(GMT+7)
Chính trị
Sửa Hiến pháp 1992: cần đổi mới sự phân công quyền lực giữa các cơ quan Nhà nước
6:47' 18/4/2012

(ThanhtraVietnam) – Ngày 17/4, Bộ Tư pháp đã tổ chức buổi Họp báo về kết quả tổng kết thi hành Hiến pháp 1992. Nhận thấy một số tồn tại, bất cập trong các quy định của Hiến pháp 1992 từ việc tổng hợp kết quả đánh giá từ các bộ, ngành, địa phương, Bộ tư pháp đề xuất nội dung sửa đổi Hiến pháp 1992 chỉ nên tập trung ở các chế định cơ bản, điều chỉnh các vấn đề có tính nguyên tắc về tổ chức quyền lực Nhà nước, quy định chức năng cơ bản của cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp của hệ thống cơ quan Nhà nước và mối quan hệ giữa các cơ quan trong bộ máy Nhà nước, đồng thời hiến định các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.


Về vấn đề phân công quyền lực Nhà nước, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Lê Hồng Sơn cho biết, Hiến pháp là văn bản mang tính chính trị pháp lý quan trọng của đất nước, trước hết là tổ chức quyền lực Nhà nước. Trong lần sửa đổi năm 2011, Hiến pháp 1992 ghi nhận nguyên tắc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa quy định tại Điều 2; tuy nhiên, nguyên tắc này lại chưa được thực hiện đầy đủ và nhất quán trong các chương, điều của Hiến pháp. Hiến pháp chưa xác định rõ cơ quan nào là cơ quan thực hiện quyền hành pháp, cơ quan nào là cơ quan thực hiện quyền tư pháp; do đó các quy định về vị trí, chức năng và mối quan hệ của các cơ quan trong bộ máy Nhà nước cũng chưa thực sự rõ ràng, minh bạch.

Quá trình tổng kết Hiến pháp 1992 của Chính phủ cho thấy hạn chế, bất cập nêu trên của Hiến pháp gây vướng mắc, cản trở việc thực hiện đúng vị trí, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong bộ máy Nhà nước. Do vậy việc sửa đổi Hiến pháp lần này cần tập trung vào nội dung trọng tâm là đổi mới tổ chức bộ máy Nhà nước; kế thừa những nhân tố hợp lý trong tổ chức quyền lực, phân công quyền lực của Hiến pháp 1992; đổi mới sự phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan Nhà nước thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp.


Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên, Hiến pháp 1992 đã ghi nhận và bảo đảm các quyền và nghĩa vụ của công dân. Tuy nhiên, cách thể hiện quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân tại nhiều quy định của Hiến pháp 1992 còn chưa khoa học, chưa thể hiện đúng đắn mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân. Hiến pháp cũng chưa phân biệt rõ quyền công dân và quyền con người. Việc quy định nhiều quyền công dân được thực hiện “theo quy định pháp luật” đã gây khó khăn cho viêc giải thích, xây dựng và thực thi các biện pháp đảm bảo quyền công dân; mặt khác cũng khó làm rõ trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước, tổ chức, đơn vị, cá nhân trong việc tôn trọng và đảm bảo các quyền công dân. Đây cũng là vấn đề quan trọng cần có sự nghiên cứu để sửa đổi, bổ sung Hiến pháp nhằm bảo đảm hơn nữa việc thực thi các quyền con người, quyền cơ bản của công dân. Theo đó, cần làm rõ, phân biệt quyền con người và quyền công dân; quyền công dân chỉ nên bị hạn chế bởi luật do Quốc hội ban hành; Hiến pháp chỉ nên quy định những quyền cơ bản của công dân, của con người.

Đánh giá về hoạt động của HĐND và UBND, Thứ trưởng Lê Hồng Sơn cho biết, thực hiện quy định của Hiến pháp và các văn bản pháp luật có liên quan đến tổ chức và hoạt động của HĐND, UBND đã dần đi vào ổn định, từng bước nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong hoạt động, về cơ bản đáp ứng được các yêu cầu quản lý, phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương. Tuy nhiên, qua quá trình thực hiện Hiến pháp 1992 cho thấy một số bất cập như: vị trí của HĐND, UBND chưa được xác định rõ, dẫn đến khó khăn cho Chính phủ trong việc chỉ đạo, đôn đốc HĐND tổ chức thực thi chính sách, pháp luật; phạm vi hướng dẫn, kiểm tra của Chính phủ đối với hoạt động của HĐND còn hạn hẹp; thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ đối với chính quyền địa phương trong việc phê chuẩn các chức danh bầu cử còn mang tính hình thức và thiếu hướng dẫn thực hiện; còn thiếu cơ chế kiểm soát của Chính phủ đối với hoạt động của chính quyền các cấp.

Ngoài ra, Hiến pháp còn quy định trùng lắp về nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND, UBND với mô hình tổ chức dập khuôn ở tất cả các cấp là chưa hợp lý. Do chưa có quy định về cơ chế phân cấp, phân quyền giữa trung ương và địa phương; chưa có sự phân biệt về mô hình tổ chức chính quyền địa phương ở đô thị và nông thôn nên vai trò tự chủ của chính quyền địa phương chưa được phát huy.

Do vậy để phát huy vai trò tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương, Hiến pháp 1992 cần quy định rõ chính quyền địa phương vừa tổ chức thực hiện văn bản của cơ quan Nhà nước cấp trên, vừa thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong phạm vi những lĩnh vực được phân cấp/phân quyền. Hiến pháp cũng cần được sửa đổi theo hướng phân biệt mô hình chính quyền đô thị, chính quyền nông thôn.

Trên cơ sở kết quả tổng kết việc thực thi Hiến pháp 1992 này, Thư trưởng Hoàng Thế Liên cho biết, thời gian tới Ban chỉ đạo sẽ tiếp tục yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu, làm sâu sắc thêm về cơ sở lý luận và thực tiễn cho các kiến nghị, đề xuất sửa đổi Hiến pháp, mà trọng tâm là những kiến nghị, đề xuất liên quan đến chế định Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; cơ chế kiểm soát quyền lực Nhà nước; vấn đề sở hữu đất đai và thành phần kinh tế; quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân./.

Quang Vững

Gửi bài này Gửi bài này In bài này In bài này
Ý KIẾN BẠN ĐỌC VỀ BÀI VIẾT NÀY
   
 
 
Các bài mới
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tiếp cựu Thủ tướng Nhật Bản Hatoyama   (21/4/2012)  
Việt Nam – Venezuela ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác   (21/4/2012)  
Tiếp tục ưu tiên kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô   (20/4/2012)  
Tăng cường quan hệ hợp tác Quốc hội Việt – Lào   (20/4/2012)  
Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Việt Nam DCCH và Đoàn đại biểu Chính phủ Cách mạng lâm thời CHMNVN đón nhận Danh hiệu Anh hùng LLVTND   (20/4/2012)  
Khẳng định vai trò VN trong hợp tác Mekong-Nhật Bản   (20/4/2012)  
Đề án tổng thể tái cơ cấu nền kinh tế còn thiếu giải pháp mang tính xã hội   (19/4/2012)  
Ban Biên tập sửa đổi Hiến pháp 1992 họp phiên thứ tư   (19/4/2012)  
UBND TP Hà Nội đề xuất: sớm xây dựng Luật Hộ tịch   (19/4/2012)  
Thay đổi diện mạo nông thôn nhờ chính sách đầu tư hợp lý   (18/4/2012)  
Các bài đã đăng
Sửa đổi và bổ sung một số điều của Luật Điện lực   (18/4/2012)
Đảng bộ Thanh tra Chính phủ tổ chức quán triệt, triển khai Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4   (17/4/2012)
Thủ tướng hội kiến với Chủ tịch Quốc hội Bulgaria   (17/4/2012)
UBTVQH thảo luận Luật Giám định tư pháp   (16/4/2012)
Chủ tịch nước thăm và làm việc tại tỉnh Điện Biên   (16/4/2012)
Bước phát triển mới trong quan hệ Việt Nam-Cuba   (15/4/2012)
Chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật trong tuần   (15/4/2012)
Quân đội Việt-Trung thúc đẩy quan hệ song phương   (14/4/2012)
Cần điều chỉnh các mức trợ cấp đối với người có công với cách mạng   (13/4/2012)
Tuyên bố chung lãnh đạo hai nuớc Việt Nam-Cuba   (13/4/2012)
Xem theo ngày tháng / / Xem tiếp
Tiêu điểm
Tăng cường đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy, mại dâm
LL Công an - Quân đội: Đảm bảo vững chắc an ninh quốc gia, giữ gìn TTATXH
Cần tập trung thanh tra những lĩnh vực quản lý nhà nước còn yếu kém
Bộ TN&MT tiếp tục phối hợp chặt chẽ hơn nữa trong quản lý nhà nước về TN và MT
Mít tinh trọng thể Kỷ niệm 35 năm Ngày Chiến thắng chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam
Ông Lê Sỹ Bảy được bổ nhiệm giữ chức Vụ trưởng Vụ I, Thanh tra Chính phủ
Thông điệp 2014 của Thủ tướng: Động lực từ đổi mới thể chế và quyền làm chủ của nhân dân
Bộ Công an Việt Nam – Bộ An ninh Lào: đẩy mạnh hợp tác toàn diện, đi vào chiều sâu
“Đồng chí Nguyễn Chí Thanh với cách mạng Việt Nam và quê hương Thừa Thiên-Huế”
Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các TB, chỉ thị của Chính phủ, của ngành trong chỉ đạo giải quyết KNTC
Tập trung cao độ giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng và tránh phát sinh tồn đọng
Năm 2013 hoạt động quốc tế đã góp phần tích cực vào sự phát triển của Quốc hội
Phối hợp công tác thông tin, tuyên truyền giữa Thanh tra Chính Phủ và Đài THVN
Luật Tổ chức Quốc hội 2001 đã phát huy vai trò quan trọng trong hoạt động của Quốc hội
Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Đức Hạnh làm việc tại Lai Châu
Ưu tiên sửa những Luật có nội dung không còn phù hợp với Hiến pháp
UBTVQH thông qua Chương trình công tác năm 2014
Cần sớm luật hóa những nội dung của Hiến pháp
Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh làm việc với UBND tỉnh Vĩnh Long
Việt Nam – Hàn Quốc: Nâng cao hiệu quả hợp tác toàn diện trên các lĩnh vực
Công tác chuẩn bị Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIII