Không để xảy ra tình trạng thanh, kiểm tra quá 1 lần/năm

Theo Chỉ thị, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tập trung chỉ đạo khi xây dựng, phê duyệt kế hoạch thanh tra hàng năm không để xảy ra tình trạng thanh tra, kiểm tra quá 1 lần/năm đối với DN. Trường hợp kế hoạch thanh tra trùng lặp, chồng chéo với hoạt động Kiểm toán Nhà nước thì chủ động phối hợp, trao đổi với Kiểm toán Nhà nước, Thanh tra Chính phủ để thống nhất phương án xử lý theo quy định hiện hành, đảm bảo sự kế thừa kết quả thanh tra, kiểm toán, không làm cản trở hoạt động bình thường của DN. Cần tiến hành rà soát, điều chỉnh kế hoạch thanh tra đã được phê duyệt theo tinh thần trên.

Đồng thời chỉ đạo tiến hành các cuộc thanh tra theo đúng định hướng, kế hoạch thanh tra đã phê duyệt; nội dung thanh tra phải giới hạn trong phạm vi quản lý Nhà nước được giao; chủ động kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh kế hoạch thanh tra khi cần thiết theo hướng không làm tăng số cuộc thanh tra; ban hành kết luận thanh tra phải đúng thời hạn theo quy định.

Trường hợp thanh tra, kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, chỉ ban hành quyết định thanh tra, kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng; kết luận thanh tra, kiểm tra phải xác định rõ tính chất, mức độ vi phạm.

Người ra quyết định thanh tra, kiểm tra; trưởng đoàn thanh tra, kiểm tra; công chức thanh tra chuyên ngành phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc kết luận, làm rõ nguyên nhân, mức độ vi phạm và việc xử lý đối với cá nhân, tổ chức có liên quan theo các dấu hiệu đã được xác định là căn cứ để ra quyết định thanh tra, kiểm tra đột xuất. Không mở rộng phạm vi thanh tra, kiểm tra vượt quá nội dung của quyết định thanh tra, kiểm tra đột xuất.

Trường hợp phát hiện thấy nội dung, phạm vi thanh tra có chồng chéo, trùng lặp với cơ quan thực hiện chức năng thanh tra khác hoặc Kiểm toán Nhà nước, thủ trưởng cơ quan tiến hành thanh tra phải báo cáo ngay với thủ trưởng cơ quan hành chính cùng cấp, cơ quan thanh tra cấp trên và cơ quan, đơn vị có liên quan để có giải pháp phù hợp tránh chồng chéo, trùng lặp và đảm bảo tính kế thừa trong hoạt động giữa các cơ quan, đơn vị.

Cần giám sát chặt chẽ

Chỉ thị 20 của Thủ tướng được ban hành trong bối cảnh nhiều DN đang phải chịu áp lực lớn từ chi phí “lót tay” cũng như tần suất thanh tra, kiểm tra hàng năm.

Bà H, chủ 1 DN xuất nhập khẩu nông sản chia sẻ, DN đang cung cấp thực phẩm sạch cho các trường học, bếp ăn ở  một quận trên địa bàn TP Hà Nội. Mỗi năm, đoàn thanh tra liên ngành TP về kiểm tra định kỳ 2 lần, nhưng DN vẫn phải tiếp thêm đoàn thanh tra của quận, thậm chí thanh tra của phòng giáo dục.

Khi Thủ tướng ban hành Chỉ thị 20, bà H cũng như nhiều DN cho rằng đây là việc làm cần thiết để giảm phiền hà, nhũng nhiễu và tạo thuận lợi cho DN…

Cùng quan điểm với bà H, ông T, một chủ DN trẻ ở Hải Dương cho rằng, Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ ban hành ở thời điểm này là cần thiết. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng, yêu cầu kiểm tra DN 1 lần trong năm là khó khả thi, vì thực tế ở DN, nhiều khi quận, huyện đã kiểm tra, TP cũng vẫn muốn kiểm tra. Rồi là ngành dọc cũng muốn kiểm tra. Nếu Thủ tướng đã có chỉ thị kiểm tra 1 năm/lần thì khi có đoàn cấp TP kiểm tra rồi, cấp quận không cần kiểm tra nữa.

Việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị ở thời điểm này được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng thanh tra, kiểm tra chồng chéo, bất hợp lý của các đơn vị liên ngành. Tuy nhiên, để thực thi hiệu quả, còn không ít thách thức.

Các DN đề nghị, để thực thi Chỉ thị này, cấp cơ sở, các bộ, ngành và địa phương phải hết sức quyết liệt và một phần nữa phải có sự giám sát, vào cuộc của các DN bởi DN vừa là người thực thi các cuộc thanh tra nhưng cũng là người giám sát và phản hồi kịp thời nếu bị thanh tra quá nhiều lần trong năm.

Khắc phục được tình trạng chồng chéo

Thanh tra một số bộ, ngành, địa phương chia sẻ, việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 20 là việc làm cần thiết và kịp thời.

Theo Thanh tra TP Hải Phòng, để thực hiện có hiệu quả Chỉ thị của Thủ tướng, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng đã ban hành Chỉ thị yêu cầu giám đốc các sở, thủ trưởng các ban, ngành, đơn vị có chức năng thanh tra, kiểm tra, chủ tịch UBND các quận, huyện không tiến hành thanh tra, kiểm tra quá 1lần/năm đối với DN, trừ trường hợp thanh tra, kiểm tra đột xuất.

Việc thanh tra, kiểm tra đột xuất tại DN chỉ được tiến hành khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; yêu cầu quản lý của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Đối với các DN cần thanh tra, kiểm tra về nhiều lĩnh vực, nội dung liên quan đến trách nhiệm quản lý của nhiều cơ quan, đơn vị thì cần phải được phối hợp để xử lý, tránh sự chồng chéo nhằm giảm bớt số lượng các cuộc thanh tra, kiểm tra.

Các sở, ban, ngành và các quận, huyện có trách nhiệm gửi dự thảo kế hoạch thanh tra hàng năm về Thanh tra TP đúng thời gian quy định để rà soát, xử lý trùng lặp trước khi phê duyệt; khi có điều chỉnh, bổ sung kế hoạch thanh tra thì phải gửi Thanh tra TP để theo dõi.

Ngoài ra, Công an TP, Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy chỉ đạo các đơn vị trực thuộc thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ được giao theo quy định của pháp luật, chỉ thực hiện kiểm tra trực tiếp tại DN trong trường hợp thực sự cần thiết và phải có quyết định hoặc kế hoạch xác minh, điều tra của thủ trưởng cơ quan Công an có thẩm quyền.

Chủ tịch UBND TP giao Văn phòng UBND TP lập đường dây nóng để tiếp nhận các ý kiến phản ánh của cơ quan, tổ chức và DN; đồng thời phối hợp với Thanh tra TP đề xuất phương án xử lý nghiêm, kịp thời các đơn vị vi phạm Chỉ thị này.

Được biết, thời gian qua, một số DN trên địa bàn TP phản ánh, do sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị chức năng chưa được chặt chẽ, dẫn đến hiện tượng thanh tra, kiểm tra, xác minh trùng lặp, chồng chéo… gây khó khăn, phiền hà ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các DN.

Còn tại Quảng Ninh, Chủ tịch UBND tỉnh đã yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành và chủ tịch UBND các huyện, thị xã, TP thuộc tỉnh trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao, nghiêm túc quán triệt và triển khai thực hiện theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 20. Đặc biệt, yêu cầu kiên quyết không để xảy ra tình trạng thanh tra, kiểm tra quá 1 lần/năm đối với một DN và không được thanh tra, kiểm tra ngoài kế hoạch thanh tra, kiểm tra các DN đóng trên địa bàn tỉnh.

UBND tỉnh cũng giao Thanh tra tỉnh làm đầu mối theo dõi việc triển khai thực hiện, chấp hành chỉ đạo nêu trên đối với các sở, ngành, địa phương; chủ động rà soát, đánh giá đúng thực trạng, kịp thời xử lý sự chồng chéo trong hoạt động thanh tra, kiểm tra DN, đảm bảo thực hiện đúng chỉ đạo của Chính phủ về thanh tra, kiểm tra DN và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh trên địa bàn tỉnh.

Cũng theo Thanh tra tỉnh Quảng Ninh, liên quan đến việc chấn chỉnh hoạt động thanh tra, kiểm tra đối với DN theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 20, trước đó UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Công văn số 3545/UBND-NC, yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành và chủ tịch UBND các huyện, thị xã, TP thuộc tỉnh quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; thường xuyên thông báo và định kỳ hàng quý gửi kết quả về Thanh tra tỉnh tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh trước ngày 20 tháng cuối mỗi quý.

Chánh Thanh tra tỉnh có chịu trách nhiệm rà soát lại kế hoạch thanh tra, kiểm tra của các ngành, địa phương đối với từng DN; tổng hợp, đề xuất điều chỉnh, xử lý theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; đồng thời theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc triển khai thực hiện của các đơn vị, địa phương.

UBND tỉnh Quảng Ninh cũng yêu cầu Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh phải lắng nghe các ý kiến phản ánh của DN trên địa bàn về công tác thanh tra, kiểm tra đối với DN; tổng hợp báo cáo định kỳ về UBND tỉnh vào ngày 20 hàng tháng.

Còn đối với Hà Nam, với vai trò cơ quan đầu mối tổng hợp xử lý chồng chéo, Thanh tra tỉnh Hà Nam đã chủ động tham mưu cho UBND tỉnh xử lý dứt điểm tình trạng chồng chéo trong việc thanh tra, kiểm tra đối với các đơn vị, đặc biệt là DN, đảm bảo việc xây dựng chương trình công tác thanh tra hàng năm đối với DN không quá 1 lần/năm.

Qua triển khai đồng bộ các giải pháp theo kế hoạch do UBND tỉnh ban hành, đến nay, tình trạng chồng chéo, trùng lắp trong hoạt động thanh tra, kiểm tra cơ bản được khắc phục, giảm thiểu phiền hà, tạo điều kiện cho DN phát triển.

Để có được thành quả nêu trên, hằng năm, căn cứ yêu cầu, nhiệm vụ quản lý của địa phương, hướng dẫn của Thanh tra Chính phủ, Thanh tra tỉnh đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo các sở, ban, ngành, các huyện, TP xây dựng dự thảo chương trình kế hoạch của từng đơn vị gửi về Thanh tra tỉnh tổng hợp, xử lý chồng chéo.

Đặc biệt, trước khi xây dựng kế hoạch, Thanh tra tỉnh đều tiến hành khảo sát những nội dung dự kiến của các sở, ngành, địa phương, tổng hợp xây dựng định hướng thanh tra của tỉnh, nếu có sự trùng hợp sẽ thảo luận, lựa chọn, loại trừ chồng chéo. Trên cơ sở đó, Thanh tra tỉnh báo cáo UBND tỉnh và Thanh tra Chính phủ.

Trên cơ sở thảo luận, ý kiến của Thanh tra tỉnh, thanh tra các sở, ngành, các huyện, TP điều chỉnh, xây dựng kế hoạch thanh tra trình giám đốc các sở, ngành, chủ tịch UBND huyện, TP phê duyệt theo đúng thẩm quyền (thời hạn trước ngày 15/11 hàng năm) và gửi về Thanh tra tỉnh để giám sát.

Đối với các cuộc thanh tra đột xuất hoặc thanh, kiểm tra theo chuyên đề không có trong chương trình, kế hoạch đã được phê duyệt thì tỉnh yêu cầu cơ quan, đơn vị chủ động phối hợp với Thanh tra tỉnh rà soát, xử lý chồng chéo, nhất là đối với thanh tra các DN, báo cáo UBND tỉnh phê duyệt mới tiến hành thanh tra, kiểm tra.

Thanh tra tỉnh đã thực hiện xử lý trùng lắp bằng cách căn cứ vào nội dung thanh tra, kiểm tra, chức năng nhiệm vụ của từng cơ quan có chức năng thanh tra để chuyển đối tượng thanh tra có trùng lắp về một cơ quan thanh tra hoặc đề xuất thành lập các đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành, đảm bảo tránh trùng lắp chồng chéo mà vẫn thực hiện đầy đủ được các nội dung cần thanh tra, kiểm tra. Trường hợp có trùng lắp với kế hoạch thanh tra, kiểm tra của các bộ, ngành Trung ương thì không thực hiện thanh tra, kiểm tra mà do Kiểm toán Nhà nước, bộ, ngành cấp trên thực hiện.

Nhìn chung, việc xử lý trùng lắp, chồng chéo đối với thanh tra, kiểm tra DN của tỉnh Hà Nam, Hải Dương, Quảng Ninh hay Hải Phòng cơ bản đã được xử lý, đảm bảo không trùng lắp, chồng chéo và thực hiện thanh, kiểm tra không quá 1 lần/năm, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho DN, thu hút đầu tư theo chủ trương của UBND tỉnh, theo đúng tinh thần của Chỉ thị 20/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

 

Lê Phương