Theo Báo cáo, nội dung vụ việc của bà Phạm Thị Thiềng, trú tại thôn 1 xã Hải Xuân, TP Móng Cái gồm: Thứ nhất, khiếu nại về việc đề nghị được sử dụng diện tích 200 m2 sân phơi của Hợp tác xã Hồ Nam; thứ hai, về việc năm 2009 UBND TP Móng Cái không bồi thường khi thu hồi 282/800 m2 đất nông nghiệp của gia định để thực hiện Dự án nâng cấp để biến Hải Xuân; thứ ba, phương án bồi thường hỗ trợ khi UBND thành phố Móng Cải thu hồi đất để thực hiện dự án đường liên thôn Hồ Nam đi vòng Tân Xương xã Hải Xuân; thứ tư, bồi thường diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi để xây dựng nhà văn hóa thôn 1 xã Hải Xuân; thứ năm, Kiến nghị UBND xã Hải Xuân cho bà Trần Thị Bảo nhận chế độ trợ cấp 1 lần đối với mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Tạ (là mẹ chồng bà Thiềng); thứ sáu, việc UBND thành phố Móng Cái và UBND xã Hải Xuân không chấp nhận đơn xin hỗ trợ xây dựng nhà mới đối với gia đình chính sách. 

Về giám sát quá trình giải quyết vụ việc của UBND thành phố Móng Cái, các nội dung kiến nghị nêu trên của bà Thiềng đã được UBND thành phố Móng Cái tiến hành giải quyết. Tuy nhiên, sau khi giải quyết bà Thiềng tiếp tục có đơn kiến nghị nội dung liên quan đến giải quyết chế độ chính sách và gửi đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân về đất đai.

Hội LHPN tỉnh tiếp tục giám sát quá trình giải quyết của UBND thành phố Móng Cái, kết quả giải quyết đến nay: Ngày 26/7/2019, UBND thành phố Móng Cái đã ban hành văn bản số 2365/UBND-VP về việc giải quyết kiến nghị của bà PhạmThị Thiêng liên quan đến chế độ chính sách đối với người có công. Bà Thiềng tiếp tục có đơn, UBND thành phố đã thụ lý theo quy định. Đối với nội dung liên quan đến đất đai, hiện UBND thành phố đã tiến hành rà soát phương án bồi thường và khẳng định đã đúng quy định của pháp luật (theo yêu cầu của Trung tâm hòa giải Tòa án). 

Ngày 17/9/2019, Hội tiếp tục cử cán bộ trực tiếp đến hộ gia đình nắm tình hình, tư tưởng người có đơn để nghe tâm tư, nguyện vọng sau khi UBND thành phố Móng Cái có văn bản trả lời. Qua nắm bắt cho thấy, bà Thiềng không đồng thuận với nội dung trả lời tại văn bản số 2365/UBND-VP của UBND thành phố Móng Cái, bà Thiềng tiếp tục nhờ luật sư hỗ trợ (theo bà cung cấp có nhờ Luật sư Nguyễn Văn Nguyên, Công ty Luật Hưng Nguyên, số 14N2, ngõ 90 Nguyễn Tuân, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, TP Hà Nội), đồng thời có đơn kêu cứu gửi Chủ tịch Quốc Hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Lao động TB & XH ngày 16/9/2019. 

Hội LHPN tỉnh đã tuyên truyền giải thích về thẩm quyền tiếp nhận, giải quyết đơn thư của công dân và các chế độ chính sách của Nhà nước liên quan đến nội dung khiếu nại của bà. Như vậy, quá trình giám sát nhận thấy: Về giải quyết kiến nghị liên quan đến chế độ chính sách, đến nay UBND thành phố Móng Cái đã giải quyết, có văn bản trả lời công dân; công dân không đồng thuận tiếp tục có đơn, UBND thành phố đã thụ lý giao cho Phòng LĐTB & XH tham mưu giải quyết, hiện đang chuẩn bị đối thoại giải quyết khiếu nại. Về nội dung liên quan đến giải phóng mặt bằng, UBND thành phố Móng Cái đang tiếp tục giải quyết. Hội LHPN tỉnh kiến nghị, đề xuất: Sau rà soát phương án bồi thường, đối thoại thành phố Móng Cái sớm có văn bản phúc đáp Trung tâm hòa giải Tòa án. Về nội dung khiếu nại chính sách, thành phố giải quyết và trả lời công dân theo quy định, bảo đảm tiến độ, quyền và lợi ích hợp pháp cho công dân. 

Đối với vụ việc của bà Trần Thị Mai, trú tại khu Xuân Cầm, phường Xuân Sơn, thị xã Đông Triều khiếu nại về việc ông Nguyễn Công Miên, Phó Chủ tịch UBND phường Xuân Sơn đã thực hiện không đúng quy định liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình bà và xác định khoảng cách hành lang đường đi khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 18A. Hội LHPN tỉnh thường xuyên nắm tình hình, giao Hội LHPN thị xã Đông Triều, phường Xuân Sơn tiếp cận người có đơn để giải thích chế độ chính sách, tuyên truyền vận động. Trực tiếp làm việc với Hội LHPN thị xã để hướng dẫn, chỉ đạo, định hướng công tác tuyên truyền, nắm thông tin đối với người có đơn. 

Ngoài ra, Hội đã cử cán bộ tiếp cận, tuyên truyền, vận động các hộ dân ra về chở giải quyết của UBND thị xã, không tập trung khiếu kiện đông người. Đến nay, UBND thị xã Đông Triều đang tiến hành thanh tra, kiểm tra, định chính, thu hồi giấy chứng nhận đã cấp cho các hộ dân theo chỉ đạo tại văn bản số 6859/TNMT-TTg ngày 30/10/2019 của Sở Tài nguyên & Môi trường tỉnh về việc tháo gỡ vướng mắc của UBND thị xã Đông Triều trong giải quyết kiến nghị của 13 hộ dân phường Xuân Sơn. Quá trình giám sát nhận thấy, UBND thị xã Đông Triều đã chủ động trong giải quyết các nội dung vụ việc, đề nghị đẩy nhanh tiến độ và giải quyết dứt điểm vụ việc đúng quy định của pháp luật, tránh khiếu kiện kéo dài.

Về vụ việc UBND tỉnh đề nghị là 03 vụ việc: Kết quả cho thấy 1/3 vụ việc đã tuyên truyền vận động, kết thúc giám sát (Vụ việc bà Phạm Thị Gấm, phường Bãi Cháy, thành phố Hạ Long); 2/3 vụ việc đang tiếp tục giám sát (trong đó 1 vụ việc đã có báo báo phản biện (Vụ bà Nguyễn Thị Lộc, phường Trần Hưng Đạo, TP Hạ Long); 1 vụ đang tiếp tục giám sát (Vụ bà Đinh Thị Mai, phường Mông Dương, thành phố Cẩm Phả). 

Cụ thể, về vụ việc Bà Nguyễn Thị Lộc, phường Trần Hưng Đạo - Tp Hạ Long (Theo Thông báo số 39/TB-UBND ngày 19/02/2018 của UBND tỉnh), UBND tỉnh giao cho Hội LHPN tỉnh thực hiện giám sát, phản biện đối với quy trình giải quyết khiếu nại của UBND thành phố Hạ Long về vụ việc của bà Nguyễn Thị Lộc, tổ 9 khu 1, phường Trần Hưng Đạo, thành phố Hạ Long đề nghị “được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc buộc các cán bộ, nhân viên địa chính phường Trần Hưng Đạo và thành phố Hạ Long xem xét, đền bù giá trị thửa đất cho Bà”. Sau khi nhận được văn bản số 3993/UBND-TD4 ngày 11/6/2019 của tỉnh, đến nay đã 5 tháng nhưng UBND thành phố Hạ Long chưa thực hiện việc giải quyết vụ việc theo nội dung chỉ đạo của Tỉnh, gây bức xúc cho người có đơn. 

Tháng 9/2019, Hội LHPN tỉnh tiếp tục báo cáo tiến độ giám sát, đồng thời có dự báo tinh hình hình về vụ việc. Tuy nhiên, đến nay UBND thành phố Hạ Long chưa thực hiện theo nội dung chỉ đạo của Tỉnh. Bà Lộc tiếp tục đến trụ sở Hội, gọi điện nhiều lần thể hiện sự bức xúc, mất niềm tin, sẽ gửi đơn lên Quốc hội. Hội LHPN tỉnh đã giải thích, động viên để bà Lộc yên tâm chờ đợi giải quyết. Bà Lộc đồng ý tiếp tục chờ đợi. Tại báo cáo tháng 10/2019, Hội LHPN tỉnh đã có báo cáo và đề nghị UBND tỉnh tiếp tục quan tâm chỉ đạo UBND thành phố Hạ Long giải quyết dứt điểm vụ việc (có thời hạn cụ thế), đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Lộc: Sau khi được giao vụ việc, Hội đã tích cực nghiên cứu, nắm bắt tình hình, thu thập thông tin, tài liệu liên quan với tinh thần trách nhiệm cao, chủ động phối hợp giám sát, có báo cáo phản biện (UBND tỉnh đã có văn bản chỉ đạo từ tháng 6/2019), tuy nhiên, đến nay vụ việc chưa được UBND thành phố Hạ Long giải quyết. Vì vậy, Hội LHPN tỉnh đề xuất chấm dứt việc giám sát, phản biện đối với vụ việc.

Về vụ việc giải quyết tranh chấp đất và tiền bồi thường giải phóng mặt bằng dự án kè sông Mông Dương và dự án đường Bắc sông Mông Dương giữa bà Đinh Thị Mai với bà Lưu Thị Hiền, phường Mông Dương, thành phố Cẩm Phả, các cấp Hội tích cực tuyên truyền vận động người có đơn thực hiện tốt chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước. Đồng thời, đôn đốc, giám sát quá trình giải quyết của UBND thành phố Cẩm Phả, phường Mông Dương. Qua giám sát nhận thấy, chính quyền địa phương đã tích cực giải quyết vụ việc, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho công dân trên cơ sở quy định của pháp luật. UBND thành phố, phường đang tiếp tục thực hiện các nội dung khác đã thống nhất trong biên bản làm việc. Hội LHPN tỉnh đề nghị UBND thành phố Cẩm Phả, UBND phường Mông Dương quan tâm giải quyết dứt điểm vụ việc và hướng dẫn công dân rút đơn nếu không có ý kiến, kiến nghị để chấm dứt vụ việc.

Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số khó khăn vướng mắc như: Các vụ việc đơn thư phần lớn thuộc lĩnh vực đất đai, quá trình giải quyết đã qua nhiều cấp, nhiều ngành, có tính chất phức tạp, kéo dài nhiều năm, trong khi trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ của các tổ chức đoàn thể không được đào tạo chuyên môn sâu về pháp luật đất đai để giám sát, phản biện dẫn đến hiệu quả giám sát không cao, chủ yếu là tập trung tuyên truyền vận động đoàn viên, hội viên thực hiện chính sách, pháp luật theo quy định. Thiếu sự phối hợp của các địa phương, không chủ động cung cấp thông tin, tài liệu và trao đổi kết quả giải quyết cho đơn vị giám sát. Có vụ việc sau khi có báo cáo giám sát và phản biện của tổ chức, có chỉ đạo của Tỉnh về việc giải quyết dứt điểm nhưng vẫn không được cơ quan có thẩm quyền giải quyết, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức đối với công dân, gây áp lực cho tổ chức trong quá trình giám sát. 

Trước những khó khăn trên, Hội LHPN tỉnh đề nghị Thường trực Tỉnh ủy quan tâm, tạo điều kiện chủ động cho các tổ chức chính trị - xã hội bằng việc không giao giám sát, phản biện đối với các vụ việc phức tạp, kéo dài; để các tổ chức tự rà soát, nắm thông tin trong quá trình hoạt động, nếu phát hiện có vụ việc liên quan đến đoàn viên, hội viên thuộc tổ chức mình cần được bảo vệ sẽ chủ động đề xuất giám sát, phản biện bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng cho hội viên của tổ chức mình. Đồng thời, đề nghị Thường trực UBND tỉnh không đề nghị phối hợp giám sát, phản biện vụ việc đơn thư như hiện nay, thay vào đó, để các tổ chức chủ động đề xuất giám sát, phản biện khi cần; Quan tâm đề nghị phối hợp tham gia tuyên truyền, vận động khi cần thiết đối với từng vụ việc cụ thể. Mặt khác, Hội LHPN đề nghị UBKT Tỉnh ủy quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ giám sát, phản biện cho cán bộ làm công tác kiểm tra, giám sát của Cơ quan Khối MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội; tạo điều kiện cho cán bộ được tham gia các đoàn kiểm tra, giám sát, các cuộc làm việc, trao đổi học tập kinh nghiệm trong và ngoài tỉnh./.

Dương Thái