Trình bày nội dung tại hội thảo, TS.Trần Văn Long chia sẻ, đơn vị sự nghiệp công lập được xác định là bộ phận cấu thành của bộ máy cơ quan nhà nước và chịu sự quản lý nhà nước cả vể tổ chức cũng như hoạt động. Khái niệm về đơn vị sự nghiệp công lập được ghi nhận lần đầu tiên trong Luật Viên chức năm 2010. Đặc trưng của đơn vị sự nghiệp công lập để phân biệt với cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập và các cơ quan, tổ chức khác là vị trí pháp lý, tinh chất hoạt động và đội ngũ viên chức.

Luật Thanh tra 2010 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã tạo điều kiện cơ sở pháp lý quan trọng cho tổ chức và hoạt động của các cơ quan thanh tra nhà nước. Bên cạnh đó, Luật Thanh tra cũng có những quy định về hoạt động thanh tra trong các cơ quan khác của nhà nước, trong đó có bao gồm các đơn vị sự nghiệp công lập như: Thông tấn xã Việt Nam, Đài truyền hình Việt Nam, Đài tiếng nói Việt Nam, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, các trường đại học, viện nghiên cứu...

leftcenterrightdel
TS. Trần Văn Long, Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học trình bày tại hội thảo. Ảnh: L.A 

Các đơn vị sự nghiệp được các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo trình tự, thủ tục chặt chẽ và là bộ phận cấu thành trong cơ cấu tổ chức cơ quan nhà nước nhưng không mang quyền lực nhà nước, không có chức năng quản lý nhà nước... Với những đặc thù như vậy nhưng các quy định thì chỉ mang tính nguyên tắc, không có hướng dẫn cụ thể đã làm nảy sinh những tồn tại, bất cập trong tổ chức và hoạt động thanh tra, kiểm tra tại các đơn vị này.

Cụ thể, cơ cấu tổ chức thanh tra trong các đơn vị sự nghiệp công lập được tổ chức không thống nhất; hoạt động thanh tra, kiểm tra trong các đơn vị đặc thù hơn so với các cơ quan nhà nước khác nhưng lại không có cơ chế áp dụng đặc thù, chỉ theo những quy định về trình tự thủ tục chung mà không có quy định hướng dẫn cụ thể, trực tiếp về vấn đề này. Việc này dẫn đến sự không thống nhất trong áp dụng pháp luật thanh tra, không kiểm soát được chất lượng thanh, kiểm tra cũng như giám sát, phòng ngừa các hiện tượng tiêu cực tại các đơn vị này.

Cho ý kiến tại hội thảo, đại diện Đài Tiếng nói Việt Nam cho rằng, đề tài trúng và đúng, thực sự rất cần thiết để nghiên cứu trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, việc không có các quy định hướng dẫn cụ thể và thiết chế thanh tra, kiểm tra trong các đơn vị sự nghiệp công lập đã dẫn đến sự không thống nhất trong tổ chức, từ tên gọi đến quy mô.

Ngoài việc áp dụng Luật Thanh tra 2010, tại các đơn vị sự nghiệp công lập gặp nhiều khó khăn và hạn chế, các đơn vị sự nghiệp công lập có quy mô lớn do Chính phủ thành lập cũng có nhu cầu, tổ chức và hoạt động thanh tra, kiểm tra để giúp người đứng đầu xem xét, đánh giá được các quyết định quản lý của mình.

Cũng theo vị đại diện này, đề tài cần nêu rõ đối tượng nghiên cứu và nhiệm vụ đề tài là nghiên cứu tổ chức hoạt động thanh, kiểm tra tại các đơn vị sự nghiệp của chính phủ, không phải đơn vị sự nghiệp của các bộ, ngang bộ.

leftcenterrightdel
Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: L.A 

Đồng quan điểm, đại diện Bảo hiểm Xã hội Việt Nam cũng cho rằng, việc không quy định rõ ràng về tổ chức và các hoạt động thanh tra kiểm tra trong các đơn vị sự nghiệp công lập đã ảnh hưởng đến việc áp dụng các chế độ, chính sách, tiêu chuẩn cho người làm công tác thanh tra tại các đơn vị này. Mặt khác, các chế độ, chính sách cho cán bộ làm công tác thanh, kiểm tra chưa tương xứng, phù hợp với các chính sách cho cán bộ làm công tác thanh tra nói chung.

"Nếu áp dụng chính sách không phù hợp có thể sẽ ảnh hưởng không tốt đến tâm tư, tình thần, trách nhiệm của các cán bộ, viên chức làm công tác thanh tra tại các đơn vị này. Qua đây tôi cũng có đề nghị chỉnh sửa lại phạm vi đối tượng nghiên, nên hướng vào các đơn vị sự nghiệp thuộc Chính phủ", đại diện này nhấn mạnh.

Còn theo đại diện Viện Chiến lược và Khoa học Thanh tra đề nghị bổ sung thêm một vài đơn vị để nghiên cứu, rà soát lại một số nội dung để sắp xếp vào đúng các chương; tránh trùng lặp ở phần phạm vi nghiên cứu.

Ngoài ra, phần thực trạng cần bổ sung thêm những khó khăn, vướng mắc, bất cập trong hoạt động thanh tra tại các đơn vị sự nghiệp công lập. Đặc biệt là việc quy định rõ ràng về tổ chức và hoạt động thanh, kiểm tra của các đơn vị này để từ đó đưa ra những giải pháp hoàn thiện và có tính khả thi hơn.../.

Lan Anh