Lộ trình ngắn, khó khả thi

Vừa qua, TP Hà Nội đã tổ chức hội nghị phản biện dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố về tăng cường quản lý phương tiện giao thông vào năm 2030, trong đó có việc cấm xe máy tại các quận nội thành.

Trước đó, từ đầu tháng 6/2017, UBND Hà Nội bắt đầu lấy ý kiến vào dự thảo nghị quyết của HĐND TP về tăng cường quản lý phương tiện giao thông nhằm giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội, giai đoạn 2017-2020 tầm nhìn 2030.

Theo đó, thành phố sẽ dừng hoạt động xe máy trên địa bàn các quận nội thành vào năm 2030; tổ chức thống kê, phân loại theo khu vực (quận, huyện), niên hạn, chủng loại toàn bộ xe máy trên địa bàn thành phố; phân vùng hạn chế hoạt động của xe máy phù hợp với cơ sở hạ tầng và năng lực phục vụ của hệ thống vận tải hành khách công cộng.

Hà Nội sẽ cấm ôtô hoạt động theo giờ, theo ngày trên một số tuyến phố; thí điểm cấm đỗ theo ngày chẵn lẻ; ban hành quy định hoạt động của xe taxi ngoại tỉnh...

Trao đổi với vấn đề này, TS Lương Tiến Dũng, Phó trưởng khoa Quy hoạch, Trường ĐH Kiến trúc HN cho rằng đây là phương án khó khả thi đối với Hà Nội.

TS Dũng cho biết ông đánh giá bước đi của Hà Nội là tích cực, nghĩa là thành phố không chọn cách dễ mà chọn phương án khó, nhưng tốt cho cộng đồng. Tuy nhiên, cần lưu ý những bất cập trong quy hoạch đô thị, xây dựng, tổ chức khai thác, vận hành diễn ra trong nhiều thập niên vừa qua đã để lại rất nhiều thách thức, nếu muốn giải quyết thì Hà Nội sẽ phải có những giải pháp mạnh mẽ và toàn diện.

TS Lương Tiến Dũng phân tích: “Trách nhiệm của nhà quản lý là cung cấp các điều kiện cần và định hướng cho việc đáp ứng nhu cầu tham gia giao thông của người dân. Ví dụ, khi cần đi ôtô (dã ngoại, về quê, mua sắm cuối tuần…) thì người dân có thể sử dụng thuận tiện, nhưng với những chuyến đi vào nội thành trong ngày làm việc, họ sẽ sử dụng xe buýt vì đi ôtô rất tốn kém.

Người dân chỉ đi xe đạp khi có không gian an toàn, hoặc chỉ đi bộ khi có vỉa hè sạch sẽ thông thoáng và đặc biệt là phải liên thông, liên tục. Nếu muốn tăng tỷ lệ đi xe đạp, đi bộ thì chính quyền cần tìm cách cung cấp các điều kiện trên”.

“Tôi cho rằng phương án bỏ hoàn toàn xe máy trong vòng hơn 10 năm tới (từ 2030) của Hà Nội là rất khó khả thi. Chúng ta đang đứng trước những thách thức rất lớn, trong đó có sự bất cập cả về thể chế, hạ tầng, tư duy nhận thức, quy hoạch, tổ chức khai thác vận hành, gia tăng xe cá nhân... Theo tư duy thông thường, nếu người dân không đi xe máy thì cần một phương thức vận tải khác đáp ứng được nhu cầu đi lại”, TS Dũng nói.

Theo TS Dũng, ngay cả giải pháp chỉ “thuần túy” sử dụng phương tiện giao thông công cộng cũng khó khả thi nếu như cơ sở hạ tầng ở Hà Nội hiện nay không đồng bộ. Việc sử dụng xe buýt Thủ đô đang có xu hướng giảm.

Có nhiều nguyên nhân dẫn tới hiện tượng trên. Xe buýt hiện không nhanh hơn xe đạp, mặc dù giá vé xe buýt rẻ hơn chi phí đi xe máy, nhưng thời gian đi lại bằng xe buýt quá dài. “Với thực trạng trên, nếu không quyết tâm, chúng ta có thể rơi vào vòng luẩn quẩn”, TS Dũng nhận xét.

leftcenterrightdel

KTS Lương Tiến Dũng, Phó trưởng Khoa Quy hoạch, ĐH Kiến trúc HN 

 

Nên hài hòa giữa các phương tiện giao thông

TS Trịnh Thanh Bình, Viện trưởng Viện Quy hoạch và Quản lý GTVT cho rằng Hà Nội không nên “nóng vội” mà cần có quy hoạch cụ thể, kĩ lưỡng hơn, trong đó xét đến yếu tố hài hòa giữa các phương tiện giao thông.

“Một xã hội chỉ sử dụng xe đạp, xe máy hoặc đi bộ thì không thể coi là thịnh vượng vì tốc độ di chuyển, khả năng chuyên chở thấp. Một xã hội chỉ sử dụng ôtô cá nhân thì chắc chắc sẽ gặp rất nhiều vấn đề về ách tắc, ô nhiễm môi trường và tai nạn giao thông”, TS Bình đặt vấn đề.

TS Bình nêu giải pháp: “Trước mắt, có thể tập trung vào các giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng vận tải hành khách công cộng, cải thiện hạ tầng giao thông, nâng cao năng lực đáp ứng giao thông công cộng, lúc đó giải pháp quản lý phương tiện cá nhân mới hiệu quả

Tình trạng quá tải của xe buýt có thể giải quyết bằng việc áp dụng xe buýt hai tầng. Có rất nhiều nước đã dùng xe buýt hai tầng để vận chuyển hành khách như Anh, Đức, Ấn Độ, Singapore, Malaysia...”

“Phương tiện cá nhân, trong đó có xe máy, xe đạp vẫn phải sử dụng vì nó phù hợp với điều kiện kinh tế người dân, với giao thông đô thị, vấn đề là phải quy hoạch sao cho hài hòa giữa các phương tiện này”, TS Bình, nhận xét.

Lưu Thủy