát từ thực tiễn trên, năm 2016 Viện KHTT đã tiến hành phê duyệt và cho triển khai nghiên cứu đề tài khoa học cơ sở: “Thực thi các nguyên tắc APEC vê kê khai tài sản của cán bộ, công chức tại Việt Nam”. Ngày 09/1/2018, tại Viện Khoa học Thanh tra, Ban chủ nhiệm đề tài tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý để hoàn thiện kết quả nghiên cứu đề tài trước khi nghiệm thu chính thức. ThS. Nguyễn Sĩ Giao, Phó Trưởng Phòng Quản lý Khoa học, Viện KHTT chủ nhiệm đề tài và chủ trì hội thảo.

Đánh giá về thực trạng pháp luật Việt Nam trong việc thực thi các  nguyên tắc về công khai tài sản, thu nhập của CBCC hiện nay, theo Ban chủ nhiệm đề tài, do Việt Nam chưa thiết lập được một cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm chính và có đủ thẩm quyền, nguồn lực để làm công tác quản lý, xác minh công khai tài sản, thu nhập của CBCC; các biện pháp, chế tài xử lý chưa đủ mạnh đối với những hành vi vi phạm, bao gồm cả việc kê khai không trung thực tài sản, thu nhập hay không giải trình được một cách hợp lý phần tài sản, thu nhập tăng thêm; hệ thống kê khai tài sản và thu nhập không phát huy được hiệu quả một phần do không giới hạn phạm vi và số lượng người kê khai vào nhóm đối tượng là người giữ vị trí cao, những vị trí dễ xảy ra xung đột lợi ích và tham nhũng…

leftcenterrightdel
Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: PV 

Do vậy, nhóm nghiên cứu tiếp cận theo hướng tập trung việc đánh giá kết quả triển khai cam kết và mức độ phù hợp của pháp luật Việt Nam so với các yêu cầu đặt ra của các nguyên tắc APEC về kê khai tài sản, thu nhập của CBCC. Trên cơ sở đó đưa ra một số giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam trong việc thực thi các nguyên tắc theo yêu cầu của APEC về công khai tài sản, thu nhập của CBCC trong thời gian tới.

Đề tài được thiết kế gồm 3 Chương. Cụ thể, Chương I: Những vấn đề chung về các nguyên tắc APEC đối với công khai tải sản, thu nhập của CBCC; Chương II: Thực trạng pháp luật về công khai tài sản, thu nhập của CBCC; Chương III: Định hướng, giải pháp và kiến nghị về hoàn thiện pháp luật Việt Nam về công khai tải sản, thu nhập của CBCC.

Theo ý kiến của các đại biểu tham dự hội thảo, đề tài được chuẩn bị kỹ lưỡng, bài bản với nhiều thông tin phong phú. Nội dung Chương II được làm rất tốt. Tuy nhiên, để hoàn thiện đề tài cần hoàn thiện một số nội dung sau:

Tại Chương I, đề tài cần phân tích để làm rõ cơ chế việc thực hiện các nguyên tắc APEC. Tên Chương I cần sửa lại thành: Một số vấn đề chung về thực thi các nguyên tắc về kê khai tài sản của cán bộ, công chức tại Việt Nam. Cụ thể, nội dung nghiên cứu cần tiếp cận vào 4 nội dung chính như: Sự hình thành các nguyên tắc của APEC; vai trò ý nghĩa của việc thực thi các nguyên tắc về kê khai tài sản, thu nhập của CBCC; phương thức thực hiện các nguyên tắc về kê khai, minh bạch tài sản, thu nhập của CBCC và nội dung các nguyên tắc về kê khai tài sản, thu nhập của CBCC.

Trong Chương II, Ban chủ nhiệm cần nghiên cứu vào 2 nội dung chính là đánh giá việc thực thi của Việt Nam về công khai tài sản, thu nhập của CBCC và đánh giá việc thực thi và sự đáp ứng pháp luật Việt Nam đối với các nguyên tắc của APEC. Ngoài ra, cần đánh yếu tố tác động tích cực đối với Việt Nam trong việc thi các nguyên tắc về kê khai tài sản, thu nhập của CBCC theo các nguyên tắc của APEC.

Ở Chương III, các đại biểu nhấn mạnh, trước tiên, những giải pháp trong đề tài cần gắn kết với các nguyên tắc đưa ra của APEC. Đề tài cần bổ sung một giải pháp quan trọng đó là đề xuất giao cho một cơ quan làm đầu mối trong việc tuyên truyền việc thực thi các nguyên tắc về công khai tài sản, thu nhập của CBCC theo các cam kết trong khuôn khổ APEC (Bộ Ngoại giao hoặc Thanh tra Chính phủ trở thực hiện). Bên cạnh đó, các giải pháp cần có sự kết dính giữa các nguyên tắc của APEC và UNCAC, qua đó thấy được bức tranh toàn cảnh về công tác PCTN của Việt Nam hiện tại./.

Lan Anh