Trong bối cảnh vai trò của Quốc hội ngày càng trở nên quan trọng, để tăng cường chức năng của Văn phòng Quốc hội có thể hỗ trợ hiệu quả các hoạt động cho các đại biểu Quốc hội, từ năm 2010 đến năm 2012, JICA đã tổ chức một số đoàn khảo sát tại Nhật Bản cho các đại biểu Quốc hội và cán bộ Văn phòng Quốc hội Việt Nam để nghiên cứu tìm hiểu về hoạt động của cơ quan lập pháp và bộ máy giúp việc của cơ quan lập pháp tại Nhật Bản.

Hơn nữa, sau khi Hiến pháp năm 2013 được ban hành, trước nhu cầu cần ban hành các đạo luật mới và đạo luật sửa đổi sao cho phù hợp với bản Hiến pháp mới, JICA đã bắt đầu triển khai Dự án Hợp tác Kỹ thuật từ năm 2014. Dự án tập trung tăng cường năng lực cho cán bộ công chức của Vụ Tổng hợp, Vụ Pháp luật, Vụ Thông tin, Thư viện Quốc hội của Văn phòng Quốc hội, với sự hợp tác hỗ trợ từ các cơ quan Nhật Bản, như Văn phòng Hạ viện, Cục Pháp chế Hạ viện, Thư viện Quốc gia Quốc hội Nhật Bản, Văn phòng Thượng viện và các giáo sư, học giả hàng đầu Nhật Bản.

leftcenterrightdel
Có thể nói hỗ trợ cho Quốc hội là một trong những đặc trưng trong hợp tác hỗ trợ quản trị Nhà nước tại Việt Nam.

Các hoạt động đã tập trung hỗ trợ về kinh nghiệm xây dựng và tổ chức một số đạo luật, đặc biệt là các luật được Quốc hội Việt Nam xây dựng sau khi Hiến pháp 2013 được thông qua, như Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân..., góp phần hoàn thiện quy trình, thủ tục hoạt động của Quốc hội, hoàn thiện mô hình tổ chức và hoạt động của Ban Thư ký.

Từ khi tiến hành cải cách đổi mới vào năm 1986 đến nay, Việt Nam đã đạt được mức tăng trưởng kinh tế cao cùng với sự hội nhập nhanh chóng vào nền kinh tế toàn cầu. Những thành tựu đạt được về kinh tế - xã hội này đòi hỏi những nỗ lực không ngừng, nhằm phát triển khung pháp lý và xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật phù hợp với các quy định, nguyên tắc và thông lệ quốc tế.

Trong những năm qua, năng lực lập pháp và giám sát của Quốc hội Việt Nam đã được tăng cường, thể hiện rõ nét qua việc trung bình hàng năm Quốc hội xem xét và thông qua được nhiều luật hơn so với trước đây; các phiên chất vấn tại các kỳ họp Quốc hội đã thực sự trở thành công cụ hữu hiệu nhằm nâng cao hơn trách nhiệm giải trình của các thành viên Chính phủ trước Quốc hội. Ngoài ra, việc mở rộng hoạt động báo chí, thông tin tuyên truyền về các hoạt động của Quốc hội đã đưa những thảo luận tại Quốc hội vào cuộc sống của những người dân Việt Nam. Bên cạnh đó, Quốc hội cũng đã trở thành một diễn đàn thảo luận chính sách sâu rộng về những nội dung liên quan đến tương lai phát triển của đất nước.

Dự án đã tăng cường năng lực nghiên cứu, cung cấp thông tin cho Thư viện Quốc hội Việt Nam, qua việc tổ chức các khóa đào tạo thực hành tại Thư viện Quốc gia Quốc hội Nhật Bản. Về cơ sở vật chất, Dự án đã chia sẻ những kinh nghiệm trong việc bố trí, thiết kế không gian phòng đọc, trang bị các trang thiết bị máy móc hiện đại, các phần mềm tiên tiến nhất, giúp hiện đại hóa cơ sở vật chất cho Thư viện Quốc hội Việt Nam.

Hơn nữa, với mục tiêu xây dựng “Quốc hội của dân và gần dân”, Vụ Thông tin đã tham khảo mô hình giáo dục tham quan Quốc hội của Thượng viện Nhật Bản để xây dựng “Chương trình trải nghiệm đặc biệt” cho đối tượng học sinh cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông. Chương trình trải nghiệm này đã được các thầy cô giáo và học sinh đánh giá cao.

Trong Giai đoạn 2 của Dự án, được triển khai từ năm nay đến năm 2021, dự kiến sẽ tập trung các hoạt động nâng cao năng lực thẩm tra các dự thảo luật thông qua các khóa đào tạo thực hành tại Cục Pháp chế, Hạ viện Nhật Bản, hỗ trợ tăng cường dịch vụ thư viện số của Thư viện Quốc hội, tăng cường thông tin công khai trên Cổng thông tin điện tử Quốc hội và tiếp nhận số lượng người dân tham quan Nhà Quốc hội nhiều hơn, nhằm xây dựng “Quốc hội của dân và gần dân”.

Trong Kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XIV, diễn ra tại Hà Nội từ ngày 23/10 đến hết 24/11, các nội dung được thảo luận và quyết định tại Quốc hội thường xuyên được phát sóng trên truyền hình và đăng tải trên trang bìa của các tờ báo trong nước. JICA sẽ tiếp tục hỗ trợ để Quốc hội Việt Nam thực hiện tốt hơn nữa vai trò là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, cơ quan đại diện cho người dân và là nơi thảo luận những vấn đề quan trọng cho sự phát triển và ổn định của đất nước Việt Nam./.

P.V