Theo thống kê tổng hợp các vụ việc được phản ánh qua báo chí mà Bộ Y tế đã xác minh cho thấy, số vụ mất trật tự trong bệnh viện và bạo hành nhân viên y tế khi đang thực hiện nhiệm vụ trong năm 2017 nhiều hơn so với tất cả các năm trước đây. Cụ thể, năm 2017 có 13 vụ, nhiều hơn so với tổng số 12 vụ xảy ra trong cả 3 năm 2014, 2015, 2016; và so với tổng số 10 vụ trong cả 3 năm 2011, 2012, 2013.

Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho rằng, nguyên nhân của tình trang trên là do Hiến pháp đã quy định cần phải bảo vệ nhân viên y tế về tính mạng, tài sản; Luật Khám bệnh, chữa bệnh có quy định về bảo vệ danh dự, tính mạng, tài sản của nhân viên y tế… Tuy nhiên, pháp luật hiện hành chưa đủ mạnh và chưa có quy định bảo vệ trực tiếp quyền lợi của nhân viên y tế ở nơi xảy ra các sự việc và nhận thức của người nhà người bệnh khi thực hiện nghĩa vụ trong khám, chữa bệnh chưa thực sự đầy đủ; chưa có quy định cụ thể các chế tài mà lực lượng bảo vệ được áp dụng, giải quyết các xung đột xảy ra, mức độ xử lý đối với các hành vi vi phạm pháp luật của đương sự cũng chưa đủ sức răn đe.

Mặt khác, bệnh viện là môi trường nhạy cảm, có tác động lớn đến dư luận xã hội; sự manh động của một số đối tượng và sự xuống cấp trong đạo đức xã hội của một số nhóm đối tượng đã dẫn tới những hành vi tiêu cực với người cán bộ, nhân viên y tế.

leftcenterrightdel
 Tọa đàm "Bạo hành trong bệnh viện, vấn nạn và giải pháp" được Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam tổ chức ngày 8/6 tại trường Đại học Y Hà Nội (ảnh: Minh Nguyệt)

Công tác chăm sóc, khám chữa bệnh có tính rủi ro cao, nhất là các sự cố y khoa “luôn thường trực” xảy ra mọi nơi, mọi lúc, mọi tình huống, trên mọi thiết bị, trong mọi quy trình… Nhiều bệnh viện luôn trong tình trạng quá tải, như khám, điều trị, cơ sở vật chất chưa đáp ứng được trước tình hình phát triển ngày càng cao của xã hội, dẫn đến một số trường hợp bệnh nhân bức xúc và xảy ra xung đột không đáng có đối với nhân viên y tế và bác sĩ. Cấu trúc, hạ tầng an ninh bệnh viện chưa bảo đảm để bảo vệ người thầy thuốc khi cấp cứu, khám chữa bệnh.

Bên cạnh đó, sự tham gia của các cấp chính quyền địa phương trong bảo đảm an ninh trật tự địa bàn một số nơi còn hạn chế, chưa được quan tâm đúng mức; các bệnh viện, chính quyền địa phương chưa chủ động phối hợp chặt chẽ với các lực lượng Công an tỉnh, thành phố, như: Phòng PA83, PC64, cảnh sát phòng cháy chữa cháy, cảnh sát 113, công an quận, huyện, xã, phường sở tại để thực hiện tốt các phương án phòng, chống tình trạng mất an ninh bệnh viện, các đối tượng lang thang, cò mồi, lừa đảo trong bệnh viện. Đồng thời, do hạn chế kinh phí nên tại nhiều bệnh viện việc vào ra phòng cấp cứu còn khá dễ dàng.

Tuy nhiên, không thể không kể đến tình trạng thiếu chuyên nghiệp của một số thầy thuốc trong một số vấn đề phong cách giao tiếp, ứng xử với bệnh nhân và người nhà bệnh nhận; y đức của một số nhân viên y tế làm ảnh hưởng đến hình ảnh người thầy thuốc. Nhân viên bảo vệ bệnh viện không chuyên nghiệp, không đủ năng lực để chống lại đối tượng gây mất an ninh, thậm chí có trường hợp tại Bệnh viện đa khoa thành phố Cần Thơ, nhân viên bảo vệ cũng bỏ chạy khi đối tượng tấn công thầy thuốc (năm 2016).

Trước tình trạng trên, ngành Y tế đã tăng cường đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh, đổi mới tác phong, thái độ phục vụ hướng tới sự hài lòng của người bệnh kết hợp triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm giảm quá tải bệnh viện. Phối hợp tổ chức các hội thảo tăng cường công tác truyền thông để đẩy mạnh sự phối hợp liên ngành của chính quyền, cơ quan công an, dân phòng và các ban ngành khác… Tuy nhiên, tiến triển từ cả hai phía trong và ngoài ngành Y tế vẫn chưa thực sự tích cực để đảm bảo phòng ngừa tốt tình trạng bạo hành trong bệnh viện.

Do đó, trong thời gian tới các bệnh viện phải bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị như rà soát và củng cố toàn bộ khuôn viên, tường rào bệnh viện; kiểm tra các lối ra, vào của bệnh viện; rà soát và lắp đặt các camera an ninh và hệ thống báo động khẩn cấp; trang bị khóa từ cho khoa cấp cứu, ưu tiên các khoa có nguy cơ mất an ninh cao và các khoa, phòng khác.

Đồng thời, bảo đảm về nhân lực, các bệnh viện cần phân công đủ nhân viên bảo vệ trực thường xuyên 24/24 và đào tạo cấp tốc nghiệp vụ bảo vệ và phản ứng nhanh cho lực lượng bảo vệ bệnh viện; phối hợp với cơ quan công an trên địa bàn để xây dựng kế hoạch triển khai các quy chế phối hợp bảo đảm an ninh bệnh viện theo hướng dẫn và chỉ đạo của Bộ Y tế, Bộ Công an; hướng dẫn thầy thuốc, nhân viên y tế các cách thức nhận dạng và phòng ngừa các tình huống bạo hành có thể xảy ra và có những khuyến cáo dành cho nhân viên y tế để họ có thể tự vệ, tránh được những tổn thất về sức khỏe, tinh thần…/.

Hoàng Minh