Theo báo cáo tại Hội nghị tổng kết Quy chế phối hợp giữa Cục Thuế và Công an tỉnh năm 2017 vừa diễn ra, trong năm qua, chất lượng công tác phối hợp giữa 2 ngành ngày càng hiệu quả và đi vào thực chất hơn; việc trao đổi thông tin, nghiệp vụ và hồ sơ tài liệu liên quan đến đối tượng vi phạm được triển khai tích cực, thường xuyên thông qua sự chủ động, trực tiếp hỗ trợ nghiệp vụ lẫn nhau giữa bộ phận chuyên môn hai ngành. Tiêu biểu như các đơn vị: Phòng Kiểm tra 2 (Cục Thuế tỉnh), Chi cục Thuế TP Bắc Ninh, Chi cục Thuế Yên Phong, Chi cục Thuế Quế Võ; Phòng Cảnh sát kinh tế, phòng An ninh kinh tế, Phòng An ninh điều tra(Công an tỉnh), Công an huyện Yên Phong. Vì vậy, thời gian điều tra nhanh hơn, số vụ án được xét xử kịp thời tăng lên. Riêng năm 2017 ngành Thuế đã phát hiện và chuyển sang cơ quan công an 10 vụ án liên quan tới 12 DN có dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế, khởi tố được 5 vụ, đưa ra xét xử 10 vụ, xử lý và thu hồi nộp ngân sách số tiền thuế trốn, lậu gần 50 tỷ đồng, xử tù giam và án treo 29 bị cáo từ 12 tháng đến 60 tháng.

Qua đánh giá, các sắc thuế bị tội phạm lợi dụng thực hiện hành vi gian lận nhiều nhất là thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập DN. Đặc biệt, tội phạm mua bán hóa đơn để hợp thức hóa đầu vào không có hóa đơn để chiếm đoạt tiền thuế GTGT đang có những diễn biến phức tạp nhất. Điển hình như vụ án trốn thuế hơn 4 tỷ đồng được TAND huyện Quế Võ đưa ra xét xử sơ thẩm ngày 21-4-2017 đối với bị cáo Nguyễn Trọng Quảng, sinh năm 1970, trú tại Cung Kiệm, Nhân Hòa, Quế Võ. Theo cáo trạng, năm 2013 và 2014, Công ty TNHH xây dựng và thương mại Trọng Nghĩa, do Nguyễn Trọng Quảng làm Giám đốc đã mua 17 hóa đơn bất hợp pháp (mua khống hóa đơn, không có hàng hóa dịch vụ kèm theo) với số tiền hàng là 12,6 tỷ đồng để kê khai thuế, trốn thuế giá trị gia tăng là 1,26 tỷ đồng, trốn thuế thu nhập DN là 2,8 tỷ đồng. Năm 2015, Công ty Trọng Nghĩa tiếp tục bán gần 15 tấn đất sét cho Công ty cổ phẩn đầu tư xây dựng và thương mại Ninh Giang với số tiền 929,2 tỷ đồng nhưng không xuất hóa đơn, đã trốn thuế giá trị gia tăng là 92,92 triệu đồng và 24,6 triệu đồng thuế thu nhập DN. Theo lãnh đạo Chi cục Thuế Quế Võ đây là vụ án rất phức tạp do liên quan tới nhiều DN không chỉ trong mà cả ngoài tỉnh. Vì vậy, để đưa ra xét xử, chi cục thuế huyện phải mất thời gian hàng tháng cử cán bộ theo dõi chặt chẽ, thu thập đủ các thông tin trước khi đề xuất chuyển sang cơ quan công an tiến hành điều tra và khởi tố. Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Trọng Quảng nhận thức được sai phạm, tự nguyện khắc phục tổng số tiền truy thu thuế là 4,16 tỷ đồng và bị tuyên phạt 36 tháng tù treo.

Đại diện lãnh đạo phòng PC46, Công an tỉnh Bắc Ninh cũng chia sẻ thêm, lợi dụng chính sách thông thoáng của nhà nước như thành lập DN dễ dàng, thủ tục đơn giản, không giám định vốn, tài sản; DN được tự in hóa đơn, số lượng không hạn chế; DN không phải gửi bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa, dịch vụ mua vào bán ra kèm theo tờ khai thuế GTGT…nhiều tội phạm đã khai thác sơ hở để thực hiện các hành vi trốn thuế, gian lận thuế tinh vi đòi hỏi những người có nghiệp vụ sâu của ngành Thuế và Công an mới phát hiện được.

 Qua quá trình điều tra, một số thủ đoạn trốn lậu thuế được 2 ngành Thuế và Công An rút ra gồm: thuê, mượn người làm giám đốc hoặc mượn chứng minh thư nhân dân để thành lập DN, thiết lập các điều kiện để được đặt in hóa đơn, sau đó thực hiện hành vi bán khống hóa đơn cho DN khác; mở nhiều tài khoản ở ngân hàng khác nhau, sử dụng cá nhân thuộc tổ chức khác nộp tiền vào tài khoản ở ngân hàng để hợp thức hóa chuyển tiền bằng hình thức “chuyển khoản” khi mua hàng hóa nhằm khấu trừ thuế GTGT; cấu kết thành lập DN “Ma” ở địa phương khác để cung cấp hóa đơn khống để được khấu trừ thuế GTGT; nhập khẩu ô tô che đậy dưới hình thức quà tặng có giá trị lớn, xuất bán ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn tới 40-50% …khi hành vi vi phạm bị phát hiện thì  đối tượng vi phạm bỏ trốn khỏi địa chỉ đăng ký kinh doanh và nơi cư trú trốn sang các địa phương khác; một số trường hợp đã cất giấu tài liệu, hợp lý hóa sổ sách, chứng từ hoặc tiêu hủy tài liệu, vì vậy việc xác minh làm rõ hành vi gian lận càng khó khăn hơn. Để kịp thời phát hiện và ngăn chặn các thủ đoạn này, Cơ quan thuế và Công an đã thực hiện giám sát chặt chẽ quá trình đầu tư, kinh doanh, địa điểm kinh doanh; phân tích hồ sơ khai thuế của DN để tìm ra các dấu hiệu bất thường như: Doanh thu tăng bất thường, thuế GTGT kê khai nộp thấp hoặc âm thuế, tỷ suất lợi nhuận thấp, vốn điều lệ đăng ký thấp nhưng doanh số lớn, DN là người tỉnh ngoài, thành lập DN kinh doanh thương mại hoặc đa chức năng, địa điểm kinh doanh hay thay đổi

Vượt qua những khó khăn về hoàn cảnh tác nghiệp, áp lực về thời gian, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Lãnh đạo 2 ngành Thuế và Công an, với tinh thần trách nhiệm, chuyên môn nghiệp vụ cao của các cán bộ, chiến sỹ, nhiều vụ án trốn lậu thuế phức tạp đã được điều tra, đưa ra xét xử công khai, nhằm giữ nghiêm kỷ cương pháp luật, thu hồi số thuế thất thoát của ngân sách nhà nước và quan trọng hơn là có tác dụng răn đe, giáo dục các đối tượng khác. Những địa bàn làng nghề có DN vi phạm pháp luật thuế bị phát hiện và xử lý nghiêm như giấy Phong Khê (TP Bắc Ninh), Phú Lâm (Tiên Du), Văn Môn (Yên Phong).... có chuyển biến tích cực: số thuế kê khai nộp ngân sách hàng tháng tăng lên hẳn từ 30-50%, không còn hiện tượng thành lập doanh nghiệp “ma”…

Mặc dù vậy, công tác phối hợp vẫn còn một số hạn chế như : sự phối hợp giữa 2 ngành ở tuyến huyện vẫn chưa mạnh, còn có biểu hiện nghi ngại; một số vụ việc cơ quan Công an điều tra xác minh còn chậm; việc phối hợp xử lý đối với DN chây ỳ nợ đọng thuế chưa chưa nhiều, hiệu quả thu hồi thấp...  

Thời gian tới, để đấu tranh có hiệu quả với các hành vi vi phạm pháp luật về thuế nhưng vẫn bảo đảm mục tiêu cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn, Cục Thuế và Công an tỉnh tiếp tục thực hiện tốt Quy chế phối hợp đã ký kết giữa 2 ngành với 10 nhiệm vụ và giải pháp cụ thể, trong đó tập trung chống các thủ đoạn: mua, bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, người nước ngoài thuê người Việt Nam thành lập DN để lừa đảo; quan tâm theo dõi hoạt động DN tại các làng nghề; DN mới thành lập; DN có hoạt động bất thường; phối hợp với các ngân hàng thương mại để kịp thời phát hiện các giao dịch bất thường của doanh nghiệp; tích cực tuyên truyền để nâng cao nhận thức, tính tự giác chấp hành pháp luật thuế của người nộp thuế, hướng tới việc tạo lập môi trường kinh doanh bình đẳng về thực hiện nghĩa vụ thuế trong cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

                                                          Huyền Thương