Lạm phát dự báo tăng nhưng vẫn khá ổn định

ADB cho rằng, tiêu dùng cá nhân tăng dựa trên nền tảng thu nhập tăng và lạm phát ổn định. Triển vọng đầu tư cá nhân cũng có nhiều khả quan. Đầu tư tư nhân dự báo sẽ nhận ảnh hưởng tích cực từ việc xếp hạng của Việt Nam cải thiện 14 vị trí trong nghiên cứu Môi trường Kinh doanh của Ngân hàng Thế giới năm 2018. Số doanh nghiệp thành lập mới đạt mức kỷ lục là 126.859 trong năm 2017, tăng 15,2% so với 2016. Chỉ tiêu của chính phủ là có thêm 135.000 doanh nghiệp được thành lập trong năm 2018.

Mặt khác, ngành công nghiệp sẽ duy trì được đà tăng trưởng mạnh nhờ hoạt động FDI vững chắc. Khu vực đồng Euro và đôla Mỹ tiếp tục mạnh lên sẽ thúc đẩy hoạt động sản xuất công nghiệp trong 2 năm tới. Ngành xây dựng dự báo sẽ tăng trưởng trong năm 2018 và 2019, nhờ mức cam kết và giải ngân FDI đều đạt kỷ lục trong năm 2017.

Cùng với đó, khu vực dịch vụ dự báo sẽ duy trì tăng trưởng trong năm 2018 và 2019, số lượt khách du lịch quốc tế dự báo tăng 15-20% trong năm 2018 và vay vốn ngân hàng tăng 17-18%. Nông nghiệp cũng được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng trong 2 năm tới, năm 2018 về cơ bản sẽ đạt chỉ tiêu Chính phủ đề ra là 2,8-3,0%.

Lạm phát dự báo sẽ tăng nhưng vẫn khá ổn định, trung bình 3,7% trong năm nay và tăng lên 4,0% trong năm 2019, vì nhu cầu nội địa mạnh và tín dụng ngân hàng cao phần nào được bù đắp bởi giá cả lương thực trong nước và chi phí vận tải ổn định, giá cả điều hành trong lĩnh vực giáo dục, y tế, điện nước tăng ít hơn.

leftcenterrightdel
 Ảnh minh họa, nguồn internet

Cũng theo dự báo của ADB, thặng dư cán cân vãng lai dự báo sẽ giảm xuống còn 2,5% GDP trong năm nay, và 2,0% trong năm 2019. Xuất khẩu hàng hoá dự báo sẽ tăng 15%-20% trong hai năm 2018 và 2019. Kiều hối có khả năng sẽ vẫn duy trì tốt nhờ triển vọng toàn cầu đã cải thiện và tỉ giá ổn định. Các dòng vốn FDI và vốn đầu tư gián tiếp sẽ cải thiện cán cân tài khoản vốn và tiếp tục củng cố cán cân thanh toán quốc tế.

Về phương diện chính sách tài khoá, Chính phủ đặt mục tiêu thâm hụt tài khoá trong năm 2018 ở mức 3,7% GDP. Theo đó, Chính phủ tìm và áp dụng các biện pháp khuyến khích đầu tư vốn để thúc đẩy tăng trưởng đồng thời với củng cố tài khoá để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Ngoài ra, lượng nợ xấu chưa được xử lý và các ngân hàng thiếu vốn là nguồn rủi ro nội tại đối với triển vọng kinh tế của Việt Nam, cũng như khả năng tăng trưởng tín dụng nhanh bất ngờ.

Cải thiện giáo dục, nâng cao chất lượng lao động

Việt Nam có lực lượng lao động dồi dào và mức tiền lương tương đối thấp. Đây là một trong những điều kiện thuận lợi giúp thu hút nguồn vốn FDI lớn, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất hàng xuất khẩu cần nhiều lao động.

Tuy nhiên, ADB cho rằng, sự thiếu hụt kỹ năng lao động như một rào cản đối với việc thu hút FDI nói riêng và hoạt động kinh doanh nói chung. Trong Báo cáo Cạnh tranh Toàn cầu 2017-2018, Diễn đàn Kinh tế thế giới đã nêu “lực lượng lao động chưa được đào tạo đầy đủ” là hạn chế lớn thứ hai trong môi trường kinh doanh của Việt Nam. Kết quả khảo sát lao động của Ngân hàng Thế giới cho thấy, để tìm được ứng cử viên cho các vị trí việc làm đòi hỏi tay nghề cao là một thách thức lớn cho hầu hết các doanh nghiệp. Khoảng 70%-80% ứng viên cho các vị trí quản lý và kỹ thuật không đáp ứng yêu cầu.

Dựa trên cơ sở này, ADB khuyến nghị, để thu hẹp sự thiếu hụt kỹ năng lao động, Việt Nam cần ưu tiên cho 3 nhóm sáng kiến nhằm tăng cường hiệu quả các trường đại học và hệ thống trường dạy nghề, gồm: Mở rộng tiếp cận, cải thiện chất lượng, và tinh giản quản trị.

Trong đó, việc mở rộng tiếp cận là yếu tố then chốt. Mặc dù, đã được tăng cường đầu tư, song năng lực đào tạo hiện tại của các trường, trung tâm dạy nghề không đủ để đáp ứng nhu cầu của lực lượng lao động. Hiện tại, chỉ có 20% người lao động trên cả nước có bằng đại học hoặc được đào tạo nghề bài bản.

Tuy kết quả học tập một số môn của học sinh trung học Việt Nam có khá hơn so với học sinh các nước khác ở Đông Nam Á, song Việt Nam cần có những cải thiện để xây dựng cho sinh viên đại học năng lực tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và kỹ năng quản lý con người trong hoàn cảnh thực tế.

Thực tế cho thấy, trong những năm gần đây việc cải cách giáo dục đã đạt một số tiến bộ, nhưng các trường đại học công lập và một số trường đào tạo nghề vẫn còn bị hạn chế bởi thiếu sự tự chủ và chương trình lạc hậu chậm đổi mới, trong khi đó các trường đại học tư thục lại bị hạn chế chỉ tiêu tuyển sinh.

Đồng thời, phải tinh giản hệ thống và công tác quản trị trường đại học và trường đào tạo nghề./.

Hoàng Minh