Hàng loạt hợp đồng chuyển nhượng đất giữa đại gia Võ Thị Hương (địa chỉ tại 50A, Hà Ra, TP.Nha Trang) với nhiều hộ dân trên địa bàn thị xã Ninh Hòa đã được chuyển nhượng có giá trị siêu rẻ. Đặc biệt, những khu đất này vừa được các hộ dân đó chuyển đổi mục đích từ đất trồng lúa nước sang đất thổ cư, với nội dung đơn xin chuyển mục đích đất lúa sang đất ở là “chia tài sản cho con, cháu; xây dựng nhà ở…”. Thực tế, sau khi được chuyển, các hộ dân này không sử dụng đúng mục đích như đã nêu trong đơn.

leftcenterrightdel
Những lô đất lúa được san lấp chuyển đổi sang đất nhà ở


Nhiều hợp đồng sang nhượng có giá trị thấp bất ngờ?

Từ đầu năm 2021, thị trường nhà đất tại TX. Ninh Hoà sôi động, nhiều người dân đua nhau xin chuyển đổi mục đích từ đất lúa sang đất ở và rao bán. Theo đó, giá đất thổ cư rao bán trên thị trường tại phường Ninh Hiệp, thị xã Ninh Hoà, tỉnh Khánh Hoà khoảng từ 5triệu - 40 triệu/m2 tuỳ vị trí. Những vị trí có giá trị cao như dọc đường Nguyễn Thị Ngọc Oanh, đường 2 tháng 4, dọc quốc lộ 1A…. 
Tuy nhiên, những lô đất thổ cư này đã được nữ đại gia Võ Thị Hương “thâu tóm” chỉ với giá từ 80.000 đồng đến 400.000 đồng/m2. Giá trị đất được thu mua còn thấp hơn rất nhiều so với việc chuyển mục đích lô đất này theo biểu giá thuế đất.
Điển hình, bà Lê Thị A chuyển mục đích gần 1 tỷ đồng cho hơn 1.500m2. Sau đó cắt 713m2 bán cho bà Hương chỉ với giá 200 triệu đồng (chỉ 280.000 đồng/m2). Tuy nhiên, nếu tính tiền thuế chuyển mục đích từ đất lúa sang đất ở, 713m2 này phải đóng hơn 400 triệu đồng. Nhưng giá tiền trong hợp đồng giữa bà Hương và bà A chỉ 200 triệu đồng. Chênh lệch giữa tiền hợp đồng mua bán thấp hơn tiền thuế chuyển mục đích đất là hơn 1,5 lần.
Hay tại thửa 345, tờ bản đồ 26, phường Ninh Hiệp, có diện tích 663m2, bà Hương mua của bà Thắm chỉ 200 triệu (chỉ 300.000 đồng/m2). Trong khi giá tiền chuyển mục đích từ đất lúa sang thổ cư tại thửa đất này là gần 500 triệu. Chênh lệch giữa tiền hợp đồng mua bán thấp hơn tiền thuế chuyển mục đích đất là gần 2,5 lần.
Cũng giữa bà Hương và bà Thắm, tại thửa 6, tờ bản đồ 26, tại phường Ninh Hiệp, có diện tích 1.088m2, hợp đồng mua bán khu đất này chỉ 270 triệu (chỉ gần 250.000 đồng/m2). Trong khi đó, giá tiền thuế chuyển đổi mục đích từ đất lúa sang thổ cư bà Thắm phải đóng là 1,2 tỷ đồng. Chênh lệch giữa tiền hợp đồng mua bán thấp hơn tiền thuế chuyển mục đích đất là gần 5 lần.
Tương tự, tại thửa 449, tờ bản đồ 20, Ninh Hiệp, có diện tích 2.500m2, hợp đồng mua bán giữa bà Hương và ông Trần Ngọc Trung là 200 triệu (chỉ 80.000 đồng/m2). Tiền thuế ông Trung phải đóng để chuyển mục đích từ đất lúa sang thổ cư là gần 900 triệu. Chênh lệch giữa tiền hợp đồng mua bán thấp hơn tiền thuế chuyển mục đích đất là gần 4,5 lần.
leftcenterrightdel
Các kênh nước dần được san lấp để làm đường 

Có dấu hiệu phạm tội trốn thuế, cơ quan chức năng cần vào cuộc?
Vừa qua, Cục Thuế Hà Nội cũng đã có thư ngỏ khuyến nghị người dân chấp hành đầy đủ quy định khi chuyển nhượng bất động sản. Cục Thuế cho rằng, thời gian qua có những trường hợp khai không đúng giá mua bán bất động sản, trong đó có cả các trường hợp do tư vấn trái pháp luật. Hậu quả có thể ảnh hưởng lâu dài tới cả bên mua/bán và các bên liên quan. 
“Việc kê khai giá chuyển nhượng BĐS trên hợp đồng, tờ khai thuế nhằm giảm số thuế phải nộp là hành vi trái pháp luật, tiềm ẩn rủi ro pháp lý trong quá trình sử dụng tài sản, như khiếu nại, tố cáo, đền bù… Việc khai sai giá trị tài sản để nhằm giảm tiền thuế phải nộp có thể gây nên những phiền hà, thiệt hại nếu cơ quan thuế, cơ quan bảo vệ pháp luật xác minh khi nghi ngờ có sự gian dối nhằm trốn thuế” - Cục Thuế Hà Nội khuyến cáo. 
Liên quan đến vụ việc trên, trả lời báo chí, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Thuế khu vực Bắc Khánh Hòa ông Trần Văn Hòa cho biết, đã tiếp nhận thông tin và đã chỉ đạo các Đội chức năng thuộc Chi cục Thuế kiểm tra, rà soát.
Theo ông Hòa, việc tính thuế nói chung, Chi cục thuế căn cứ vào hồ sơ do Chi nhánh Văn phòng ĐKĐĐ thị xã Ninh Hòa chuyển sang. Việc kiểm tra về tính chính xác đối với vị trí đất, tuyến đường… trách nhiệm thuộc về Chi nhánh Văn phòng ĐKĐĐ. Trách nhiệm của Chi cục Thuế là căn cứ thông tin của Chi nhánh Văn phòng ĐKĐĐ và những quy định của ngành Thuế có liên quan để tính giá chuyển mục đích sử dụng đất.
Đối với những thông tin nghi vấn trốn thuế của trường hợp bà Võ Thị Hương mà Chi cục Thuế đã tiếp nhận, ông Hòa cũng đã chỉ đạo rà soát, kiểm tra và sẽ có thông tin phản hồi tới báo chí trong thời gian sớm nhất.
Theo ông Hòa, những thông tin mà Chi cục đã tiếp cận được thì đây được coi là có dấu hiệu trốn thuế cần được làm rõ. Sau khi thanh, kiểm tra và xác định rõ dấu hiệu trốn thuế, chúng tôi sẽ căn cứ vào mức độ để xử lý hành chính hoặc chuyển hồ sơ sang Công an để đề nghị điều tra, truy tố trách nhiệm hình sự. Ông Hòa cho biết, sau khi kiểm tra mà xác định việc trốn thuế vượt ngoài phạm vi đơn vị quản lý thì Chi cục sẽ có văn bản báo cáo lên Cục Thuế tỉnh Khánh Hòa để đề nghị thanh, kiểm tra ở các địa phương khác trên địa bàn tỉnh.

Về mặt nguyên tắc, theo quy định của pháp luật, khi giao dịch dân sự, các bên có quyền thỏa thuận về giá. Tuy nhiên, trong thời gian qua, có không ít trường hợp, nhất là trong các hoạt động chuyển nhượng bất động sản, các bên giao dịch thường ghi giá trị chuyển nhượng, số tiền chuyển nhượng thấp hơn nhiều so với giá trị thật của tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ đóng thuế với Nhà nước. 

Cũng theo quy định của pháp luật, mặc dù cho phép các bên khi giao dịch có quyền thỏa thuận về giá trị chuyển nhượng, giá trị mua bán. Tuy nhiên, nếu trong trường hợp tiếp nhận và xử lý hồ sơ chuyển nhượng bất động sản từ cơ quan tiếp nhận hồ sơ hoặc từ người nộp thuế, bộ phận xử lý hồ sơ phải xác định nghĩa vụ tài chính và thực hiện việc kiểm tra lịch sử giao dịch của bất động sản chuyển nhượng. Trường hợp thông tin về đất và tài sản gắn liền trên đất cùng một bất động sản giữa các lần không giống nhau thì đề nghị gửi công văn yêu cầu Văn phòng Đăng ký đất đai xác định lại hoặc bổ sung thông tin.

Trong trường hợp, cơ quan thuế xác định người nộp thuế có dấu hiệu vi phạm pháp luật có nghĩa là kê khai giá chuyển nhượng, giá mua bán thấp hơn so với giá thị trường không đúng với thực tế mà các bên giao dịch thì cơ quan thuế có nghĩa vụ thu thập đầy đủ hồ sơ chứng cứ cụ thể và chuyển hồ sơ cho các cơ quan chức năng để điều tra theo qui định của pháp luật.
Trong trường hợp này, nghĩa vụ xác định người nhận chuyển nhượng, người chuyển nhượng các bất động sản nói trên có hạ thấp giá trị để trốn thuế hay không là trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền, cụ thể ở đây là cơ quan Thuế. Cơ quan Thuế có nghĩa vụ đấu tranh làm rõ và nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế thì chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để điều tra, xem xét, xử lý hành vi trốn thuế, truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi trốn thuế theo Điều 200 của Bộ Luật hình sự năm 2015.

Thiên Ân