Chiều 5/10, Cục Chống tham nhũng, Thanh tra Chính phủ tổ chức hội thảo về nội dung nghiên cứu đề tài khoa học cấp Bộ: "Hình thức thanh tra - Những vấn đề lý luận và thực tiễn". Ông Ngô Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Chống tham nhũng chủ trì hội thảo.

Theo Ban chủ nhiệm đề tài, Luật Thanh tra năm 2004 là đạo luật đầu tiên quy định về hình thức thanh tra (Điều 34, Điều 45). Theo đó, hoạt động thanh tra hành chính hay thanh tra chuyên ngành đều được thực hiện dưới hình thức thanh tra theo chương trình, kế hoạch và thanh tra đột xuất. Luật Thanh tra năm 2010 tiếp tục phát triển quy định về hình thức thanh tra với việc bổ sung hình thức thanh tra thường xuyên, gắn với chức năng, nhiệm vụ của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành. Theo quy định của Luật Thanh tra năm 2010, hoạt động thanh tra được thực hiện theo kế hoạch, thanh tra thường xuyên hoặc thanh tra đột xuất. Thanh tra theo kế hoạch được tiến hành theo kế hoạch đã được phê duyệt. Thanh tra thường xuyên được tiến hành trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành. Thanh tra đột xuất được tiến hành khi phát hiện cơ quan, tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm pháp luật, theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng hoặc do Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền giao.

 Toàn cảnh hội thảo

Bàn về nội dung nghiên cứu của đề tài, ThS. Ngô Mạnh Hùng cho biết, hàng năm, các cơ quan có chức năng thanh tra đã tiến hành hàng vạn cuộc thanh tra trên các lĩnh vực dưới các hình thức khác nhau, qua đó giúp cơ quan quản lý nhà nước ở các cấp, các ngành chấn chỉnh, đổi mới hoạt động quản lý, điều hành; phát hiện, xử lý nhiều hành vi vi phạm pháp luật, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước. Hoạt động thanh tra theo chương trình, kế hoạch luôn được tổ chức bảo đảm sự chủ động, bám sát định hướng chương trình, kế hoạch thanh tra hàng năm được Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Việc thanh tra đột xuất được chú trọng thực hiện, phục vụ kịp thời yêu cầu của công tác quản lý nhà nước. Các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành duy trì hoạt động thanh tra thường xuyên, góp phần bảo đảm việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn - kỹ thuật, quy tắc quản lý trên các ngành, lĩnh vực. 

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc áp dụng các hình thức thanh tra cũng bộc lộ những vướng mắc, bất cập cả về pháp luật và tổ chức thực hiện, trên những phương diện như: Quy định của pháp luật thanh tra về hình thức thanh tra còn đơn giản, chưa bao quát và làm rõ được biểu hiện khách quan của hình thức thanh tra và làm rõ mối quan hệ giữa hình thức thanh tra với các yêu cầu khác trong hoạt động thang tra; hình thức thanh tra theo chương trình kế hoạch trên thực tế chưa đảm bảo tính toàn diện và cụ thể, chưa đáp ứng được yêu cầu của quản lý; hình thức thanh tra thường xuyên của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành chưa được quy định cụ thể...

Như vậy, để xây dựng cơ sở khoa học nhằm hoàn thiện quy định pháp luật về hình thức thanh tra và ứng dụng trong thực tiễn hoạt động thanh tra, việc nghiên cứu Đề tài khoa học cấp Bộ: "Hình thức thanh tra - Những vấn đề lý luận và thực tiễn" là rất cần thiết. Qua đó, đề xuất quan điểm, giải pháp, kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật về hình thức thanh tra. 

Đề tài đưa ra ba nội dung nghiên cứu: Cơ sở lý luận về hình thức thanh tra; Thực trạng quy định pháp luật và thực tiễn thực hiện các hình thức thanh tra; Phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật và tăng cường hiệu lực thực hiện các hình thức thanh tra. 


Cho ý kiến vào đề cương nghiên cứu của Đề tài, các đại biểu cho rằng nội dung nghiên cứu mà Đề tài đặt ra có tính cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, một số nội dung trong Đề tài cần chỉnh sửa, bổ sung cho hoàn thiện. Theo đó, phần lý luận của Đề tài cần trả lời được câu hỏi về tính cấp thiết vì sao phải tiến hành phân loại các loại hình thanh tra. Ngoài ra, bố cục tại chương I cần sắp xếp có tính logic với kết cấu 3 phần, gồm: Quan niệm, vai trò, đặc điểm của các hình thức thanh tra; Thẩm quyền, trình tự, thủ tục tiến hành các hình thức thanh tra; Các yếu tố đảm bảo thực hiện các hình thức thanh tra. Chương II của Đề tài cần làm rõ với từng loại hình thanh tra gắn với thẩm quyền tiến hành thanh tra tương ứng. Về phần các giải pháp, kiến nghị, cần bổ sung giải pháp về nhận thức./.

Lan Anh