Lãnh đạo tỉnh Hải Dương luôn xác định công tác tiếp công dân là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các cấp, các ngành tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Sau khi Luật Tiếp công dân có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2014, UBND tỉnh đã chỉ đạo thành lập và kiện toàn Ban tiếp công dân tỉnh, huyện.

Thanh tra tỉnh chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức tập huấn, tuyên truyền pháp luật về tiếp công dân cho cán bộ chủ chốt của các sở, ngành, địa phương. Tại các huyện, thị xã, thành lập Ban chỉ đạo của cấp huyện nhằm tuyên truyền nâng cao hiểu biết, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và nhân dân. Theo thống kê, từ ngày 01/7/2014 đến 01/7/2017, toàn tỉnh tiếp 16.637 lượt người với 12.749 vụ việc. Nội dung đơn khiếu nại, tố cáo vẫn tập trung chủ yếu vào lĩnh vực quản lý và sử dụng đất đai như khiếu nại các quyết định hành chính, hành vi hành chính liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giải phóng mặt bằng; lĩnh vực ô nhiễm môi trường chiếm 68%, số còn lại thuộc lĩnh vực chính sách xã hội, quản lý tài sản công, xây dựng cơ bản, tư pháp...

leftcenterrightdel
Tỉnh Hải Dương (Nguồn Internet) 

Có thể nói, những năm qua, công tác tiếp công dân của tỉnh đã có rất nhiều thuận lợi, trong đó phải kể đến sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh đối với các cấp, các ngành trong tỉnh liên quan đến công tác tiếp công dân. Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã chỉ đạo kiện toàn ban tiếp công dân cấp tỉnh và cấp huyện; yêu cầu chủ tịch UBND các huyện, thị xã, thành phố thực hiện tiếp công dân theo đúng quy định của Luật Tiếp công dân, khắc phục tình trạng các phó chủ tịch tiếp dân thay chủ tịch tại các buổi tiếp công dân định kỳ, đưa công tác tiếp công dân đi vào nề nếp và đạt hiệu quả. Thông qua công tác tiếp công dân, Chủ tịch UBND tỉnh và chủ tịch UBND các huyện, thị xã, thành phố nắm được tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, đồng thời nắm bắt việc thực hiện nhiệm vụ được giao, quan hệ công tác với nhân dân của cán bộ cấp dưới, từ đó có ý kiến chỉ đạo, giải quyết công việc sát thực và hiệu quả.

Việc phối hợp giữa Ban Tiếp công dân tỉnh với các cơ quan chuyên môn của tỉnh và UBND các huyện, thị xã, thành phố ngày càng chặt chẽ; nếu có vụ việc phức tạp, đông người đều có sự phối hợp của UBND cấp huyện, các sở, ngành liên quan với Ban Tiếp công dân tỉnh để tiếp, giải thích cho công dân thực hiện theo quy định.

Ở cấp xã, việc tiếp công dân của cấp ủy, HĐND, UBND được thực hiện tại trụ sở UBND cấp xã. Thực tế cho thấy, chủ tịch UBND các xã, phường, thị trấn trong toàn tỉnh đã trực tiếp phụ trách công tác tiếp công dân và cơ bản thực hiện đúng các nhiệm vụ được quy định tại Khoản 2 Điều 15 Luật Tiếp công dân, như: Đã ban hành nội quy tiếp công dân; bố trí địa điểm thuận lợi và các điều kiện cần thiết khác cho việc tiếp công dân tại trụ sở UBND cấp xã; phân công sắp xếp cán bộ, công chức kiêm nhiệm làm nhiệm vụ tiếp công dân; trực tiếp tiếp công dân theo lịch 01 ngày trong 01 tuần và thực hiện việc tiếp công dân đột xuất; phối hợp với cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan tiếp công dân và xử lý vụ việc nhiều người cùng khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về một nội dung; bảo đảm an toàn, trật tự cho hoạt động tiếp công dân; tổng hợp tình hình, kết quả công tác tiếp công dân, báo cáo định kỳ và đột xuất với cấp trên theo quy định. Thông qua việc tổ chức tiếp công dân, chính quyền cấp xã nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, kịp thời giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân ngay từ khi mới phát sinh.

Sau các buổi tiếp công dân định kỳ cũng như tiếp công dân thường xuyên, cán bộ, công chức tiếp công dân các đơn vị đã tham mưu, báo cáo lãnh đạo các cấp, các ngành chỉ đạo kiểm tra, xác minh, xử lý kịp thời, giải quyết dứt điểm các vướng mắc của công dân. Bên cạnh đó, công dân khi đến các trụ sở, địa điểm tiếp công dân đều được đón tiếp, hướng dẫn, giải thích về chính sách pháp luật có liên quan đến yêu cầu của công dân cụ thể, đầy đủ. Vì vậy, nhiều công dân đã hiểu và tự nguyện rút đơn hoặc được hướng dẫn đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, chuyển đơn thư vòng vo, vượt cấp đã được hạn chế, tránh gây phiền hà cho công dân.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, công tác tiếp công dân còn nhiều hạn chế, thiếu sót. Công tác tiếp công dân ở một số nơi còn mang tính hình thức, một số địa phương chưa được quan tâm đúng mức về cơ sở vật chất, địa điểm, thời gian tiếp dân chưa phù hợp, hoạt động tiếp dân chưa kịp thời dẫn đến hiệu quả thấp. Một số nơi còn xem nhẹ việc lắng nghe, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của công dân địa phương. Trình độ, năng lực của cán bộ, công chức tiếp dân một số nơi vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu công việc đặc biệt là cấp xã. Cán bộ tiếp công dân ở cấp xã còn hạn chế về trình độ, năng lực, chưa kịp thời nắm bắt các văn bản pháp luật mới ban hành và thiếu kinh nghiệm trong ứng xử nên khi giải thích cho công dân còn lúng túng; đa số các xã, phường, thị trấn bố trí cán bộ văn phòng hoặc cán bộ làm công tác tư pháp kiêm nhiệm công tác tiếp dân nên tinh thần trách nhiệm chưa cao, còn bị phân tán trong thực hiện nhiệm vụ.

Về nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên được các cấp, các ngành trong tỉnh  nhận định, là do cơ chế, chính sách pháp luật còn bất cập, chưa phù hợp thực tế, công tác quản lý nhà nước còn một số yếu kém, nhất là trong lĩnh vực đất đai, một số vụ việc về giải phóng mặt bằng, thu hồi đất của người dân chưa có cơ chế giải quyết thỏa đáng, chưa đúng trình tự, thủ tục, thiếu công khai, minh bạch, dân chủ, công bằng. Bên cạnh đó, Hải Dương là tỉnh có khá nhiều khu công nghiệp lớn, như:  Khai thác than, đá, xi măng và một số ngành may mặc, điện tử… cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường sống của nhân dân. Một số vụ việc khiếu nại đông người liên quan đến vấn đề này, chưa được giải quyết thỏa đáng, kịp thời dẫn đến tình trạng người dân kéo lên trụ sở tiếp dân Tỉnh nhiều năm.

Ngoài ra, việc tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về khiếu nại, tố cáo chưa được rộng rãi tới quần chúng nhân dân mà chủ yếu trong đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước. Công tác hòa giải ở cơ sở chưa được quan tâm đúng mức dẫn đến tình trạng một số vụ việc nhỏ mà hòa giải không thành dẫn đến khiếu kiện không đáng có. Theo Báo cáo tình hình, kết quả công tác hòa giải cơ sở tỉnh Hải Dương năm 2016, toàn tỉnh tiếp nhận 2.810 vụ việc, hòa giải thành 2.179 vụ việc (chiếm 80,4%), hòa giải không thành 530 vụ việc (chiếm 19,6%), còn lại 101 vụ việc còn đang tiếp tục hòa giải.

Để tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả đối với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của tỉnh Hải Dương, tác giả đề xuất một số giải pháp sau:

Một là, tiếp tục tăng cường công tác tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Bên cạnh đó, tỉnh cần quan tâm đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất thuận lợi cho hoạt động tiếp công dân đặc biệt là cấp xã. Cụ thể như: Tất cả các xã, phường, thị trấn cần xây dựng phòng tiếp công dân riêng, có đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị, như: Ghế ngồi, máy tính, điều hòa và phòng tiếp công dân cần sạch sẽ, thoáng rộng.

Hai là, đề nghị các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục nghiên cứu sửa đổi cơ chế, chính sách về đất đai, chính sách xã hội cho hoàn thiện, đồng bộ, phù hợp với tình hình thực tế để hạn chế khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Bên cạnh đó, bổ sung một số biện pháp đảm bảo của Nhà nước khi có vi phạm và cần ban hành chế tài xử lý đối với công dân có thái độ quá khích, lăng mạ cán bộ tiếp công dân, gây mất trật tự tại nơi tiếp công dân, bên cạnh đó cũng cần có chế tài xử lý đối với công dân cố tình tố cáo sai.

Ba là, tăng cường sự phối hợp giữa Trụ sở Tiếp công dân của Trung ương với địa phương, để xử lý kịp thời tình huống khi có công dân lên Trung ương khiếu kiện đông người và thống nhất việc xử lý đơn của công dân đảm bảo đúng quy định./.

Ths. Phạm Thị Quyên

Trường Chính trị tỉnh Hải Dương