leftcenterrightdel

Móng Cái có vị trí đặc biệt quan trọng, là điểm giao thoa, là “Bàn đạp” để phát triển kinh tế trong 2 hành lang và một vành đai kinh tế được hai nhà nước xác định 

Là địa bàn có vị trí quan trọng trong chiến lược biển Việt Nam, cũng như trong trục kinh tế trọng điểm Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, hiện nay Móng Cái đã trở thành một trong hai trung tâm kinh tế lớn của tỉnh Quảng Ninh, Cửa khẩu Móng Cái được xác định là cửa khẩu biên giới trên bộ quan trọng bậc nhất của Việt Nam và là cửa ngõ trọng trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế giữa các nước trong khu vực, nhất là trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Trung Quốc. Móng Cái có vị trí đặc biệt quan trọng, là điểm giao thoa, là “Bàn đạp” để phát triển kinh tế trong 2 hành lang và một vành đai kinh tế được hai nhà nước xác định.

Nền kinh tế có bước tăng trưởng đột phá

Trước năm 1989, huyện Hải Ninh (nay là TP Móng Cái) là một huyện biên giới thuần nông, nền kinh tế nghèo, lạc hậu, chậm phát triển, nông nghiệp chiếm trên 90%; Đến tháng 2/1989, được thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị về mở cửa biên giới, bình thường hoá quan hệ Việt Nam - Trung Quốc, với đường lối mở cửa nên cơ cấu kinh tế Móng Cái bước đầu có hướng chuyển dịch tích cực, đặc biệt từ năm 1996, Móng Cái được thực hiện thí điểm một số chính sách đối với khu vực cửa khẩu (theo Quyết định 675/TTg ngày 18/9/1996 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định 103/1998/QĐ-TTg ngày 04/6/1998 bổ sung Quyết định 675/TTg của Thủ tướng Chính phủ) và năm 2001 được cụ thể hoá và áp dụng trong cả nước các cơ chế chính sách cho khu kinh tế cửa khẩu theo Quyết định số 53/2001/QĐ-TTg.

leftcenterrightdel
Cửa khẩu quốc tế Móng Cái 

Theo đó, kinh tế Móng Cái có bước tăng trưởng đột phá, cơ cấu kinh tế chuyển dịch nhanh theo hướng hiện đại, đó là Dịch vụ - CN,TTCN - Nông nghiệp... Móng Cái trở thành một trong hai trung tâm kinh tế, thương mại, du lịch và dịch vụ lớn của tỉnh Quảng Ninh.

Xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Móng Cái: Giai đoạn 1996 –2006 tốc độ tăng bình quân 24,5%/năm,giai đoạn 2006-2011tăng bình quân 26,25%/năm; Tổng kim ngạch chiếm 95,7% tổng kim ngạch XNK qua các cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh và chiếm trên 40% tổng kim ngạch hàng hóa XNK qua cửa khẩu các tỉnh biên giới phía Bắc. Thu thuế XNK chiếm 85,3% tổng thu qua các cửa khẩu biên giới của tỉnh Quảng Ninh và chiếm 28,5% tổng thu XNK qua cửa khẩu các tỉnh biên giới phía Bắc. Giá trị hàng hóa XNK qua cửa khẩu Móng Cái năm 2011 tăng hơn 20 lần so với năm 1996. Từ năm 2011 đến nay, tổng giá trị hàng hoá XNK qua cửa khẩu Móng Cái đạt 14.160 triệu USD, tăng bình quân đạt 7,2%/năm, giai đoạn 2011-2013 thu thuế XNK đạt 1.792,6 tỷ đồng.

Tổng mức lưu chuyển hàng hoá giai đoạn 2006 - 2011 tăng bình quân 23,55%/năm; giai 2011-2014 đạt 26.493 tỷ đồng, tăng bình quân 4,4%/năm; Hiện nay trên địa bàn có 04 trung tâm thương mại, 14 chợ với trên 4.725 điểm kinh doanh, tổng vốn đầu tư đạt gần 1000 tỷ đồng.

Với các cơ chế, chính sách thuận lợi về xuất nhập cảnh, hoạt động du lịch bắt đầu phát triển mạnh từ năm 2000: Giai đoạn 2001-2005, số lượng khách xuất nhập cảnh qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái đạt 10.276.003 lượt người, tổng doanh thu đạt 1.447 tỷ đồng, tăng bình quân 22%/năm; Giai đoạn 2006-2011, tổng doanh thu đạt 1.893,74 tỷ đồng, tăng bình quân 12,95%/năm; Giai đoạn 2011 - 2014, đạt 2,16 triệu lượt người, tăng bình quân 16,9%/năm, và tăng bình quân 22%/năm về tổng doanh thu. Đến nay, trên địa bàn Thành phố có194 cơ sở lưu trú, duy trì hoạt động của 62 đầu mối đơn vị kinh doanh lữ hành quốc tế; có 1 sân Golf 18 lỗ đáp ứng nhu cầu của du khách...

Giao thông vận tải phát triển đa dạng, tổng doanh thu ngành vận tải 4 năm (2011-2014)  đạt 1.416 tỷ đồng, tăng bình quân 13,3%/năm; Số lượng phương tiện qua lại cửa khẩu giai đoạn 2011-2014 đạt 392.238 lượt, tăng 6,7 lần so với giai đoạn trước.

Sản xuất Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp có bước phát triển nhanh - đột phá: Từ năm 1999 đến nay tăng bình quân 14,9%/năm (tính theo giá cố định 94), đặc biệt trong 4 năm (2011-2014) hoạt động sản xuất Công nghiệp có bước tăng trưởng mạnh góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Giá trị sản xuất ước đạt 4.570,5 tỷ đồng, tăng bình quân trên 116%/năm (tập đoàn TexHong Ngân Long sản xuất sợi bông, với quy mô tổng mức đầu tư trên 400 triệu USD)

Thu ngân sách hằng năm đều đạt và vượt chỉ tiêu dự toán được giao. Giai đoạn từ 2006-2011,tổng thu ngân sách Nhà nước đạt 6.268 tỷ đồng, tăng 3,9 lần so với giai đoạn trước, tốc độ tăng bình quân đạt 16,2%/năm; Giai đoạn (2011-2014) trong điều kiện khó khăn, thu ngân sách ước đạt 4.636 tỷ đồng, trong đó thu nội địa đạt 2.063 tỷ đồng (tăng 1,47 lần so với 2010), tốc độ tăng bình quân đạt 9,2%/năm.

Thu hút đầu tư tăng nhanh sau khi có Quyết định 675/TTg (trước năm 1996 không có nhà đầu tư nước ngoài). Hiện nay, khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái có 19 dự án, tống số vốn đăng ký đạt gần 600 triệu USD; có gần 1.000 doanh nghiệp hoạt động trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội.

Các dự án công trình hạ tầng kỹ thuật phục vụ phát triển thương mại, du lịch, dịch vụ, các ngành kinh tế, văn hoá xã hội và đảm bảo quốc phòng - an ninh được tập trung đầu tư: Từ năm 1996 - 2014 Thành phố đã đầu tư xây dựng 1.048 công trình với tổng mức đầu tư là 14.695,5 tỷ đồng. 

leftcenterrightdel

Phố đi bộ Trần Phú thuộc phường Trần Phú (Móng Cái) hiện đang là nơi tham quan, du lịch, giải trí của người dân và khách du lịch 

Các lĩnh vực Văn hóa - xã hội, an sinh xã hội được thực hiện tốt 

TP thường xuyên quan tâm các gia đình chính sách, gia đình có công với cách mạng và các đối tượng xã hội, giải quyết việc làm, chương trình giảm nghèo bền vững, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 7,59% năm 2005 (theo tiêu chí cũ)xuống còn 0,52% năm 2014(theo tiêu chí mới, thấp hơn mức bình quân chung của Tỉnh hiện nay). Bình quân hàng năm giải quyết cho 3.600 lao động có việc làm, tỷ lệ lao động qua đào tạo giai đoạn 2011- 2014 đạt 58% tăng gấp 1,35 lần so với năm 2010; Công tác y tế, giáo dục không ngừng được nâng lên, 100% các trạm y tế có bác sĩ. Hàng năm, nguồn kinh phí đầu tư cho phát triển sự nghiệp giáo dục chiếm 35,7% vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước (bình quân 75 tỷ đồng/năm)...Các vấn đề bức xúc trong xã hội được quan tâm, giải quyết kịp thời, tạo sự đồng thuận trong nhân dân qua đó góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Đến nay thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn Thành phố đạt 2.375,4 USD/người/năm.

Công tác Quốc phòng, an ninh được đảm bảo, chủ quyền biên giới, biển đảo của Tổ quốc được giữ vững.

Các hoạt động đối ngoại được đẩy mạnh, duy trì tốt mối quan hệ láng giềng hữu nghị, hợp tác nhiều mặt với TP Đông Hưng và khu Phòng Thành Trung Quốc theo đúng chủ trương mà hai Đảng, hai Nhà nước Việt - Trung đã xác định. Đến nay, UBND thành phố Móng Cái và Chính quyền TP Đông Hưng (Trung Quốc) đã chính thức ký kết được 07 văn bản hợp tác song phương trên các lĩnh vực thương mại, hoạt động liên quan đến quản lý biên giới…đảm bảo đúng quy định; Đăng cai tổ chức thành công hoạt động giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt-Trung lần thứ nhất tại Móng Cái; Tổ chức tốt các hoạt động kết nghĩa giữa 02 thôn, khu dân cư biên giới của Việt Nam với 2 thôn khu của Trung Quốc ...qua đó góp phần quan trọng trong việc tăng cường tình đoàn kết hữu nghị của nhân dân hai bên biên giới.

Với những đóng góp to lớn vào công cuộc đấu tranh bảo vệ tổ quốc và xây dựng CNXH, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc TP Móng Cái đã vinh dự ba lần được Đảng – Nhà nước phong tặng danh hiệu anh hùng (Anh hùng LLVT nhân  dân thời kỳ kháng chiến chồng Pháp, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân).

Hoàng Nguyên