    |
 |
Ông Nguyễn Trường Sơn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại Lễ Khánh thành. (Nguồn ảnh: Bộ Nông nghiệp và Môi trường) |
|
Đập Sabo là một trong những giải pháp công trình hiệu quả nhất, thường được xây dựng tại thượng lưu những sông có độ dốc lớn và tốc độ dòng chảy cao; giúp giữ lại bùn đá, gỗ trôi và ngăn ngừa thiệt hại ở khu vực hạ lưu. |
Lễ Khánh thành được tổ chức bởi Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La và Văn phòng Việt Nam của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tại bản Piệng, xã Nặm Păm, huyện Mường La, tỉnh Sơn La.
Được biết, công trình này được chính thức xây dựng từ tháng 9/2024 sau mùa mưa ở tỉnh Sơn La theo tiêu chuẩn Nhật Bản, là đập bê tông khe hở với chiều dài 61 m, chiều rộng 3 m ở đỉnh đập, và chiều cao 9 m. Quá trình xây dựng bao gồm kiểm tra xác nhận trạng thái nền móng, đào nền, đổ bê tông, bảo vệ mái dốc và san lấp. Chất lượng của đập được kiểm soát thông qua các bài kiểm tra đo độ sụt và thí nghiệm cường độ bê tông liên tục tại vị trí xây dựng. Một số hội thảo kỹ thuật đã và đang được tổ chức để chuyển giao kỹ thuật xây dựng đập Sabo tới chính quyền trung ương và địa phương, các viện nghiên cứu, và các nhà thầu xây dựng.
JICA cho biết, sẽ tiếp tục cùng với Chính phủ và nhân dân Nhật Bản tích cực hợp tác hỗ trợ Việt Nam trong quản lý rủi ro thiên tai.
Phát biểu tại Lễ Khánh thành, ông Nguyễn Trường Sơn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai cho biết, ngay từ giữa thế kỷ 19, người Nhật đã nghiên cứu và phát triển những công trình bằng đá, gỗ nhằm giảm tốc độ dòng chảy bùn đá, giảm nhẹ thiệt hại cho khu vực hạ du.
Từ đó, loại hình công trình đập Sabo được thiết kế để cho nước chảy qua, nhưng giữ lại đất, đá, cây cối được xây dựng tại các điểm xung yếu nơi thường xuyên xảy ra lũ quét đã chứng minh được hiệu quả bằng việc loại hình công trình này đã được xây dựng, phát triển với quy mô lớn, kết cấu đa dạng.
Đến nay, không chỉ hơn 64.000 công trình đập Sabo lớn, nhỏ đã được xây dựng tại Nhật Bản, mà giải pháp này đã được áp dụng phổ biến tại nhiều nơi trên thế giới như Đài Loan, Hàn Quốc và các quốc gia có nhiều nguy cơ lũ quét, sạt lở đất.
|
Việt Nam là quốc gia thường xuyên chịu thiệt hại nặng nề bởi lũ quét, lũ bùn đá, đặc biệt tại khu vực miền núi phía Bắc. Đầu tháng 8/2023, mưa lớn liên tiếp đã dẫn đến lũ quét và sạt lở đất tại huyện Mường La tỉnh Sơn La, gây thiệt hại cho 134 nhà ở trong khu vực.
Đặc biệt, các trận sạt lở sau bão Yagi diễn ra vào tháng 9/2024 đã san phẳng Làng Nủ ở khu vực miền núi của tỉnh Lào Cai, và khiến 50 người chết ở tỉnh Yên Bái.
Sau bão Yagi, nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của tỉnh Yên Bái và để hỗ trợ các hoạt động giảm thiểu rủi ro thiên tai trong tương lai, JICA đã cấp bổ sung hơn 6,3 triệu yên cho ngân sách của Dự án để đánh giá thiệt hại và lập bản đồ cảnh báo rủi ro sạt lở lũ quét tại thành phố Yên Bái dựa trên ảnh vệ tinh và kết quả khảo sát thực địa.
|
Nhận thấy tính hiệu quả của công trình Đập Sabo, Cục quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai đã đề xuất Cơ quan hợp tác và phát triển Nhật Bản (JICA) hình thành Dự án hỗ trợ kỹ thuật “Nâng cao năng lực giảm thiểu rủi ro lũ quét và sạt lở đất khu vực miền núi phía Bắc” để thông qua dự án này, xây dựng thí điểm 01 đập Sabo.
Công trình đập Sabo phòng, chống lũ bùn, đá tại lưu vực suối Nậm Păm, huyện Mường La, tỉnh Sơn La có thể được coi là “mô hình trực quan”, mang tính thí điểm được thiết kế, xây dựng theo tiêu chuẩn của Nhật Bản. Đập có quy mô: Chiều dài 61m; Chiều cao: đỉnh vai đập 09m, tràn 06m; Chiều rộng: đỉnh đập 3,0m, đáy 6,6m; Số lượng khe hở: 06, độ rộng khe hở 2,0m.
Công trình này được kỳ vọng sẽ phát huy hiệu quả, góp phần bảo vệ 28 hộ dân, 01 trường mầm non, 01 nhà văn hóa ở phía bờ trái hạ lưu đập.
Tuy nhiên, do chỉ là đập thí điểm, được xây dựng đơn lẻ với quy mô nhỏ nên chắc chắn đập Sabo này sẽ khó phát huy hết hiệu quả của nó.
Bởi vậy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất Chính phủ Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ Việt Nam xây dựng đồng bộ hệ thống đập Sabo trên lưu vực sông Nậm Păm. Nếu được đầu tư xây dựng đồng bộ, hệ thống đập này có thể trở thành mô hình mẫu cho Việt Nam đánh giá hiệu quả, từ đó xem xét, huy động nguồn lực để đầu tư nhân rộng công trình đập Sabo tại các khu vực khác có rủi ro tương tự.
Thay mặt Cục Quản lý Đê điều và Phòng, chống thiên tai, ông Nguyễn Trường Sơn đã gửi lời cảm ơn chân thành tới Chính phủ Nhật Bản, cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) đã luôn đồng hành, giúp đỡ Việt Nam trong công tác phòng, chống thiên tai. Hy vọng rằng, trong thời gian tới Nhật Bản sẽ tiếp tục duy trì và tăng cường hơn nữa những hỗ trợ cho Việt Nam nâng cao khả năng ứng phó, chống chịu thiên tai nói chung và lũ quét, sạt lở đất nói riêng, giúp cho ngày càng nhiều người dân, đặc biệt người dân ở vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn, được bảo vệ an toàn trước thiên tai.
Phó Cục trưởng Cục Quản lý Đê điều và Phòng, chống thiên tai cũng gửi lời cảm ơn Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La, UBND huyện Mường La, cán bộ, người dân bản Piệng đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện để các chuyên gia Nhật Bản, nhà thầu hoàn thành xây dựng công trình thuận lợi, an toàn, đảm bảo chất lượng và tiến độ đề ra. Đồng thời đề nghị các cấp chính quyền địa phương giao đơn vị quản lý, vận hành theo đúng quy trình, thực hiện công tác duy tu, bảo dưỡng hàng năm để công trình phát huy tối đa hiệu quả./.
K. Dung