Không có chứng chỉ, vẫn hành nghề ngoài xã hội

Mới đây, một số cơ quan báo chí, truyền hình đã phản ánh về trường hợp Bệnh viện Phụ sản Tiền Giang đã sử dụng người không đủ chuyên môn để gây tê cho sản phụ. Cụ thể, việc gây tê cho sản phụ được một điều dưỡng thực hiện. Vấn đề này đang được dư luận xã hội quan tâm vì liên quan tới sức khỏe, tính mạng của sản phụ.

Theo quy định tại Thông tư số 13/2012/TT-BYT ngày 20/8/2012 của Bộ Y tế về việc Hướng dẫn công tác gây mê hồi sức có quy định: Điều dưỡng viên gây mê - hồi sức chỉ thực hiện một số nhiệm vụ của bác sĩ gây mê - hồi sức khi ở khoa chưa có bác sĩ thực hiện công việc này. Trong khi đó, theo lịch trực của Bệnh viện, tên của điều dưỡng được đi kèm với tên của một bác sĩ chuyên môn gây tê. Như vậy, mặc dù có bác sĩ chuyên môn gây tê nhưng thực tế điều dưỡng lại là người thực hiện và bác sỹ là người ký giấy tờ để hợp thức hóa việc làm này.

Hơn nữa, theo nhận định của các chuyên gia y tế, bệnh nhân khi được gây tê, gây mê sẽ phải đối mặt với những tai biến, như: Suy hô hấp, tụt huyết áp, nhất là đối với phụ nữ mang thai, việc bố trí mạch máu xung quanh tủy sống có sự khác biệt tuần hoàn so với người bình thường. Mặt khác, chương trình đào tạo của bác sỹ và điều dưỡng là hoàn toàn khác nhau.

leftcenterrightdel
 Điều dưỡng gây tê cho sản phụ tại Bệnh viện Phụ sản Tiền Giang (ảnh intenet)

Có thể thấy, công tác KCB có vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng vì liên quan tới sức khỏe, tính mạng của con người nên càng không thể xem nhẹ, chủ quan. Tiếc rằng trên thực tế tình trạng y bác sĩ hành nghề mà không có giấy phép hành nghề và không đủ điều kiện để hành nghề vẫn diễn ra.

Ngày 13/3/2020, Thanh tra Bộ Y tế đã ban hành Kết luận thanh tra số 45/KL-TTrB về việc chấp hành quy định của pháp luật về KCB tại một số cơ sở KCB tư nhân trên địa bàn thành phố Hà Nội. Kết quả thanh tra cho thấy, qua kiểm tra hồ sơ quản lý nhân lực tại Bệnh viện Đa khoa Bảo Sơn 2, Thanh tra Bộ Y tế phát hiện 17 người chưa có Chứng chỉ hành nghề (CCHN) KCB. Cụ thể, trong 107 người làm công tác chuyên môn y tế thì 90 người có CCHN; còn lại 17 người chưa có CCHN, gồm: 06 điều dưỡng; 04 kỹ thuật viên; 05 nữ hộ sinh; 02 dược sỹ.

Đồng thời, kiểm tra thực tế 14 hồ sơ nhân sự, kết quả cho thấy 08 bác sỹ, 02 kỹ thuật viên, 01 điều dưỡng đã có CCHN và hồ sơ của những người này được Bệnh viện ký Hợp đồng lao động. Tuy nhiên, 01 hồ sơ bác sỹ, 02 kỹ thuật viên ký Hợp đồng lao động trước khi có CCHN.

Cũng tại Kết luận thanh tra số 72/KL-TTrB ngày 20/4/2020 về về việc chấp hành quy định của pháp luật về KCB tại một số cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tư nhân trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, Thanh tra Bộ Y tế đã chỉ rõ, Bệnh viện Thẩm mỹ Á Âu (quận 1), đã ký hợp đồng thực hành khám bệnh, chữa bệnh với 01 điều dưỡng và 02 kỹ thuật viên chưa có CCHN; Bệnh viện đa khoa tư nhân Mắt Sài Gòn ký hợp đồng thực hành KCB với 09 điều dưỡng chưa có CCHN. Còn tại Bệnh viện Thẩm mỹ Hàn Quốc JM, 04 điều dưỡng và 01 kỹ thuật viên chưa có CCHN vẫn được Bệnh viện ký hợp đồng thực hành KCB…

Kết quả trên cho thấy, nhiều cơ sở KCB vẫn chủ quan, coi thường công tác KCB khi sử dụng những nhân viên y tế chưa có CCHN thực hiện công việc khám bệnh, chữa bệnh cho bệnh nhân. Điều này không chỉ thể hiện sự coi thường các quy định của pháp luật mà còn có nguy cơ gây nguy hiểm, ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng của người bệnh. Ngoài ra, cũng cho thấy công tác quản lý nhà nước về hoạt động KCB ở không ít nơi còn chưa chặt chẽ.

Cần siết chặt quản lý, tăng cường thanh tra, kiểm tra

Theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2012, một trong những hành vi bị cấm là khám bệnh, chữa bệnh không có CCHN. Luật này cũng quy định, người hành nghề được hành nghề theo đúng phạm vi hoạt động chuyên môn ghi trong CCHN.

Đối với trường hợp điều dưỡng thực hiện gây tê tủy sống cho sản phụ tại Bệnh viện Phụ sản Tiền Giang trong khi vẫn có bác sĩ chuyên môn gây tê là chưa đúng quy định của Bộ Y tế. Cụ thể, Điều 12 Thông tư số 13/2012/TT-BYT ngày 20/8/2012 của Bộ Y tế Hướng dẫn công tác gây mê – hồi sức quy định rõ: “Điều dưỡng viên gây mê – hồi sức được thực hiện một số nhiệm vụ của bác sỹ gây mê – hồi sức nhưng phải đáp ứng đủ các điều kiện, phù hợp với khả năng chuyên môn, được sự chấp nhận và chịu trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên cơ sở đề nghị của trưởng khoa. Điều dưỡng viên gây mê – hồi sức chỉ thực hiện một số nhiệm vụ của bác sỹ gây mê – hồi sức khi ở khoa chưa có bác sỹ gây mê – hồi sức”.

Cùng với vi phạm của Bệnh viện Phụ sản nói trên, nhiều cơ sở KCB tư nhân trên địa bàn Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh ký hợp đồng thực hành khám bệnh, chữa bệnh với người chưa có CCHN theo kết luận thanh tra đã chỉ rõ vi phạm hành vi cấm trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

Mới đây, trả lời một kiến nghị liên quan tới công tác KCB và cấp phép CCHN, một Sở Y tế đã nêu rõ: "Luật Khám bệnh, chữa bệnh quy định: “Người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh là người đã được cấp chứng chỉ hành nghề và thực hiện khám bệnh, chữa bệnh. Đối tượng cấp chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, gồm: Bác sỹ, y sỹ; điều dưỡng viên; hộ sinh viên; kỹ thuật viên; lương y; người có bài thuốc gia truyền hoặc có phương pháp chữa bệnh gia truyền".

leftcenterrightdel
 Cần siết chặt công tác quản lý KCB và cấp chứng chỉ hành nghề (ảnh: Minh Nguyệt)

Trong khi đó, Điều 3 Nghị định 109/2016/NĐ-CP quy định: “Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là người có chứng chỉ hành nghề theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh, hành nghề cơ hữu tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, có phạm vi hoạt động chuyên môn phù hợp với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh mà mình phụ trách và chịu trách nhiệm trước pháp luật về toàn bộ hoạt động chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh”.

Việc bố trí, sắp xếp các vị trí chuyên môn tại cơ sở KCB là do người phụ trách chuyên môn kỹ thuật của cơ sở phân công dựa trên hướng dẫn tại Điều 11 Nghị định số 155/2018/NĐ-CP của Chính phủ cho phép và chịu trách nhiệm trước pháp luật về toàn bộ hoạt động chuyên môn của cơ sở KCB đó.

Mặc dù, pháp luật đã có những quy định rõ ràng về hoạt động KCB. Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn còn những bệnh viện hay cơ sở KCB chưa thực hiện đúng, chưa thực hiện nghiêm. Thậm chí, cố tình thực hiện điều cấm do nhiều nguyên nhân, lý do khác nhau.

Vì vậy, để hạn chế thấp nhất những rủi ro về KCB đối với người bệnh, cùng với việc tăng cường phổ biến các quy định về KCB, hướng dẫn các bệnh viện, cơ sở y tế thực hiện đúng, tốt hơn các quy định, điều kiện, quy chế chuyên môn; các cơ quan quản lý nhà nước cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh những quy định của pháp luật, tránh những lỗ hổng về mặt pháp lý để cơ sở KCB lợi dụng, thực hiện không đúng quy định. Cần rà soát, kiểm tra, nhất là đối với các cơ sở y tế tư nhân về phạm vi hoạt động chuyên môn và điều kiện hoạt động của đội ngũ y bác sĩ. Đặc biệt, tăng cường thanh tra, kiểm tra, siết chặt quản lý về công tác KCB để kịp thời phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này./.

Minh Nguyệt