Theo các chuyên gia tham dự hội thảo, dù tình trạng ngập lụt ở TP Hồ Chí Minh ngày càng gia tăng, song bản chất nguyên nhân của câu chuyện này vẫn chưa được nhìn nhận một cách rõ ràng. Hệ quả của ngập nặng sau cơn bão số 9 vừa qua có nguyên nhân sâu xa là tình trạng bê tông hóa, san lấp hệ thống kênh rạch, không có dung tích điều tiết nước, hệ thống cống thoát nước nhỏ, không phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu hiện nay, chưa quy hoạch không gian cho nước...

Phát biểu tại hội thảo, nhà báo Lê Xuân Sơn- Tổng biên tập báo Tiền Phong cho biết, hàng chục năm qua, TP Hồ Chí Minh đã triển khai hàng loạt dự án chống ngập với kinh phí hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm, nhưng đến nay ngập nước vẫn đang là nỗi ám ảnh kinh niên của người dân Thành phố.

Giáo sư Nguyễn Ân Niên- Hội Khoa học và Kỹ thuật Thủy lợi TP Hồ Chí Minh thì chia sẽ, ngày 25-11 vừa qua, Thành phố hứng chịu một trận mưa khủng khiếp rải đều trên toàn địa bàn với vũ lượng ngoài tưởng tượng 300 đến hơn 400mm, gây ngập lụt thảm họa trên 40 tuyến đường. Đến sáng ngày 26-11, trên nhiều tuyến đường xe bị ngập chết máy nằm rải rác khắp nơi. Tình trạng này làm bộc lộ những mặt kém cỏi của hệ thống chống ngập.

leftcenterrightdel
Quang cảnh buổi hội thảo 

Bàn về giải pháp, ông Lê Văn Thành- Viện nghiên cứu phát triển Thành phố cho rằng, ngoài những biện pháp công trình lớn thì cần thống kê tính toán tổn thất xã hội do ngập hàng năm; chuyển đổi nhận thức hành vi người dân; xử phạt nghiêm, quản lý theo cấp phường; liên kết doanh nghiệp để chống ngập theo vùng bị ngập…

Theo kỹ sư Nguyễn Trọng Dần- Hội Khoa học - Kỹ thuật Máy thủy khí Việt Nam, để giải quyết chống ngập cho Thành phố cần thực hiện nhiều giải pháp đan xen bổ khuyết lẫn nhau. Cụ thể, cần sự chung sức của nhiều ban ngành, sự nhiệt tâm của nhiều nhà chuyên môn và doanh nghiệp trong lĩnh vực thoát nước đô thị. Về lâu dài, cần giải pháp tổng thể từ quy hoạch hoàn chỉnh có tính đến các điều kiện tự nhiên và khả năng đầu tư kinh tế kỹ thuật của Việt Nam.

Đưa ra dẫn chứng cho việc chống ngập hiệu quả, ông Nguyễn Tâm Tiến- Tổng Giám đốc Tập đoàn Trung Nam cho hay, hệ thống cống ngầm của Trung Nam kết hợp bơm đã áp dụng rất thành công ở các nước như: Nhật Bản, Malaysia, Pháp… Theo đó, khoan ngầm thu nước mặt kết nối thoát nước hạ tầng hiện hữu, xây dựng các trạm bơm cuối tuyến cống ngầm, kết hợp xây dựng kè kênh rạch chống tràn ngược cho một lưu vực được xem là giải pháp chống ngập hiệu quả, thi công không ảnh hưởng nhiều đến giao thông.

TP Hồ Chí Minh đang nỗ lực triển khai thực hiện Quy hoạch tổng thể hệ thống thoát nước đến năm 2020 (còn gọi là quy hoạch 752), Quy hoạch thủy lợi chống ngập úng khu vực Thành phố (còn gọi là quy hoạch 1547). Đến nay, Thành phố xây được 4.176 km/6.000 km cống thoát nước; nạo vét, cải tạo 60,3/5.075 km kênh rạch (đạt hơn 1%); hoàn thành xây dựng 1/10 cống kiểm soát triều; xây dựng 64/129 km đê bao bờ hữu sông Sài Gòn… và vẫn chưa giải quyết được bài toán chống ngập.

Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố, đối với chương trình giảm ngập nước, nhu cầu đầu tư trong giai đoạn 2016-2020 hơn 73.000 tỷ đồng. Do ngân sách gặp nhiều khó khăn, Thành phố sẽ phải kêu gọi tư nhân đầu tư, xã hội hóa công tác chống ngập với tổng kinh phí cần huy động lên tới 20.000 tỷ đồng.

Đình Thuyết